میرعماد اشراقی
حضرت امام خمینی (ره) میفرمایند: «من امیدوارم که همه ملتهای اسلام که به واسطه تبلیغاتی که، فعالیت هایی که از اجانب شد و اینها را از هم متفرق کردند و مقابل هم قرار دادند، بیدار بشوند و همه با هم بشوند. یک دولت بزرگ اسلامی، یک دولت زیر پرچم «لاالهالاالله» تشکیل بدهند و این دولت بر همه دنیا غلبه بکند.»(1)
بیداری اسلامی یکی از مسائل و پدیدههای ارزشمندی است که پس از وقوع انقلاب اسلامی و قیام ملت ایران علیه حکومت جور، مجدداً با گذشت چندین دهه و انقلاب های مکرر در سرزمین های عربی، به وقوع پیوسته است. زمینهها و عوامل بسط و گسترش این بیداری در بین مردم جهان، خود مبحثی قابل بحث است و در این میان نقش انقلاب اسلامی ایران و موفقیت و سرافرازی همه جانبه کشور در ابعاد اقتصادی، سیاسی و اعتقادی، پس از گذشت سالیان دراز بر دیگر ملل جهان، امری مسلم است. چرا که لزوم وجود الگو و نمونهای کامل در هر فرایندی، میتواند زمینه های گسترش و بسط آن را به نحو احسن فراهم سازد.
با توجه به سخنان حضرت امام، یکی از اهداف و آرمان های نظام انقلاب اسلامی ایران، بیدار نمودن تمام ملت های مظلوم و ستمدیده جهان و قیام آنها علیه حکومت های فاسد و بیدین جهان است. مردمی که در طول تاریخ، شاهد تضییع حق و حقوق خود از طرف اجانب و استعمار جهانی بودهاند، میباید از پشت پرده مسائل و سیاست های جهان آگاه گشته و سرنوشت جامعه خود را به دست خویش رقم زنند. در سایه
این بیداری است که ملل اسلامی میتوانند انسجام و همبستگی خود را افزایش داده و زمینههای تشکیل یک دولت جهانی اسلام را فراهم سازند. دولتی که با اجرا و عملی ساختن اصول و احکام اسلامی در جامعه، سعادت و نیکبختی ابدی و جاودان شهروندان خود را فراهم سازد.
بیتردید سخنان و رهنمودهای حضرت امام خمینی(ره) به عنوان بنیانگذار انقلاب و آغازگر رهبری بیداری اسلامی میتواند در تشریح و تحلیل این مسئله، نقش وافری داشته باشد. حضرت امام همواره با بررسی تاریخچه ظلم و ستمهای حکومت های استبدادی و استعمارگر جهان، سعی در آگاهی افکار عمومی و روشن سازی جنبه های دور از چشم این مسئله داشتهاند.
«آمریکا و.. برای تضعیف اسلام و دولتهای اسلامی مشغول فعالیت، از قبیل تفرقه افکنیها و ایجاد تشنجات داخلی به دست عمال مزدور یا فریب خورده و بر افروختن جنگ بین کشورها و دیگر شیوههای استعماری هستند و این دولت های کشورهای اسلامی و مستضعف جهان هستند که باید چشم و گوش خود را باز کرده و این توطئهها را خنثی کنند.»(2)
با دقت در رویکردها و روش زندگی ایشان میتوان دریافت که یکی از دغدغهها و مسائلی که ذهن ایشان را مشوش مینمود، لزوم آگاهی و بیدار سازی ملل اسلامی بود. بخصوص اقدامات و دسیسه های استکبار جهانی و توطئه های غیرانسانی و دور از ذهن آنها در جهت تضعیف مردم ستمدیده و مظلوم جهان، باعث نگرانی ایشان میگشت: «ما تا نفهمیم که خودمان هم یک شخصیتی داریم، مسلمانها هم یک گروهی هستند و شخصیتی دارند و میتوانند خودشان هم کار انجام بدهند، تا نخواهیم یک کاری را، نمیتوانیم و تا بیدار نشویم، نمیخواهیم.»(3)
اولین مسئلهای که در بیداری ملل اسلامی مطرح است، لزوم وحدت و همبستگی جهانی تمامی مسلمین جهان است، تا زمینههای پیگیری اهداف و آرمانهای اولیه اسلام و پیشروان و رهبران اسلام محقق گردد. پیامبر اکرم (ص) بعد از گسترش اسلام در سرزمین عربستان، با ارسال نامههایی برای پادشاهان کشورهای دیگر، سعی در جهانی نمودن اسلام و ایجاد حکومت جهانی داشتند تا زمینههای عملی و اجرا گشتن احکام و اصول اسلام و سعادت تمامی مردم جهان فراهم گردد. بسیاری از اصول و قوانین اسلام از جمله برابری و برادری تمامی افراد و مسلمانان با یکدیگر و رفع تبعیض های نژادی نشانگر جهانی بودن آیین اسلام است.
در این راستا و با وجود دسیسه و نقشههای دشمنان اسلام و استکبار جهان، که سعی در ایجاد تفرقه و تضعیف جامعه اسلام دارد، لزوم بیداری و آگاهی مسلمانان احساس میگردد. خوشبختانه در سالهای اخیر مردم پرده از چهره نحس و دوروی دشمنان اسلام برداشته و به این مسئله واقف گشتهاند که میباید خود سرنوشت و آینده سرزمینشان را تعیین نموده و دست اجانب و غیر مسلمین را از کشور خویش کوتاه نمایند. حفظ وحدت و اتحاد همهجانبه و ایجاد حکومت یکپارچه اسلامی در کنار مسئله بیداری ملل مسلمان یکی از دغدغه های حضرت امام محسوب میگشت:
«باید مسلمین بیدار بشوند. امروز روزی نیست که مسلمانها هر کدام یک گوشهای زندگی تنهایی بکنند و خودشان بین خودشان در هر کشوری یک زندگی خاص به خود داشته باشند، نمیشود این معنا. در یک همچو زمانی که سیاستهای ابرقدرتها بلعیدن همه جاست، مسلمین باید بیدار بشوند، ملتها. دولتها را من از اکثرشان مأیوس هستم، لکن ملتها باید بیدار بشوند و همه تحت لوای اسلام و تحت سیطره قرآن باشند. الحمدلله مسلمین هم عدهشان قریب یک میلیارد هست و هم ممالکشان یک ممالکی است غنی، ثروتمند و هم افرادشان افراد لایق...»(4)
با دقت در سخنان و رهنمودهای امام(ره)، میتوان دریافت که سرزمینهای اسلامی، منابع و امکانات لازم را در اختیار دارد تا رشد و سعادت همگانی خود را فراهم سازد. چرا که یکی از عوامل مهم در جهت حفظ استقلال سیاسی و اقتصادی از کشورهای غربی و دولتهای استعماری داشتن منابع غنی و امکانات مادی و نیروی انسانی است تا در کنار اجرای اصول و احکام معنوی نظام، تکمیل کننده سعادت دنیوی و اخروی باشد.
حضرت امام همواره غفلت و ناآگاهی را به عنوان خطر و زنگاری برای مردم مسلمان میدانستند و در سخنان خود به آن اشاره میکردند: «اگر ملت اسلام بیدار نشوند و به وظایف خود آگاه نگردند، اگر علمای اسلام احساس مسئولیت نکنند و به پا خیزند، اگر اسلام واقعی که عامل وحدت و تحرک کلیه فِرق مسلمین در مقابل بیگانگان است و ضامن سیادت و استقلال ملل مسلمان و کشورهای اسلامی میباشد، به دست عوامل و ایادی اجانب همین طور در زیر پرده سیاهتر و نکبت بارتری برای جامعه اسلامی در پیش است و خطر ویران کنندهای متوجه اساس اسلام و احکام قرآن میباشد.»(5)
در واقع اگر بیداری اسلامی صورت نمیگرفت، خطر ویران کنندهای برای احکام و اساس اسلام و قرآن به حساب میآمد. با دقت در حوادث اخیر و وقوع انقلاب های مکرر در سرزمین های اسلامی، میتوان افق و آینده روشن را نه تنها برای مسلمین جهان، بلکه برای تمامی مردم و افراد ستمدیده جهان مشاهده نمود.