از نظر ما طارق الهاشمی متهم نیست

* چرا آقای طارق الهاشمی به جای ماندن در بغداد یا رفتن به ترکیه کردستان عراق را برای پناه بردن و فرار از اتهامات انتخاب کرده است؟
** به نظر من شاید حکومت عراق درباره طارق الهاشمی کمی عجله کرده است چرا که طارق الهاشمی معاون رئیس‌جمهور عراق است و بهتر بود سنجیده‌تر عمل می‌شد. البته رفتن طارق الهاشمی به کردستان عراق به دلیل امنیت و عدالتی است که در این منطقه حکمفرماست.این امنیت و عدالت مدیون وجود رئیس اقلیم کردستان مسعود بارزانی و آقای جلال است.
در واقع اطمینان آقای طارق الهاشمی به مسئولان کردستان عراق در ایجاد عدالت موجب شده تا ایشان کردستان عراق را مورد توجه خود قراردهد. البته توجه داشته باشید که کردستان عراق خارج از اقلیم عراق نیست و وابسته به دولت مرکزی است.
* با همه اینها مقامات کردستان عراق می‌توانستند برای گریز از این چالش سیاسی جدید از پذیرش طارق الهاشمی بپرهیزند ولی نه تنها چنین نکردند بلکه از الهاشمی حمایت هم کردند. دلیل این رویکرد چیست؟
** در شرایط کنونی، رهبری کرد، چه آقای طالبانی و چه آقای بارزانی کسانی هستند که به عنوان حکم به دنبال حل مشکلات عراق هستند و اقدامات مختلفی را در جهت حل بحران‌های عراق انجام می‌دهند. حتی کشورهای خارجی هم از آقای طالبانی خواستند تا برای رفع مشکلات عراق راه‌حل مناسب را بین گروه‌های مختلف عراق اقدام کند. در شرایطی که امریکا یی‌ها در حال خروج از عراق هستند باید ثابت کنیم که دولت عراق قادر به برقراری ثبات و عدالت در کشور است. همچنین دولت عراق باید به فکر ایجاد وحدت در کشور باشد.
همان‌گونه که پیش از این نیز اشاره کردم کردهای عراق به‌ویژه آقای جلال طالبانی همواره برای حل بحران‌ها و مشکلات عراق در تلاش بوده‌اند و نقش پر رنگ ایشان در این زمینه کاملا مشهود است.
امروز تلاش ایشان در ایجاد نزدیکی و وحدت بین گروه‌های مختلف با دولت پس از رفتن امریکایی‌ها از عراق قابل تحسین است که این تلاش‌ها موجب برقراری امنیت و آسایش در عراق شده است.
* آیا مسئولان کردستان عراق اتهامات وارده به آقای طارق الهاشمی را پذیرفته‌اند یا معتقدند که درباره ایشان سند‌سازی شده است؟
** درباره اتهامات طارق الهاشمی نه می‌توان آن را پذیرفت و نه می‌توان آن را رد کرد. باید موضوع طارق الهاشمی به دادگاهی واگذار شود که بدون در نظر گرفتن هیچ ملاحظاتی و صرفا با در نظرگرفتن عدالت موضوع را بررسی کند، نباید موضوع طارق الهاشمی را به موضوعی سیاسی یا مذهبی تبدیل کند و تا زمانی که دادگاه حکم به گناهکار بودن طارق الهاشمی نداده نمی‌توان او را گناهکار دانست.
* برخی معتقدند پناه دادن به طارق الهاشمی نوعی گردن‌کشی در مقابل دولت عراق است. شما این دیدگاه را چقدر می‌پذیرید؟
** نه. اصلا اینطور نیست. باید توجه کرد که کردستان عراق به آقای طارق الهاشمی به عنوان یک متهم پناه نداده است همچنین باید توجه کرد که ایشان به عنوان یک شخصیت سیاسی برجسته در عراق مطرح است و در حکومت عراق مشارکت دارد. همچنین آقای طارق الهاشمی معاون رئیس‌جمهور عراق است و هنوز از سمتش برکنار نشده است.
درست است که حکم جلب ایشان توسط دولت عراق صادر شده ولی این را هم باید در نظر گرفت که دولت عراق در این مورد بسیار شتابزده عمل کرده است. دولت عراق نباید درباره صدور این حکم عجله می‌کرد.
امروز آقای جلال طالبانی طی بیانیه‌ای تاکید کرد آقای طارق الهاشمی هنوز در سلیمانیه معاون رئیس‌جمهور است و ایشان آمادگی حضور در دادگاهی که با عدالت مسئله ایشان را بررسی کند را دارند و ممانعتی دال بر عدم حضور ایشان در دادگاه وجود نداشته است. پس نمی‌توان حمایت کردستان عراق را از ایشان به گونه‌ای مخالفت تلقی کرد، بلکه بر عکس دخالت کردستان عراق موجب آسان‌سازی، حل مسئله و سیاسی نکردن موضوع است.
کردهای عراق از گذشته انتقاداتی نسبت به طارق الهاشمی داشته‌اند و باید در نظر گرفت که این انتقادها سیاسی است و در عین حال این حق را برای ایشان قائلیم تا در دادگاهی بی‌طرف، عادلانه و منصفانه، محاکمه شود.
* آقای طارق الهاشمی ضمن این‌ که دادگاه تعیین شده برای رسیدگی به اتهاماتش را دارای صلاحیت ندانسته است خواستار تقاضای نظارت مراجع بین‌المللی به‌ویژه اتحادیه عرب در روند محاکمه خود شده است. شما در این‌باره چه نظری دارید؟
** نباید برای مسئله‌ای که مربوط به مسائل داخلی عراق است پای مراجع بین‌المللی یا کشورهای خارجی را به مسئله باز کنیم. رهبران و مراکز قانونی عراق از عهده مسائلی از این جمله برمی‌آیند. معتقدم دولت در رابطه با بحث طارق الهاشمی عجله کرد، به‌ویژه بعد از خروج امریکا از عراق باید حکیمانه نسبت به موضوع برخورد می‌شد. موقعیت طارق الهاشمی ایجاب می‌کرد که نخست‌وزیر با تامل بیش‌تر نسبت به این مسئله واکنش داشته باشد. نمی‌توان به کسی خارج از دادگاه اتهام زد و او را محکوم کرد.
حکومت عراق در انحصار گروه خاصی نیست بلکه حکومت مشارکتی کل ائتلاف‌های موجود در عراق است و هیچ مجموعه‌ای نباید خارج از این چارچوب عمل کند. دولت عراق یک دولت مشارکتی است و نمی‌توان گفت که دولت عراق از اکثریت شیعه، سنی یا کرد تشکیل شده است و نباید خللی در اتحاد موجود در دولت عراق به وجود آورد. حکومت امروز عراق متشکل از نخست‌وزیر شیعه، رئیس پارلمان سنی و رئیس‌جمهور کرد است و این به حفظ موازنه در دولت عراق کمک می‌کند.
* نکته‌ای دیگر که تمایل دارم در این مصاحبه بپرسم درباره روابط تجاری ایران و اقلیم کردستان است. در حال حاضر و با توجه به مسائلی که اخیرا بین ایران و امارات پیش آمده است مبادلات تجاری ایران و اقلیم کردستان چگونه است و احتمالا از چه چالش‌هایی رنج می‌برد؟
** در اقلیم کردستان برای مدت طولانی نوعی از آزادی و دموکراسی برقرار بوده است و بخش خصوصی بیش‌تر فعال بوده و دولت چندان در بخش‌های سرمایه‌گذاری دخالت نمی‌کند. دولت فقط کمک می‌کند و شرایط را فراهم می‌کند. این باعث می‌شود که سرمایه‌گذاران به این منطقه بیایند. اقلیم کردستان یک پل و چهارراه برای ترکیه، سوریه، ایران و جنوب عراق تبدیل شده است. برای عبور کل کالاها نقش ویژه‌ای دارد.
زمانی که ما شروع به کار کردیم یعنی در سال 2000 و 2001 مبادلات ایران و کردستان از مرزهای تمرچین، باشماق و پرویزخان به صد ملییون دلار نمی‌رسید در حالی که الان به 5 میلیارد دلار رسیده است. با این وجود همچنان مشکلاتی وجود دارد که حل آنها در دست ایران است. ایران شرایط فعالیت بازرگان‌های غیر ایرانی خصوصا از اقلیم کردستان را فراهم نکرده است.
در حالی که بازرگانان با آزادی به ترکیه، اردن و سوریه می‌روند ولی در ایران حق اقامت کار ندارند. وقتی در ایران این امکان را نداشته باشند به جایی می‌روند که این شرایط را داشته باشد. مبادلات ایران و کردستان عراق تا این لحظه بیش‌تر به صورت پیله‌وری و موقت است.
زمانی که بازرگان بتواند به جای پیله‌وری بازرگانی دایم را برقرار کند و به لحاظ ویزا، تردد و اقامت با مشکل مواجه نباشد، می‌توان انتظار رشد جدی مبادلات اقتصادی دوجانبه را داشت.
تنها کاری که در این مدت صورت گرفته است و گامی مثبت تلقی می‌شود برقراری خط پرواز از کرمانشاه و سنندج برای سلیمانیه است. قطعا اگر این پرواز از تهران برقرار شود تاثیر بسیار جدی‌تری خواهد داشت.