گروه سیاسی: سوال از محمود احمدینژاد، به عنوان یک ابزار قانونی نظارتی نمایندگان در دو سال گذشته با چنان موانعی روبرو شده که علی رغم اینکه در آخرین روز آذر ماه هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی از به جریان افتادن آن پس از شش ماه حرف و حدیث خبر داده، نمی توان به طور قطع گفت که احمدی نژاد در مجلس حاضر خواهد شد و به سوالات بدون پاسخ نمایندگان پاسخ دهد ! با این همه اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در جلسات این هفته خود ضمن مروری برآخرین تحولات بین المللی، امیدوارند میزبان احمدی نژاد باشند تا به سوالات جمعی از نمایندگان پاسخ دهد. این کمیسیون از احمدی نژاد برای روز سه شنبه دعوت کرده است و این در حالی است که احمدی نژاد این هفته را برای سفر به آمریکای لاتین اختصاص داده است. به این ترتیب باید منتظر بود و دید آیا احمدی نژاد به الزام حضور در کمیسیون و پاسخگویی به سوالات تن می دهد یا اینکه دیدار با هوگو چاوز را به آن اولویت می دهد؟!
این اقدام در ادامه اظهارات سبحانی نیا عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی در 30 آذر ماه بود که از ارجاع طرح سئوال از احمدی نژاد به کمیسیون های برنامه و بودجه، اقتصادی، فرهنگی، امنیت ملی، عمران و اصل 90 قانون اساسی مجلس خبر داده بود . وی در آن تاریخ به خبرنگاران اعلام کرد: طرح سئوال از احمدی نژاد که با 79 امضا به هیات رئیسه مجلس رسیده به 6 کمیسیون مجلس ارجاع شد و کمیسیون های مذکور ظرف یک هفته باید طرح سئوال از رئیس جمهور را بررسی و گزارش آن را ارائه دهند.
طرح سوال از رئیس جمهور در 30 سال گذشته در نظام جمهوری اسلامی ایران یعنی در هشت دوره مجلس سابقه نداشته است و روسای جمهور هیچگاه مورد سوال نمایندگان مجلس واقع نشدند. مطابق ماده 196 آئین نامه داخلی مجلس، براساس اصل 88 قانون اساسی در صورتی که یک چهارم کل نمایندگان مجلس بخواهند درباره یکی از وظایف رئیس جمهور سوال کنند، باید سوال خود را به طور صریح، روشن و مختصر همگی امضا و به رئیس مجلس تسلیم کنند. رئیس مجلس موضوع را در اسرع وقت به کمیسیون تخصصی ارجاع می دهد. کمیسیون موظف است حداکثر ظرف یک هفته با حضور نماینده معرفی شده رئیس جمهور و نماینده منتخب سوال کنندگان تشکیل جلسه دهد و در این جلسه نماینده رئیس جمهور پاسخ مقتضی را از طرف رئیس جمهور ارائه خواهد کرد تا به نمایندگان سوال کننده گزارش شود. پس از یک هفته چنانچه هنوز حداقل یک چهارم نمایندگان مجلس که سوال را امضا کردند، از سوال منصرف نشده باشند، رئیس مجلس موظف است در اولین جلسه سوال آنان را قرائت و فورا برای رئیس جمهور ارسال کند و این سوال ظرف 48 ساعت تکثیر و در دسترس نمایندگان قرار می گیرد. براساس ماده 197 آئین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، رئیس جمهور موظف است ظرف مدت یک ماه از تاریخ دریافت سوال در جلسه علنی مجلس حضور یابد و به سوال پاسخ گوید مگر با عذر موجه و با تشخیص مجلس، مدت طرح سوال از طرف نماینده منتخب سوال کنندگان حداکثر 15 دقیقه و مدت پاسخ رئیس جمهور حداکثر یک ساعت خواهد بود.
با این حال بنا به گزارش مهر، برخلاف سایر کمیسیون های بررسی کننده سوالات رئیس جمهور که محور سوالات را در گزارش دستور هفتگی خود مشخص کرده اند کمیسیون امنیت ملی تنها از دعوت از احمدی نژاد جهت پاسخ به سئوال جمعی از نمایندگان خبر داده است.
از سوی دیگر پنجشنبه همچنین اعلام شد که رسیدگی به سئوال عده ای از نمایندگان مجلس شورای اسلامی از رئیس جمهور در خصوص عدم اجرای قانون تسهیلات ارزی برای متروی تهران و کلانشهرها و حمل ونقل عمومی سایر شهرها علی رغم نیاز مبرم این شهرها به روانسازی ترافیک خصوصا با آغاز هدفمند شدن یارانه حامل های انرژی که از سوی مجلس ابلاغ شده بود در دستور کار این هفته کمیسیون عمران مجلس قرار دارد.
مسیر پرپیچ و خم سوال از احمدی نژاد
علی مطهری نماینده تهران 5 تیرماه سال جاری طرح سئوال از احمدی نژاد را با 100 امضا تقدیم هیات رئیسه مجلس کرد اما پس از آن ، این طرح از طرف هیات رئیسه مجلس اعلام وصول نشد و با اعتراض جمعی از نمایندگان، برخی اعضای هیات رئیسه با تایید تحویل این طرح به محمدرضا باهنر نایب رئیس مجلس شورای اسلامی، از پس گرفتن امضاهای این طرح خبر دادند و پیگیری آن را در شرایط کنونی مناسب ندانستند. به دنبال این اظهار نظرها، علی مطهری نماینده مردم تهران به عنوان کسی که مسوولیت جمع آوری امضاها را بر عهده داشت طی نامه ای به هیات رئیسه نسبت به این موضع گیری ها انتقاد کرد و اینگونه اظهارات را عدم رعایت بی طرفی از سوی هیات رئیسه مجلس خوانده و تاکید کرده بود اینگونه اظهارات مقدمه اعمال فشار به نمایندگان برای پس گیری امضاها است.
با این حال ادامه تلاش های هیات رئیسه مجلس برای پس گرفتن امضاهای طرح سئوال از احمدی نژاد موجب شد علی مطهری اواخر مهر ماه استعفا دهد. درواقع نزدیک به چهار ماه پس از ارائه طرح سوال از محمود احمدی نژاد و علی رغم این که طبق قانون آیین نامه داخلی مجلس، هیات رئیسه باید بلافاصله آن را به جریان بیندازد، هنوزهیچ خبری از آن در صحن علنی مجلس نبود و همین موضوع باعث شد تا مطهری در نامه ای استعفای خویش را از نمایندگی، در صورتی که هیات رئیسه بخواهد همچنان از در دستور کار قرار گرفتن آن طرح استنکاف ورزد، اعلام دارد و به این ترتیب طرح مورد نظر را وارد فاز تازه ای کند. با چنین وضعی بود که در هفته پایانی مهر زمزمه هایی مبنی بر در دستور کار قرار گرفتن طرح سوال از احمدی نژاد به گوش می رسید اما اول آبان در صحن علنی مجلس موضوع شکل دیگری به خود گرفت: استعفای علی مطهری اعلام وصول شد که چنین وضعی مورد اعتراض شدید نمایندگان اصلاح طلب مجلس قرار گرفت! سید رضا اکرمی عضو کمیسیون فرهنگی مجلس درباره این وضعیت گفت: مشکل دولت فعلی این است که در مقابل قانون تمکین ندارد لذا گاهی نظرات شورای نگهبان را نمی پذیرد، گاهی نظرات مجلس را نمی پذیرد و گاهی متاسفانه حتی نظرات رهبری را تمکین نمی کند. براین اساس می توان گفت که حتی در صورت استنکاف هیات رئیسه مجلس از طرح سوال از احمدی نژاد، این وضعیت دوام چندانی نخواهد داشت.
پس از آن نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی بررسی استعفای مطهری ضمن اعلام حمایت از وی با استعفایش از نمایندگی مجلس مخالفت کردند. طراحان سئوال از احمدی نژاد که در جلسه علنی روز یکشنبه 8 آبان ماه به دنبال تکمیل تعداد امضاهای مورد نیاز برای این طرح بودند پس از آنکه تعداد امضاها را به 73 امضا (نصاب قانونی) رساندند،بار دیگر طرح مذکور را به محمدرضا باهنر نائب رئیس مجلس تقدیم کردند. امابار دیگر پس از آن در هفته های اخیر هیات رئیسه مجلس از رسیدن امضاهای طرح سئوال از رئیس جمهور به 69 امضا خبر داده و اعلام کرده بود که این طرح از نصاب لازم افتاده است.با این وصف در روزهای اخیر مسعود پزشکیان از جمع آوری 77 امضا برای سوال از احمدی نژاد و تحویل آن به هیات رئیسه خبر داد و پس از آن اسامی 79نماینده امضا کننده طرح در رسانه ها منتشر شد و سر انجام پس از گذشت حدود 6 ماه کمیسیون های مجلس شورای اسلامی مشغول بررسی این سئوال ها شده اند. سبحانی نیا در 30 آذر در پاسخ به این سئوال که در صورتی که نمایندگان امضای خود را از این طرح پس بگیرند چه اتفاقی خواهد افتاد، گفت: همان طور که در اصلاح آیین نامه تصویب کردیم که در صورتی که طرح های استیضاح وزیران پس از اعلام وصول امکان پس گرفتن امضا از آنها وجود ندارد در مورد طرح سئوال از رئیس جمهور هم همین روال وجود دارد و پس از آنکه سئوال به کمیسیون ها ارجاع شد دیگر امکان پس گرفتن امضا وجود ندارد.