«حسین امیرعبداللهیان» رئیس ستاد ویژه عراق در وزارت امور خارجه در گفتگویی یک ساعته و نیمه با خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس، از ناگفتههای دور اول گفتگوهای ایران و آمریکا که هفتم خردادماه سالجاری بعد از حدود 27 سال و به ریاست «حسن کاظمی قمی» و «رایان کروکر» سفرای ایران و آمریکا در عراق و با حضور برخی از مقامات عراقی در بغداد برگزار شد، سخن گفت.
وی آن چه در این دور از گفتگو انجام شد را در راستای حمایت از دولت و ملت عراق و ثبات و امنیت این کشور میداند و میگوید: کوتاهیها و دخالتهای نا به جای آمریکاییها در عراق به آمریکاییها گفته شد.
امیرعبداللهیان همچنین بر این اعتقاد است که ایران در این مذاکره از موضع عزت حضور یافت و کاظمی قمی به خوبی از پس مذاکره با طرف مقابل (آمریکاییها) برآمد.
وی همچنین تاکید میکند که «این مذاکره علیه هیچ کسی نبوده» و درباره دور دوم گفتگوها، زمان، مکان و سطح آن نیز میگوید که باید منتظر نتیجه ارزیابیها ماند.
رئیس ستاد ویژه عراق در وزارت خارجه کشورمان، ایران و عراق را دارای نگاه یکسانی به پدیده اشغالگری میداند و تاکید میکند که ایران از ناامنیهای عراق سودی نمیبرد.
مشروح این گفتگو را در زیر میخوانید:
امیرعبداللهیان در تشریح ناگفتههای این مذاکره، اضافه کرد: آن چه در درون این جلسه گذشت مطالبی در راستای حمایت از دولت و ملت عراق، تقویت ثبات و امنیت در این کشور، کمک به بازسازی عراق و اینکه جمهوری اسلامی ایران به آمریکاییها بگوید با توجه به شناختش از منطقه، اولویتها در عراق چیست و اشتباهات آمریکاییها در عراق چه بوده و برای برون رفت از این مشکل هیچ راهی وجود ندارد جز توجه به نقطه نظرات مردم، رهبران سیاسی و دینی عراق و در عین حال در نظر گرفتن واقعیات سیاسی و اجتماعی موجود در این کشور و مدنظر قرار دادن سابقه تاریخی مردم عراق در ستیزهجویی و مقاومت در مقابل پدیده اشغالگری (چه در دهه 1920 در مقابل اشغال انگلیسیها و چه در چهار سال اخیر در مقابله با اشغال نیروهای آمریکایی با کمک انگلیس).
وی در پاسخ به سؤالی در خصوص ضعف رسانهای از سوی ایران در زمان انجام این دور از گفتگوها، با بیان اینکه دولت عراق محوریت این دور از گفتگوها را برعهده داشت، خاطرنشان کرد: تلاش هیئت جمهوری اسلامی ایران این بود که با در نظر گرفتن محدودیتهای امنیتی و شرایط خاص منطقه سبز بغداد، در اولین فرصت ممکن با حضور در محل سفارت اطلاع رسانی کند، ضمن اینکه آقای مالکی به عنوان نخستوزیر و همچنین آقای دباغ سخنگوی دولت عراق اطلاعرسانی لازم را از نگاه عراق به موقع انجام دادند.
امیرعبداللهیان در پاسخ به این سؤال که آیا تیم مذاکره کننده ایرانی طبق فرمایشات مقام معظم رهبری به آمریکا تفهیم اتهام کرد؟ گفت: این مذاکره در این چارچوب پیش رفت که کوتاهیهای آنها در قبال مردم و دولت عراق و دخالتهای نا به جایی که در روند سیاسی این کشور انجام دادهاند، نیز مطرح شد.
وی این مذاکره را مذاکرهای خواند که دو طرف ایدههای خود را مطرح و با تلاش هیئت ایرانی این ایدهها همه در جهت حمایت از دولت و ملت عراق سوق داده شد و در پایان، دولت عراق احساس کرد این مذاکره گامی به جلو برای درک بهتر آمریکا از اوضاع عراق و کمک به ثبات و آرامش در این کشور بود.
رئیس ستاد ویژه عراق درباره علت اصلی درخواست آمریکاییها برای انجام این گفتگو نیز اظهار داشت: آمریکاییها مشاهده کردند طی سه دهه گذشته اتفاقات خیلی مهمی پیرامون ایران رخ داد از پدیده انقلاب اسلامی، پیامدهای آن و دشمنان جمهوری اسلامی گرفته تا حمله عراق به ایران و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ایجاد چندین همسایه جدید در مرزهای شمالی ایران، حمله آمریکا به افغانستان و پیامدهای ناشی از حضور نیروهای خارجی در افغانستان و سپس حمله به عراق و ....
امیرعبداللهیان اضافه کرد: خروجی این موارد این بود که جمهوری اسلامی توانست تمامی چالشها، ناامنیها و شوکهایی که به منطقه و کشور وارد میشد را به خوبی مدیریت کند و این تحولات کمترین تاثیر را بر امنیت جمهوری اسلامی بگذارد.
وی با بیان اینکه آمریکاییها از نفوذ ایران در عراق آگاهند، این نفوذ را به دلیل اشتراکات تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، ارتباطات دو ملت و ... عنوان کرد.
رئیس ستاد ویژه عراق با ذکر این نکته که ایران هم طرح و برنامه خاص خود را در چارچوب رهنمودهای مقام معظم رهبری در دست داشت و براساس آن در مذاکرات پیش رفت، ادامه داد: نتیجه مذاکره برای مالکی و مقامات دولتی عراق این بود که جمهوری اسلامی و هیئت اعزامی ایران با برنامه در مذاکره حضور یافته و در حمایت از مردم و دولت عراق بسیار جدی است.
امیرعبداللهیان در این زمینه به اظهارات اخیر منوچهر متکی در دیدار با طالبانی مبنی بر اینکه « برای ایران مهم است که بداند آیا آمریکاییها در حمایت از دولت منتخب و مردم عراق جدی هستند»، اشاره کرد.
وی در این باره افزود: آقای کاظمی قمی خیلی خوب از پس مذاکره بر آمد و به خوبی توانست مطالب را منعکس کند و بدون اتلاف وقت حرفهای ایران به صورت شفاف مطرح شد.
وی با بیان اینکه دیدگاههای دو طرف در خصوص عراق در مدت زمان جلسه بدون واسطه منتقل شد، افزود: در مجموع با اهدافی که برای مذاکره وجود داشت این دور از مذاکره با هدف حمایت از مردم و دولت عراق مثبت و سازنده بود.
امیرعبداللهیان اضافه کرد: برداشت طرف عراقی نیز این بود که جمهوری اسلامی در موضوع حمایت از عراق جدی و با برنامه بوده است.
امیرعبداللهیان با اشاره به اظهارات علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان مبنی بر اینکه «پیش شرطی برای مذاکره وجود ندارد» و همچنین تاکید منوچهر متکی در خصوص اینکه درخواستهای مطرح شده را با نظر مثبت بررسی میکنیم، گفت: مقامات عراقی از فردای دور اول مذاکره با توجه به جایگاه مهم ایران در تحولات عراق و منطقه به کرات بر تداوم مذاکره اصرار دارند.
به گفته وی اگر برای مقامات جمهوری اسلامی ایران روشن شود که طرف آمریکایی در حمایت از دولت و ملت عراق جدی است، درخواست مکرر مقامات عراقی در خصوص ادامه گفتگوها را با نگاهی مثبت مورد بررسی قرار میدهد.
وی در خصوص زمان، مکان و سطح دور دوم گفتگوها، نیز گفت: باید منتظر نتیجه ارزیابیها ماند.
وی یادآور شد: اما مجموعه سیاستهای آمریکا در عراق و رفتارهای متناقض مدیران آمریکایی در این کشور باعث شده که علیرغم اصرار دولتمردان عراقی و رهبران سیاسی و مذهبی این کشور روند شکل گیری ارتش، پلیس و دستگاههای امنیتی عراق بسیار کند باشد و حتی به نیروهای عراقی اجازه داده نمیشود که در طرحهای امنیتی فرماندهی خود را اعمال کنند.
امیرعبداللهیان اضافه کرد: در نتیجه عراقیها احساس میکنند به لحاظ امنیتی با مشکل مواجهند و به حمایت نیازمند هستند و علیرغم میل باطنیشان، در چارچوب قطعنامه 1546 هر شش ماه یک بار درخواست ادامه حضور نیروهای خارجی را مطرح میکنند.
رئیس ستاد ویژه عراق همچنین متذکر شد: در بحثهای دولتمردان عراقی با آمریکاییها مسئله تسریع در خروج نیروهای خارجی و تقویت ارتش، پلیس، سیستم امنیتی و واگذاری پرونده امنیتی به رهبران عراقی به عنوان یکی از مباحث جدی و چالش برانگیز همیشه مطرح بوده است.
امیرعبداللهیان در این زمینه افزود: در حال حاضر چون نیروهای مرزبانی عراق به میزان کافی برای کنترل مرزهای این کشور تجهیز و آماده نشدهاند، ایران با هزینه مضاعفی امنیت مرز مشترک را برقرار میکند.
رئیس ستاد ویژه عراق با اشاره به اخباری مبنی بر قاچاق سلاح از عراق به ایران در دوران اشغال این کشور، این موضوع را از جمله عواملی دانست که باعث وارد آمدن ضرر به ایران شده است.
وی با اشاره به حاکمان جدید عراق اعم از شیعه، سنی و کرد که در دوران رژیم صدام اکثر آنها در ایران به سر میبردند، گفت: این افراد بر این باورند که به منظور حفظ تمامیت ارضی و وحدت ملی کشورشان باید حاکمیت ملی عراق را خودشان در دست بگیرند و زمینه را برای خروج نیروهای بیگانه فراهم کنند. در چنین فضایی هیچ چیز جز برقراری ثبات و امنیت در عراق نمیتواند در راستای منافع و امنیت جمهوری اسلامی باشد و هرگونه ناامنی در عراق میتواند به منزله ناامنی در مرزهای مشترک ما تلقی شود.
وی به زائران عتبات عالیات توصیه کرد که از طریق قانونی و سازمان حج و زیارت به سفر اقدام کنند.
امیرعبداللهیان ضمن قدردانی از تلاشهای صلیب سرخ در این زمینه که البته هنوز به نتیجه نرسیده است، گفت: با تلاشهای صلیب سرخ، آمریکاییها با دیدار خانوادههای این پنج نفر موافقت کردند.
وی افزود: در پی اعلام موافقت آمریکاییها با دیدار خانوادهها، جمهوری اسلامی شنبه دوم تیرماه یک پرواز VIP را برای اعزام این خانوادهها به بغداد آماده کرد که صلیب سرخ در دقیقه 90 اطلاع داد آمریکاییها خواستار 15 روز وقت برای فراهم کردن مقدمات این دیدار شدهاند و این در حالی بود که قبل از آن آمریکاییها برای انجام این دیدار اعلام آمادگی کرده بودند.
رئیس ستاد ویژه عراق در وزارت خارجه با بیان اینکه این مهلت در حال پایان است، خاطرنشان کرد: دوشنبه 11 تیرماه به نماینده صلیب سرخ در تهران اعلام کردیم که آماده اعزام خانوادهها هستیم.
وی با ابراز تاسف از کارشکنیهای آمریکا در این زمینه و حتی در تعامل با صلیب سرخ، اظهار داشت: آمریکاییها اطلاعاتی را به صلیب سرخ میدهند و موافقتهایی را اعلام میکنند ولی بعد از اینکه کار تا مرحلهای به پیش میرود گفتههایشان را تغییر میدهند.
امیرعبداللهیان گفت: علیرغم اعلام موافقت آمریکاییها برای دیدار خانوادهها، ولی در عمل آنها مانع این دیدار شدهاند.
وی در ادامه به صدور مجوز آمریکاییها برای دیدار کنسولی سفارت ایران در بغداد با این پنج نفر که چند روز پیش از طریق مقامات وزارت خارجه عراق به کاظمی قمی سفیر ایران در عراق اعلام شد، اشاره کرد و با بیان اینکه قرار بود این ملاقات در هفته جاری انجام شود، اظهار داشت: سفارت ایران در بغداد به طور روزانه این موضوع را دنبال میکند و امیدواریم در این مورد شاهد تکرار کارشکنی نباشیم و دیدار خانوادهها و ملاقات کنسولی انجام شود.
امیرعبداللهیان همچنین گفت: اگر بار دیگر شاهد کارشکنی آمریکاییها نباشیم احتمال دسترسی کنسولی به پنج مامور ربوده شده در روزهای آینده وجود دارد.
رئیس ستاد ویژه عراق در وزارت خارجه در ادامه ربایش مامورین کنسولی ایرانی را مغایر با کنوانسیون وین خواند و اقدام آمریکاییها در ربایش این پنج نفر را دارای هیچ توجیهی ندانست و افزود: نگهداشتن این افراد حتی برای یک لحظه، بدون هیچ گونه توجیهی صورت میگیرد و آمریکاییها باید پاسخگوی این رفتار خود باشند.
وی در پاسخ به سؤالی در خصوص شکنجه این افراد توسط آمریکاییها، گفت: پنج مامور کنسولی از نحوه برخورد آمریکاییها در ربایش و انتقال خود و وضع نامناسب در بازداشتگاه به شدت ناراحت هستند.
امیرعبداللهیان همچنین از سه بار تماس این پنج نفر با خانوادههایشان از زمان ربایش آنها تاکنون خبر داد.
وی درباره اینکه آیا در دور اول گفتگوهای ایران و آمریکا در بغداد در خصوص آزادی این پنج نفر نیز صحبت شد؟ تصریح کرد: دور اول گفتگوها بر حمایت از دولت و ملت عراق متمرکز بود.
به گفته رئیس ستاد ویژه عراق، آمریکاییها با این اقدام (ربایش این پنج نفر) نه تنها حاکمیت ملی عراق را زیر سؤال میبرند، بلکه در شرایطی که عراق برای برقراری ثبات، امنیت و عادی سازی اوضاع پایتخت نیازمند فعال شدن سفارتخانهها و نمایندگیهای خارجی در این کشور است، چنین اقداماتی مانع از آمدن دیگر دیپلماتها به عراق میشود.