* با تبریک به مناسبت موفقیتهای اخیر گروه سایبری سپاه در مقابله با جنگ نرم، لطفاً دلیل ورود سپاه به حوزه دنیای مجازی و تاسیس این مرکز را بیان کنید؟
** متولیان و دستاندرکاران ورود اینترنت به کشور، در ابتدا تنها زیرساختها و گسترش اینترنت را مورد توجه قرار دادند و متاسفانه بحث فرهنگ استفاده از آن در اولویت قرار نگرفت. پس از چندی جرایم و آسیبهای اینترنتی در جامعه نمایان و برای رسیدگی به آنها، دفتر اینترنت در دادسرای تهران راهاندازی شد. البته این کافی نبود. با افزایش جرایم اینترنتی و بروز آسیب در حوزههای سیاسی، امنیتی، اعتقادی، اطلاعاتی و رواج مطالب ضددینی، خلاء مقابله همهجانبه با این فضای مخرب احساس شد.
از طرفی دیپلماسی آمریکا در دهه آخر قرن بیستم در حوزه سیاسی از دیپلماسی سنتی به دیپلماسی عمومی تغییر پیدا کرد. در دیپلماسی عمومی، اینترنت از جایگاه بسیار مهم و سرنوشتسازی برخوردار است و ابزار قدرتمندی جهت برقراری ارتباط با اقشار مختلف جامعه به شمار میآید.
با آشکار شدن ماهیت صاحبان اینترنت و اهداف شوم آنان و همکاری دو وزارتخانه مهم دفاع و خارجه آمریکا در بحث ساختار و محتوای اینترنت، سپاه پاسداران طبق اصل 150 قانون اساسی برای حراست از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن هوشمندانه وارد عرصه تهاجم غرب در دنیای مجازی و فضای سایبری شد و از سال 1386 فعالیتها و برنامههای این حوزه در مدیریت مرکز بررسی تهدیدات سایبری پیگیری میشود.
* در صحبتهای خود اشاره کردید به جایگاه اینترنت در دیپلماسی عمومی. در این خصوص بیشتر توضیح میدهید.
** در دیپلماسی سنتی، اساس بر روابط بین دولتها و حاکمیتها تعریف میشود و در صورت بروز تیرگی دیپلماتیک، علاوه بر قطع همه روابط بین دو کشور، ارتباط دو ملت نیز قطع میشود اما در دیپلماسی عمومی که مکمل دیپلماسی سنتی است، در صورت قطع ارتباط دولتها، ارتباط ملتها با یکدیگر از بین نمیرود و در پی این سیاست، برنامههای مدونی برای ارتباط با اقشار و طبقات مختلف جامعه تصویب و اجرا شود.
در حقیقت این گزینه به عنوان آخرین راهکار مقابله با ایران در دستور کار غرب قرار گرفته است. در دیپلماسی عمومی، اینترنت به علت داشتن ویژگیهای خاص در مقایسه با دیگر وسایل ارتباط جمعی به عنوان حوزه عمومی مجازی تلقی میشود. این ویژگیها عبارتند از: تمرکززدایی، تکهتکه بودن، مجازی بودن، جهانی و تعاملی بودن.
* به نظر شما غرب به ویژه آمریکا از طریق اینترنت به دنبال چه اهدافی هستند؟
** در طول قرنهای گذشته جهان غرب به اشکال مختلف به دنبال استعمار و بهرهکشی از ملتها بوده و هست. آنان در گذر زمان تاکنون به سه شیوه عمل کردهاند: 1- استعمار سخت با تکیه بر راهکار نظامی (این روش به مرور زمان هزینهبر و طاقتفرسا بوده و باعث شورش و طغیانهای مردمی میشد) 2- استعمار نو با نفوذ در حاکمیتها و دولتها (این روش هم با سقوط دولتها و قیامهای مردمی و بروز نفرت در اقشار اجتماعی همراه بود) 3- استعمار فرانو با هدایت افکار عمومی، در این شیوه استعمارگران با تخصیص هزینههای گزاف استفاده از رسانهها برای هدایت افکار عمومی، بهرهگیری از فعالان سیاسی منتقد حاکمیت در فضای سیاسی، بهکارگیری فنون عملیات روانی بر ضد حاکمیت مستقر و عدم ورود مستقیم استعمارگر برنامههای شوم خود را دنبال میکنند. شیوهای که همچنان مورد استفاده غرب و تامینکننده اهداف آنان است. در استعمار فرانو از اینترنت به عنوان یک ابزار کارآمد نهایت بهرهبرداری انجام میشود.
در گذشته، اگر اینترنت پوشش ظاهری جریان آزاد اطلاعات و دانش را در تمام حوزهها به خود میگرفت، امروز ماهیت صاحبان اصلی، سیاستگذاران و هدایتگران آن فاش شده است. غرب به بهانههای واهی و فریبنده مانند ایجاد دموکراسی، حفظ حقوق بشر، گسترش آزادی و...، اهداف شوم خود را که استعمار ملتها و براندازی حکومتهای مستقل و مردمی است، از طریق اینترنت با جدیت دنبال میکند.
* در صورت امکان، بخشی از اقدامات اخیر غرب را در فضای مجازی علیه ایران اسلامی ذکر کنید.
** مراکز مطالعات راهبردی در آمریکا از جمله مرکز «سابان» وابسته به اندیشکده «پروکینگز»، آخرین راهکار تغییر حاکمیت در ایران را از طریق انقلاب مخملین اعلام کرد. آنان معتقدند تحقق این راهکار از طریق ارتباط با افکار عمومی ملت ایران از طریق رسانهها و اینترنت در راستای دیپلماسی عمومی امکانپذیر خواهد بود.
بدین منظور اوباما برای ایجاد هماهنگی و ساماندهی سیاستها و برنامهها در فضای مجازی یک هماهنگکننده در دفتر کار خود تعیین نموده و وزیر خارجه آمریکا طی سخنانی به ایجاد اداره هماهنگی سیاستهای فضای مجازی در وزارتخانه متبوع خود اقرار نموده است.
همچنین با راهاندازی دفتر فرارسی دیجیتال1 برای برقراری ارتباط رسمی وزارت خارجه آمریکا با کاربران اینترنت در ایران و لغو تحریمهای اینترنتی و اختصاص بودجههای کلان، یک جنگ تمامعیار علیه ملت ما در فضای مجازی سازماندهی نموده است.
* آمریکا نسل نوینی از وبسایتهای اجتماعی مانند یوتیوب، فیسبوک، توییتر را راهاندازی نموده است. قابلیتهای این سایتها در چیست؟
** اکثر وبسایتهای اجتماعی امکان مشارکت کاربر را فراهم نموده و به شکلی طراحی شدهاند که مرز و خطکشی بین کاربر و سایت از بین رفته و همکاری و همگامی با سایتها تسهیل شده است، اغلب وبسایتهای اجتماعی برای مشارکت و دریافت اطلاعات باز عمل میکنند و کاربران را تشویق به رای دادن، بیان نظر و اشتراکگذاری اطلاعات میکنند و مانعی برای تولید و دسترسی به محتوا در این سایتها وجود ندارد.
ارتباط در نسل جدید سایتهای اجتماعی دوسویه است و فضایی برای محاوره دو طرف وجود دارد. از قابلیتهای مهم وبسایتهای اجتماعی، شکلگیری جماعتهای آنلاین است. این رسانهها شکلگیری جماعتها و گروهها را به سرعت امکانپذیر میکند و دائماً در حال گسترش ارتباطات با سایر سایتها و منابع و افراد هستند. در نهایت این امکانات سهولت هدایت افکار عمومی را در پی خواهد داشت.
* مهمترین چالشهای به وجود آمده از سوی اینترنت و فضای مجازی چه بوده است؟
** طی بررسی و دستهبندی انجام شده ما، در حال حاضر در حوزههای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، بینالمللی و امنیتی با چالشهایی در فضای مجازی روبهرو هستیم. در بُعد فرهنگی دشمنان با بسترسازی برای تهاجم فرهنگی، انتقال و انتشار هنجارهای غربی، ایجاد تشکیک در مباحث اعتقادی و اخلاقی و تحریکات قومی برای تبادلات فرهنگی غیرقابل کنترل تلاش میکنند.
در بُعد اجتماعی، بدخواهان اهداف شوم خود را از طریق ایجاد مطالبات جدید اجتماعی، تهدید بنیان خانواده، تغییر نقشهای اجتماعی، پنهانسازی هویت، ارتباطات نامتعارف بین قشر جوان، گسست بین نسلی و شکلگیری حوزه فرهنگهای اینترنتی جستجو میکنند.
دشمنان ملت در بُعد سیاسی با ایجاد گروههای سیاسی مجازی، اختلال در روند کنترل جریان اطلاعرسانی، انتقال مستقیم اندیشهها و دیدگاههای جریان معاند به داخل، ایجاد گروههای فشار با نفوذ مجازی و ایجاد مطالبات جدید سیاسی و دموکراسی دیجیتالی به دنبال تامین اهداف خود هستند. طراحان و برنامهریزان اینترنت موارد زیر را در بعد بینالمللی و امنیتی دنبال میکنند.
افزایش فشارهای بینالمللی علیه ایران اسلامی، افزایش ضریب نفوذ جریانهای بینالمللی، تهیه طومارهای بینالمللی، افزایش همگرایی گروههای معارض داخلی و همفکر و کاهش نفوذ رسانههای ملی و داخلی، ارتباط با گروههای برانداز و معاند، جاسوسی اینترنتی، کاهش اقتدار سیستم امنیتی اطلاعاتی، آموزشهای مخرب از جمله فعالیتهای تروریستی و توزیع مواد مخدر و رواج گروههای ضاله و نیز انتقال و انتشار اطلاعات طبقهبندی شده بر روی اینترنت.
* اقدامات مرکز بررسی جرائم سازمان یافته سپاه پاسداران در مقابل تهاجمات در حوزههای مختلف در فضای مجازی چه بوده است؟
** وظایف این مرکز، بررسی جرایم سازمان یافته تروریستی، جاسوسی، اقتصادی و اجتماعی در فضای مجازی تعریف شده است. این ماموریت خطیر با همکاری و هماهنگی سایر حوزههای اطلاعاتی، قضایی در جهت بررسی تهدیدها و آسیبهای شبکه جهانی اینترنت و سایر فناوریهای نوین در حال انجام است.
این مرکز با شناسایی، رهگیری و انجام فعالیتهای اطلاعاتی و فنی تاکنون چندین پروژه را در حوزههای اخلاقی و دینی، سیاسی، اجتماعی و فعالیتهای پشتیبانی ایجاد امنیت در فضای اینترنتی و دسترسی آزاد به اطلاعات با موفقیت به اتمام رسانده و با انهدام سایتهای مخرب، افراد متخلف را دستگیر و تحویل مقامات قضایی داده است. در حال حاضر با توجه به هجوم گسترده غرب به حوزههای فرهنگ، تمدن و ارزشهای اسلامی در فضای مجازی، این مرکز با رصد کردن تحرکات معاندان با جدیت به انجام ماموریتهای محوله خود میپردازد.
از اقدامات شاخص مرکز میتوان به مقابله و انهدام پروژه «مضلین» که در دو بخش ضداخلاقی و ضددینی فعالیت میکرد، پروژه «فتنه عمیق» که حوادث قبل و بعد از انتخابات ریاست جمهوری را به وجود آورد، پروژه «مرصاد» که با پوشش و عنوان کانون فعالان حقوق بشر مشغول تخریب چهره نظام مقدس جمهوری اسلامی در مجامع جهانی بود و پروژهای با نام «دارکوب» یا «ایران پراکسی» که به منظور ایجاد امنیت در فضای اینترنت برای مخالفان جمهوری اسلامی راهاندازی شده بود، اشاره کرد.
* از توضیحات شما این برداشت میشود که در فضای مجازی اتفاقات زیادی در حال وقوع است و میتوان گفت جنگ و تهاجمی بیصدا مدتهاست که پدید آمده.
** بله، همینطور است. سازمان جاسوسی آمریکا در سال 2006 م طرحی با عنوان «بیثباتسازی ایران» با اختصاص 400 میلیون دلار تهیه کرد که توسط کنگره آمریکا مورد تصویب قرار گرفت. در این طرح راهاندازی نوع جدیدی از جنگ اطلاعاتی موسوم به جنگ سایبری در دستور کار دولت آمریکا قرار گرفت که با استفاده از عوامل گروهکهای ضدانقلاب از جمله منافقین، سلطنتطلبان، بهائیان و برخی گروهکهای دیگر اجرا میشود.
آمریکا با تاسیس شبکهای موسوم به «ایران پراکسی» با بودجه بالغ بر 50 میلیون دلار توسط سازمان سیا و تحت پوشش دفتر IBB وزارت خارجه آمریکا، تخلیه بانکهای اطلاعاتی کشور، نفوذ و خرابکاری در سایتهای اینترنتی ایران، مبارزه با فیلترینگ در داخل کشور، ایجاد امنیت برای کاربران شبکه مجازی علیه جمهوری اسلامی و ایجاد بستر ارتباط امن تلفنی و دیتا برای مصاحبه با رادیو فردا، رادیو زمانه، شبکه تلویزیونی صدای آمریکا (VOA) و سایر رسانههای غربی را دنبال میکند.
این شبکه با ایجاد سرویس سایبری تنها در حوادث پس از انتخابات با تولید و انتشار بیش از 22 میلیون فیلترشکن، جنگ روانی پردامنهای را علیه جمهوری اسلامی سازماندهی کرد و حوادث پس از انتخابات مؤید این امر بود که فضای مجازی و شبکههای اجتماعی که از سوی آمریکا پشتیبانی میشوند، نقش غیرقابل انکاری را در هدایت آشوبها برعهده دارند. برای مثال سایتهای داخلی را که در جریان انتخابات تاثیرگذار بود و اخبار و اطلاعات صحیح را منتشر میکرد توسط گروهی ویژه هک کردند. در مجموع آنها هک سایتهای حاکمیت، نظامی و خبری را همواره در دستور کار خود دارند.
* هجوم غرب در حوزههای مختلف به وسیله فضای مجازی و اینترنت فراگیر شده است. همکاری و تعامل مراکز مسئول را در بخشهای کشوری و لشکری چگونه ارزیابی میکنید؟
** همانطور که گفتم فرهنگ استفاده از اینترنت بعد از ورود آن مورد توجه قرار نگرفت و این به هوش نبودن مراکز مسئول فضای مجازی، موجب بروز آسیبهای جدی در حوزههای فرهنگی، مذهبی، سیاسی، اقتصادی و امنیتی شد. با راهاندازی دفاتر بررسی جرایم اینترنتی در مراکز انتظامی، قضایی و فرهنگی بخشی از این خلا جبران شد اما با توجه به هجمه انبوه غرب و روند رو به گسترش بهرهبرداری آنان از اینترنت و فضای مجازی و سرمایهگذاری میلیارد دلاری آنان، ضرورت دارد که بخش ساختاری و محتوایی فضای وب هوشمندانه و عالمانه بیش از گذشته فعالیت کنیم.
آمریکا ساختار اینترنت را در وزارت دفاع و تامین محتوای سیاسی و فرهنگی آن را در وزارت خارجه تعریف نموده. اما در کشور ما به شیوه دیگری عمل میشود. به عبارت دیگر، هر جا با چالش روبهرو میشویم دستگاه فرهنگی یا انتظامی و امنیتی با توجه به موضوع وارد میشوند. ضروری است یک شورای عالی سیاستگذاری و نظارت فراقوهای و با حضور نمایندگان دستگاهها و مراکز مسئول و تصمیمگیر تشکیل شود و امور ساختاری و محتوایی، هدفمند سازماندهی شوند.
در حال حاضر در کشور ساختار اینترنت را گسترش دادهایم اما در محتوا، محدود فعالیت کردهایم. بنابراین محتوا به نوعی تهدید تبدیل شده است. کشورهای غربی به طور مستمر و مداوم محتوا تولید میکنند. آنان برای پروژه با عنوان قانون «قربانیان سانسور در ایران» تنها 45 میلیون دلار برای ایجاد دسترسی آسان، تولید فیلترشکن و آموزش ایرانیان هزینه کردند. در حال حاضر با تقسیم کاری که بین نهادهای مسئول انجام شده موضوعات مختلف در فضای مجازی تحت کنترل قرار دارد.
* آمریکا با راهاندازی رسانههای اجتماعی یا وبدو به دنبال چیست؟
** نسل اول اینترنت همانند رسانههای دیداری، شنیداری و نوشتاری یک سویه بود و سلیقه و علاقه مخاطب در محتوا نقش نداشت. اما با تغییر دیپلماسی سنتی به دیپلماسی عمومی و جایگاه مهم و حساس ارتباط با ملتها، برقراری تعامل دوسویه از طریق رسانههای اجتماعی در دستور کار قرار گرفت.
آمریکا وبدو را با قابلیتهای فراوان رسانهای برای براندازی نرم در کشورهای مخالف نظام سرمایهداری ایجاد کرد و بروز انقلابهای مخملی و ناآرامی و اغتشاش در کشورهای هدف، نتیجه این طرح است. در وبدو یا رسانههای اجتماعی هر فرد با یک دستگاه گوشی تلفن همراه و تهیه خبر میتواند حاکمیت را در سطح دنیا به چالش بکشد. البته قابلیتهای رسانههای اجتماعی برای ما هم فرصت است و هم تهدید.
از قابلیتهای آن میتوان در جهت نقد نظام بینالملل و بیان دیدگاههای جمهوری اسلامی در حوزههای مختلف بهره جست و به لحاظ محتوایی، کاربر را با منابع عظیم فرهنگ و تمدن ایران اسلامی آشنا ساخت. اما وبدو تهدید است زیرا قابلیت آن را دارد که با تکتک کاربران در گروههای مختلف سنی ارتباط هوشمندانه برقرار کند و افکار و باورهای آنان را تحتتأثیر قرار دهد. در این زمینه خلاء فعالیتهای ما در حوزه محتوایی و یا عدم سرمایهگذاری مطلوب مشهود است.
در مقابل آمریکا با تشکیل فرماندهی فضای مجازی با توان بالا در این حوزه وارد شده است و اهداف استعماری خود را دنبال میکند. جنگ آینده، جنگ سایبری خواهد بود جنگ پیشرو مبتنی بر فضای مجازی است و اگر لازم شد نیروهای نظام حضور پیدا خواهند کرد.
* در مقابل تهدیدات رو به افزایش فضای مجازی و اینترنت چه باید کرد؟
** وزارت خارجه آمریکا که محتوای اینترنت را سیاستگذاری، برنامهریزی و هدایت میکند از طریق گفتگو، اطلاعرسانی، ارسال پیام و... در فضای اینترنت از مرزهای ما عبور میکند و پیام خود را به کاربران ایرانی در اقصی نقاط کشور به سهولت میرساند. به علت عدم هماهنگی در بخش زیرساختها و توسعه فنی و بخش تولید محتوا، در حال حاضر با شرایطی روبهرو هستیم که هر چه توسعه اینترنت بیشتر میشود، میزان آسیبها و تهدیدات افزایش مییابد.
بنابراین باید در ساختار و محتوا هماهنگی ایجاد کنیم و در چرخه «نظام هماهنگ» مواضع آنها را به چالش بکشیم و دیدگاه و نظرات خود را مطرح و جهانی کنیم. با به روزرسانی و آموزش نیروی انسانی کارآمد، نیروی متخصص و مورد نیاز را تامین کنیم، اقدامات پارتیزانی و جزیرهای را ساماندهی نماییم.
بین نهادهای حاکمیت در بخش ساختار محتوا و نظارت همدلی ایجاد کنیم و نسبت به اتفاقی که در حال بروز است نگاه واحد داشته باشیم. تکنولوژی وارداتی را بومیسازی کرده و با تشکیل شورای عالی سیاستگذاری و نظارت بر فضای مجازی، فعالیتها و برنامهها را سازماندهی کنیم.
* تمام کشورها برای حفظ منافع و امنیت ملی در فضای مجازی و اینترنت، ارتش سایبری تشکیل دادهاند. میزان آمادگی و توانمندی ارتش سایبری سپاه چگونه است؟
** امروز اینترنت و فضای مجازی دوشادوش شبکههای ماهوارهای در راستای اهداف جنگ نرم علیه ایران فعالیت میکند. از طرفی عدم نظارت بر اینترنت و همهگیر شدن آن، این زنگ خطر را به صدا درآورده که ارتش سایبری آمریکا در حال ورود به خانه تکتک ایرانیهاست و مقابله با این جنگ گسترده سایبری بسیار جدیتر از سایر جبهههای جنگ نرم است.
نظام سلطه در این حوزه، فعالیتها و طرحهای فراوانی را در دستور کار خود دارد. نیروهای متعهد و متخصص سپاه به منظور مقابله با تهدیدات فضای مجازی، تمام فعالیتهای آنان را رصد میکنند و با توجه به ماهیت تهدید، اقدامات لازم را انجام میدهد.
با نابودی سرورها، عملیات نفوذ و هک سایتهای غیراخلاقی و مورد حمایت غرب و ناامن کردن فضا برای معاندان و شناسایی و دستگیری مجرمان در داخل و خارج از کشور، بخشی از توانمندی و تخصص و دانش کارکنان بخش سایبری به آنان اثبات شده است. موسسه دیفنس تک (Defense Tech) از مؤسسههای نظامی و امنیتی ایالات متحده آمریکا با استناد به آمار دریافتی از سیا (CIA) ایران را به جزء پنج کشور دارنده قویترین نیروی سایبری معرفی کرد.
ارتش سایبری انقلاب اسلامی جدای از توان متراکم نیروهای متخصص ارکان نظام که در پی به انجام رسانیدن ماموریتهای محوله مشغول به فعالیتند، از نیروهای متعهد و آزادیخواه و مردمی که در سراسر جهان داوطلبانه و بدون هیچ ارتباط سازمانی فضای مجازی متعلق به نظام سلطه را هدف قرار میدهند بهره میجوید. مرکز بررسی جرائم سازمان یافته سپاه با همکاری سایر مراکز در فضای مجازی با آمادگی و اقتدار روزافزون مشغول حراست از منافع ملی در تمام حوزههاست.