زهر الیزه در جام اردوغان

سعید سبحانی
فرانسه که از اصلی ترین مخالفان پیوستن ترکیه به منطقه یورو محسوب می شود اخیرا با مانور بر روی مسئله نسل کشی ارامنه توسط ترکیه عملا به آنکارا اعلان نوعی جنگ سیاسی مدت دار کرده است.طی روزهای اخیر اظهارات شدیدی میان مقامات فرانسوی و ترکیه ای رد و بدل می شود و هر دو نسبت به برخورد قاطعانه با یکدیگر اصرار می ورزند.
تصویب طرح اخیر منع انکار کشتار ارامنه در پارلمان فرانسه و تعیین مجازات زندان و جریمه 45 هزار یورویی برای منکران آن بیش از هرچیز غرور ملی ترک‌ها را بار دیگر خدشه‌دار کرد و درسی عبرت‌آموز را برای معتقدین به نرمش در برابر استعمار غرب بر جای گذاشت. هرچند سخنان تند اردوغان و زنده شدن کشتار الجزایر در اذهان، پیامد تصویب این طرح بود اما "نیکلا سارکوزی"، رئیس‌جمهور راستگرای فرانسه که با این طرح توانست آرای اقلیت ارمنی را فعلا از آن خود کند، تصریح کرد که کشورش برای تصویب چنین قانونی منتظر اجازه کسی نخواهد ماند.این اقدام تند فرانسوی‌ها با مسئله به رسمیت شناختن کشتار ارامنه فرق دارد چرا که با به رسمیت شناختن کشتار، اظهار نظر علیه آن منع نمی‌شود اما اکنون ماجرای مبهم سال 1915 به امری شبیه به هلوکاست تبدیل شده و انکار آن با مجازات همراه خواهد بود. فرانسه از دیرباز نیز با ورود ترکیه به اتحادیه اروپا به شدت مخالفت می‌کرد. هرچند ترکیه از چهارم آوریل 1987 تقاضای رسمی خود را برای پیوستن به اتحادیه اروپا تسلیم کرده است اما تاکنون و با وجود نرمش‌هایی که به عمل آورده، موفق به ورود به این اتحادیه نشده است.
فرانسوی‌ها با ورود کشوری به اتحادیه اروپا که 98 درصد از جامعه آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند، مخالف‌اند. سارکوزی راستگرا در این مسیر از هیچ تلاشی دریغ نخواهد کرد.
نخست وزیر ترکیه پس از تصویب لایحه نسل کشی خواندن کشتار ارامنه توسط ترک‌های عثمانی در پارلمان فرانسه، دولت این کشور را به نسل کشی در الجزایر متهم کرد.
رجب طیب اردوغان در یک کنفرانس خبری پس از اقدام فرانسه در قبال کشتار دسته جمعی ارامنه در دوران عثمانی در سال ‌1915 میلادی گفت: فرانسه از سال ‌1945 میلادی حدود ‌15 درصد از جمعیت الجزایر را قتل عام کرده واین اقدام نسل کشی است.در پی این اظهارات سارکوزی احترام متقابل در بیان دیدگاه‌ها میان دو کشور را خواستار شد.اردوغان نیکلاسارکوزی، رئیس جمهوری فرانسه را به تشویش اذهان عمومی برای تنفر از مسلمانان و ترک‌ها برای دستیابی به پیروزی در انتخابات متهم کرد و گفت:
" اگر وی نمی‌داند که این اقدام نسل کشی بوده می‌تواند از پدرش پل سارکوزی که در سال‌های دهه ‌1940 میلادی لژیون فرانسه در الجزایر بود در این مورد بپرسد.من مطمئن هستم که او می‌تواند بسیاری از مسائل را به پسرش در مورد قتل عام در الجزایر توسط فرانسویان بازگو کند."
اما پدر نیکلا سارکوزی، رئیس‌جمهور فرانسه در اولین واکنش نسبت به اظهارات رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه گفت که وی در سال‌های دهه ‌1940 میلادی هرگز به عنوان لژیون فرانسه در الجزایر حضور نداشته است.پدر 83 ساله نیکلا سارکوزی به شبکه تلویزیونی BFMTV فرانسه اظهار کرده است که وی در این فاصله زمانی که اردوغان به آن اشاره کرده است هرگز از مارسی خارج نشده است .
مخالفت دوباره رئیس جمهور فرانسه با عضویت کامل ترکیه در اتحادیه اروپا هدیه ای از سوی سارکوزی برای مقامات ترکیه بود!سارکوزی در سفر قبلی خود به ترکیه عملاعنوان نمود که مخالف عضویت دائم ترکیه در اروپای واحد است و ترکیه به خاورمیانه تعلق دارد.سارکوزی در این سفر بار دیگر گزینه پذیرش ترکیه به عنوان شریک با اولویت برای اتحادیه اروپا را مطرح کرد اما این اظهارات با واکنش اردوغان و عبدالله گل مواجه شد.ترکیه بارها اعلام کرده است که گزینه‌ای جز عضویت کامل و دائم در اتحادیه اروپا را نمی‌پذیرد. رئیس تیم مذاکره کننده عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا نیز پیشنهاد رئیس جمهور فرانسه مبنی بر عضویت «انحصاری» ترکیه در اتحادیه اروپا را رد کرد.
اگمان باگیس، رئیس تیم مذاکره کننده ترکیه در مسائل اتحادیه اروپا، گفت که پیشنهاد نیکلاسارکوزی، رئیس جمهور فرانسه مبنی بر عضویت انحصاری این کشور در اتحادیه اروپا پذیرفتنی نیست. بر این اساس هیچ جایگزینی برای عضویت کامل ترکیه در اتحادیه اروپا وجود ندارد. در اتحادیه اروپا کشورهایی هستند که کاندیدای عضویت در این اتحادیه هستند، کشورهایی برای عضویت مذاکره می کنند و دسته سوم نیز کشورهایی هستند که عضو اتحادیه اروپا هستند. پیشنهادات عضویت انحصاری و نه کامل قبل از هرچیز با منطق مغایرت دارد، چرا که اصلاچنین چیزی در مورد اتحادیه اروپا وجود ندارد. مذاکرات عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا از اکتبر سال 2005 در 35 مورد شروع شد. تاکنون تنها 18 مورد، مورد بحث و مذاکره قرار گرفته است.راز مخالفت علنی دو کشور فرانسه و آلمان در خصوص عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا سبب بروز خشم مقامات آلمانی و فرانسوی گردیده است.در این میان نیکلاسارکوزی رئیس جمهور فرانسه اصلی‌ترین کارگردان پروژه مخالفت با عضویت ترکیه در اتحادیه اروپاست.البته در کنار سارکوزی آنگلامرکل نیز مخالفتهای عمده ای به حضور ترکیه در جمع کشورهای اروپایی دارد،اما برلین هر از گاهی سیگنالهای فریبنده ای را به سوی آنکارا ارسال می‌کند.در هر صورت مقامات ترکیه به شدت در برابر مواضع سارکوزی و مرکل در خصوص عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا واکنش نشان داده اند.پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا، مسئله ای اولویت دار، با پیشینه ای نسبتا طولانی در سپهر سیاستگذاری و تصمیم سازی خارجی آنکارا محسوب می شود.ترکیه در بین نخستین کاندیداهای عضویت در اتحادیه اروپا است. سابقه همکاری‌های رسمی دو طرف به سال 1963 بازمی گردد و بعد از آن ترکیه همواره درخواست عضویت در این اتحادیه بزرگ اقتصادی سیاسی را مطرح کرده است.