دوحه؛ مرکز روسپی‌گری دیپلماتیک به سبک عربی (بخش اول)

قطر به‌عنوان یک میکرو دولت منطقه ای، همواره اشتهای سیری ناپذیری برای قدرتمند شدن در منطقه دارد و همین اشتهاست که علاوه بر کودتاهای متوالی در این کشور مقامات آن را به فکر ایفای نقش‌هایی انداخته که بسیار بزرگ‌تر از قد و اندازه این کشور 11 هزار کیلومتری است.
پادشاهی قطر که از 16 سال قبل و پس از کودتای شاه فعلی این کشور، بیش از پیش در خدمت سیاست‌های غرب درآمده، نخستین کشوری بود که رایزنی بازرگانی رژیم صهیونیستی را در دوحه افتتاح کرد و پایگاه هوایی "العدید" را هم در اختیار پنتاگون قرار داد تا مرکزی برای تهدید همسایگان از جمله جمهوری اسلامی ایران باشد.
کشور کودتاهای موروثی
به گزارش مشرق، بسیاری از کارشناسان مسایل منطقه‌ای، دولت قطر را دولت کودتاهای متوالی می‌دانند، کودتاهای موروثی در خاندان حاکمه این کشور هر از چند گاهی انجام می‌شود.
در 27 ژوئن 1995 امیر فعلی قطر که در آن مقطع مسؤولیت ولیعهدی را برعهده داشت، علیه شیخ خلیفه بن حمد پدرش (امیر وقت) دست به کودتای سفید زد و بدون جنگ و خونریزی خود را امیر جدید خواند و سایر اعضای خانواده حاکم نیز با او بیعت کردند. امیر وقت قطر هنگام کودتا در خارج از کشور حضور داشت و فرزندش که همزمان با ولیعهدی، فرماندهی ارتش را بر عهده داشت، با هماهنگی سایر شاهزادگان و اعضای ارشد خانواده حاکم، قدرت را در دست گرفت.
شیخ خلیفه بعد از این حادثه مدت‌ها آواره کشورهای مختلف بود و به مدت پنج سال در میان کشورهای عربستان سعودی و امارات در حال رفت و آمد بود، ولی پس از آن به لندن رفت. او از زمان کودتا تاکنون در خارج از قطر حضور دارد و تنها‌ یک مرتبه یعنی در سال 2004 برای حضور در مراسم تشییع جنازه یکی از همسران خود، برای مدت کوتاهی به قطر رفت.
جالب این‌که شیخ خلیفه (پدر امیر فعلی قطر) نیز در سال 1972، علیه شیخ احمد بن علی امیر وقت قطر کودتا کرد و قدرت را در دست گرفته بود.
حمایت آمریکا و غرب از کودتای شیخ حمد
شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی در حالی در سال 1995 میلادی با کودتا علیه پدر خود، قدرت را در دست گرفت که از حمایت غرب برخوردار بود. تحصیل در یک آکادمی نظامی در انگلیس او را فردی غربگرا بار آورده بود. از سوی دیگر آمریکا و انگلیس به این نتیجه رسیده بودند که می‌توانند روی وی حساب باز کنند، به همین علت مقدمات کودتای او در محافل تصمیم سازی غرب چیده شد و وی بعد از رسیدن به قدرت، ایجاد اصلاحات گسترده را در دستور کار قرار داد و سعی کرد تا در اوضاع داخلی و مناسبت‌های خارجی قطر تحولات بنیادین ایجاد کند.
در مدت حاکمیت امیر فعلی قطر، این کشور دارای قانون اساسی شد و اولین انتخابات شهرداری‌ها و انتخابات اتاق بازرگانی و صنایع قطر برگزار گردید.
وی همچنین با برچیدن وزارت اطلاع رسانی، فضای فعالیت رسانه‌ها را باز کرد. همچنین شبکه الجزیره، به‌عنوان اولین شبکه خبری ماهواره‌ای عربی و مهم‌ترین رسانه ماهواره‌ای عربی با دستور شخص امیر قطر راه اندازی شد.
چرا قطر ابزار طرح‌های آمریکا در منطقه شده است؟
آمریکا به‌عنوان یک قدرت استعمارگر همواره با کشورهایی که حاکمیت موروثی و استبدادی دارند، راحت تر می‌تواند وارد معامله شود و در قبال کالای ارزان حمایت خود از قدرت آن‌ها، امتیازات هنگفتی را از آن‌ها بگیرد، یکی از این کشورها قطر است که در حال حاضر به ابزار سیاست‌های آمریکا در خاورمیانه تبدیل شده است. سخت بودن تعامل با کشوری مانند عربستان به علت دیدگاه‌های منفی نسبت به این کشور، از مهم‌ترین دلایل تمایل آمریکا به قطر است، از سوی دیگر سایر کشورهای منطقه نیز که در گرداب انقلاب‌های منطقه‌ای گرفتار شده‌اند، همچنین سران قطر از بلندپروازی‌های کافی برای ایفای این نقش در منطقه برخوردار هستند، دیپلماسی عمومی این کشور و تمایل شدید به ایفای نقش بزرگ‌تر از خود و میانجگری در بسیاری از مسایل منطقه مزید بر علت شده تا گزینه قطر به‌عنوان ایده‌آل‌ترین محور برای ایفای نقش مزدوری این کشور برای آمریکا در منطقه باشد.
مناسبات قطر با رژیم صهیونیستی
این تغییرات به اوضاع داخلی قطر منحصر نبود، بلکه این کشور سیاست‌های خود را درباره بسیاری از تحولات منطقه نیز تغییر داد، روند عادی سازی روابط قطر با رژیم صهیونیستی که با فشارهای غرب در زمان شیخ خلیفه به صورت ملایم آغاز شده بود، با به قدرت رسیدن شیخ حمد بعد از کودتا روند شتابانی به خود گرفت. به‌عنوان مثال می‌توان به سفر یک هیأت رسمی قطری به فلسطین اشغالی اشاره کرد که به منظور شرکت در تشییع جنازه اسحاق رابین انجام شد.
شیخ حمد در همان ابتدا دفتر بازرگانی رژیم صهیونیستی در قطر را نیز افتتاح کرد که از اولین دفاتری بود که از سوی اسرائیل در کشورهای عربی تاسیس می‌شد، این دفتر البته به بهانه فعالیت‌های اقتصادی آغاز به کار کرد، اما ادامه همکاری‌های قطر و اسرائیل از طریق این دفتر در مورد مسایل سیاسی نیز دنبال می‌شد.
روابط رژیم صهیونیستی با قطر البته در سطوحی بالاتر از آن‌چه به صورت رسمی اعلام می‌شد، همواره ادامه داشت، اما اوج این روابط هنگامی بود که شیخ حمد امیر قطر اوایل آبان گذشته به سرزمین‌های اشغالی سفر کرد و با پوشیدن کت و شلوار به همراه یک کاروان از خودروهای حفاظتی اسرائیل، از یکی از شهرک‌های صهیونیست‌نشین که هزینه ساخت آن توسط شخص وی پرداخت شده بود، بازدید کرد.
شبکه آمریکایی سی ان ان علت بازدید از این شهرک‌ صهیونیست‌نشین را افتتاح این شهرک به دست وی دانست، سی‌ان‌ان تأکید کرد شیخ حمد هزینه احداث این شهرک را که گفته می‌شود در منطقه "بیت سِلِم" قرار دارد، خود تأمین کرده است.
این اقدام در شرایطی صورت گرفت که مهم ترین هم پیمانان اسرائیل نیز برای حفظ ظاهر هم که شده، گسترش شهرک‌های صهیونیست‌نشین در قدس و کرانه باختری را محکوم می‌کنند.
قطر و الگوی توسعه‌ای اسرائیل کوچک
قطر کشوری کوچک اما ثروتمند و با در آمد سرانه 75 هزار دلار، سومین کشور دارنده بیش‌ترین ذخایر گازی جهان محسوب می‌شود. این کشور کوچک با وجود این‌که از رفاه بسیار بالایی برخوردار است، اما به علت وسعت کم همیشه ازسوی همسایه قدرتمندی مانند عربستان در معرض تهدید قرار دارد، به‌ویژه این‌که بیش‌تر جمعیت این کشور تداوم قبایل عربستان هستند و مذهب وهابی دارند. به همین علت مقامات قطر به دنبال این هستند که با افزایش نقش منطقه‌ای و جهانی خود، ثبات و تداوم قدرت را برای خویش کسب کنند و از گزند کشورهایی مانند عربستان که به دنبال ثروت‌های هنگفت این کشور کوچک هستند، در امان باشند.
تحلیلگران معتقدند که قطر برای رسیدن به این مهم به دنبال استفاده از طرح توسعه‌ای مبتنی بر الگوی اسرائیلی است. مقامات دوحه دریافته اند که با وجود اشغالی بودن فلسطین به دست صهیونیست‌ها، آن‌ها با تکیه بر سه محور "پول، رسانه و وابستگی به قدرت نظامی آمریکا" به قدرتی مهم تبدیل شده‌اند.
سطح بالای درآمد سرانه در قطر از بابت پولی، مشکلی در راه اجرای این طرح باقی نمی‌گذارد، محور دوم بحث رسانه‌ای است، امیر قطر در سال 1996 با پرداخت 150 میلیون دلار، بیش‌تر کارکنان عرب رادیو بی. بی. سی را برای راه اندازی شبکه الجزیره جذب کرد.
مخالفت ظاهری واشنگتن و تل آویو با شبکه الجزیره و هدف قرار دادن دفاتر این شبکه در مناطق مختلف، پوشش خبری خوب از جنگ افغانستان، عراق و لبنان و رسوا کردن فساد سران عرب به مرور زمان باعث افزایش اعتبار این رسانه قطری شد، اما بر اساس اسناد ویکی لیکس این شبکه در عین حال هم زمان سیاست گذاری‌های خود را از سازمان جاسوسی آمریکا دریافت می‌کرد.
درباره عامل تکیه قطر به قدرت نظامی آمریکا نیز باید گفت که پایگاه السیلیه قطر، بزرگ‌ترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه است و فرودگاه العیدید قطر که در چند کیلومتری کاخ امیر این کشور قرار دارد، دیگر پایگاه نظامی آمریکا است.        ادامه دارد...