مهندس مهدی بازرگان شخصیتی که اولین دولت انقلاب را به فرمان امام تشکیل داد و پس از 9 ماه تحمل مشکلات استعفا کرد، در پاسخ به سئوال همیشگی که "چه انتقادی در خود میبینید" گفت: من سراپا عیبم و انتقاد به تمام وجود و اعمالم وارد است و در همین رابطه چیز تازهای نمیتوانم اظهار کنم که برای خودم خطای کشف شدۀ جدیدی باشد.
اول اینکه پیشاپیش از ضعفها و کمبود و کسریها و امکان خطا راجع به خودم و دولت موقت صحبت کرده بودم و بصراحت از ایرادها و انتقادها در دو مرحله یکی در دانشگاه و یکی دیگر در رادیو و تلویزیون و در حضور همه و آنهم قبل از معرفی دولت گفته بودم:
"توقع نداشته باشید که از هر نظر اشخاص مناسب و کامل و بیعیب و نقص را معرفی کنم و خودم هم سابقه اینگونه مشاغل را نداشتهام بنابراین خیلی کارها که انتظار انجامش را دارید ممکن است انجام نگیرد و آنقدر در این انقلاب مسائل غامض است که پیشاپیش میتوان از خطاها صحبت کرد"
پس آنچه که بعنوان خطا، میتوانم بگویم قبلاً گفتهام. اما اینکه چرا چیزی ندارم بگویم خود مسئلهای است! برای اینکه هنوز تصور من بر این است که:
اولاً همه هیئت دولت موقت برای انجام امور محوله تا آنجا که امکان فکر و عقل و نیرو بود گذاشتند بیش از آن نمیتوانستیم. اگر یک ذره بیش از آنچه کردیم، میکردیم مورد انتقاد بود و اگر کمتر میکردیم باز هم مورد انتقاد بود.
ثانیاً به ما میگفتند و اصرار هم میکردند این اختلافها و مشکلات و مخالفتها را چرا برملا نمیکنید. و چرا به مردم نمیگوئید که دستگاه رادیو تلویزیون نه تنها کار دولت را نمیکند بلکه علیه دولت هم عمل میکند. ما فکر میکردیم که اگر اینها را یا بصورت گله و شکایت و یا بصورت اعتراض و یا بصورت استعفا، بگوئیم وحدت مکتب از بین رفته و مردم ناامید میشوند و یکسری تفرقه بین مسئولین میافتد و یا امام خوششان نمیآید. عقیده داشتیم که دولت نمیتواند آنچه که هست و نیست و میداند و نمیداند، روی سینی بگذارد.
دولت غیر از روزنامه است. دولت غیر از حزب است و ...
ما هم خیلی چیزها را میدانستیم و مصلحت نمیدانستیم بگوئیم ولی اگر این مطالب را جزء ضعفها و انتقادها بگذاریم میبینیم یکسری اشکالات از طرف دیگر بوجود خواهد آمد.
اکنون نظرم این است که آنچه انجام شد بموقع انجام شد. و آنچه عیب و نقص بوده ما میدانستیم. و متوجه بودیم آن شخصی که برای فلان پست انتخاب کردهایم صددرصد مطلوب نیست ولی اگر اکنون هم در آن شرایط قرار میگرفتم همان شخص را انتخاب میکردم.
سپس خبرنگار سئوال کرد آیا تصور نمیکنید که در مورد پاکسازیها اهمال و سستی شده؟ وی گفت:
نه به این صورت نیست زیرا که امام هم عقیدهاش بر عفو بود و عید به من گفت که شما صحبت و زمینه را برای عفو آماده کن تا بعد من صحبت کنم. و انتقادی که به خود میبینم این است که من باید در گرما گرم انقلاب کاری را که همه سیاستمداران مثل موگابه و ... انجام دادهاند میکردم و کسانی را که دستشان به خون آغشته نبود، عفو میکردم. و این پاکسازی به این صورت که انجام شده قرآنی نیست. یکی از عوامل نارضایتی همین پاکسازی است و همین نارضایتیها یکی از عوامل سقوط رژیم گذشته بود. البته انحصارطلبیها نیز باعث نارضایتی میشود و مردم خودشان متوجه خواهند شد.