میهمانی دو رقیب در ساحل خرچنگها

نویسنده: داریوش صفرنژاد پژوهشگر مسائل اوراسیا و کارشناس ارشد روابط بین الملل

این ملاقات در شرایطی انجام شد که روابط میان آمریکا و روسیه در چند سال اخیر به‌ خاطر موضوعاتی چون تضاد مواضع روسیه و آمریکا درباره ایران، مخالفت روسیه با ایجاد طرح سپر دفاع موشکی در اروپا (در لهستان و چک)، انتقاد آمریکا از محدودیت آزادی‌های دموکراتیک در روسیه و مخالفت روسیه با جنگ عراق و موارد دیگری از این قبیل، کمی رو به تیره‌گی نهاده بود. برگزاری این ملاقات با درخواست پوتین رئیس جمهور روسیه انجام شد. در واقع پوتین که قصد سفر به گواتمالا برای شرکت در اجلاس کمیته بین‌المللی المپیک را داشت، خواستار ملاقات با بوش پیش از سفر به این کشور قاره آمریکا شد و بوش نیز که در آرزوی بدست آوردن چنین فرصتی بود به او جواب مثبت داد.

سفر و گفتگوی خانوادگی پوتین و بوش:

جورج بوش، رئیس‌جمهور آمریکا با پذیرایی از ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه در "واکرز پوینت"، ویلای خانوادگی و پدری خود، تلاش نمود تا رضایت پوتین را برای هماهنگی در سیاست‌های دو کشور در مورد مسائل مختلف بین المللی و اختلافات موجود با طرف روس بر سر برخی از آنها جلب کند.

این ملاقات در شرایطی انجام شد که روابط میان آمریکا و روسیه در چند سال اخیر به‌ خاطر موضوعاتی چون تضاد مواضع روسیه و آمریکا درباره ایران، مخالفت روسیه با ایجاد طرح سپر دفاع موشکی در اروپا (در لهستان و چک)، انتقاد آمریکا از محدودیت آزادی‌های دموکراتیک در روسیه و مخالفت روسیه با جنگ عراق و موارد دیگری از این قبیل، کمی رو به تیره‌گی نهاده بود.

برگزاری این ملاقات با درخواست پوتین رئیس جمهور روسیه انجام شد. در واقع پوتین که قصد سفر به گواتمالا برای شرکت در اجلاس کمیته بین‌المللی المپیک را داشت، خواستار ملاقات با بوش پیش از سفر به این کشور قاره آمریکا شد و بوش نیز که در آرزوی بدست آوردن چنین فرصتی بود به او جواب مثبت داد.

این برای نخستین بار است که بوش پسر از یک رهبر خارجی در ویلای خانوادگی خودشان در "کن بانک پورت" ایالت "مین" در آمریکا که در سواحل اقیانوس اطلس قرار دارد، پذیرایی می‌کند.

در حالی که بوش پدر در دوران تصدی پست ریاست جمهوری آمریکا، در این مکان میزبان حسین شاه فقید اردن و همچنین جان میجر و اسحاق رابین، نخست‌وزیران پیشین انگلیس و اسرائیل بوده است.

دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در این باره اظهار نموده که: این واقعیت که پوتین به "واکرز پوینت" دعوت شده است، بیش از هرچیز نشان می‌دهد که دو رئیس‌جمهور از روابط شخصی بسیار گرمی که با یکدیگر دارند لذت می‌برند، چیزی که بهترین تضمین برای تلاش جهت حل حساس‌ترین مسائل بین‌المللی میان این دو نفر است.

بنابر گزارش روزنامه نیویورک تایمز، ایران یکی از محورهای اصلی ملاقات دو روزه پوتین و بوش بوده، به علاوه طرح استقرار سامانه دفاع موشکی در اروپا و مسائل دیگری چون کوزوو ، عراق و... از دیگر محورهای گفت‌وگوی دو رئیس‌جمهور بوده است.

پوتین روز یکشنبه به همراه همسرش به فرودگاهی در نزدیکی ویلا پرواز کرده و سپس از آنجا با استقبال بوش پدر با بالگرد روانه ویلا ‌شد تا شام را با خانواده بوش صرف کند.

مذاکرات اصلی روز بعد و بر سر میز صبحانه آغاز ‌شده و تا نزدیکی ظهر ادامه ‌یافته و سپس مصاحبه مطبوعاتی برگزار گردیده است. در بعد از نهار نیز همراه با برنامه سفر با قایق و ماهیگیری که برای بعدازظهر تدارک دیده شده بود، مذاکرات مابین این دو نفر ادامه داشته است.

اجلاس خرچنگ (دیدار در سواحل خرچنگها):

بوش می‌خواست با خوردن خرچنگ همراه با پوتین، گامی در راستای بهبود روابط بردارد. از ویژگی‌های منوهای غذایی این منطقه، خرچنگ‌های خوشمزه‌ای است که باعث شده شماری از کارشناسان مسائل سیاسی و بین المللی، این دیدار را "اجلاس خرچنگ" بنامند.

شایان ذکر است که آمریکایی‌ها پس از یک دوره جنگ لفظی با پوتین، اکنون حتی یک نوشیدنی به نام "معجون پوتین" هم آماده کرده‌اند تا در این مقطع حساس رئیس‌جمهور روسیه را عصبانی نکنند. در برخی از رستوران‌های محلی "کن بانک پورت" نوشیدنی جدیدی با نام "معجون پوتین" متشکل از: عصاره نیشکر، کیک سیب و آب‌پرتقال ارایه و سرو می شود.

در این راستا "رویترز" معتقد است که: شش سال پس از این‌که بوش گفت، به خاطر شباهت‌های روحی به پوتین کاملا اعتماد دارد، پیوندهای بین دو کشور در پی نگرانی‌های روسیه از طرح سپر موشکی شرق اروپا و نگرانی‌های آمریکا در سرکوب مخالفان در روسیه و مخالفت مسکو با جنگ عراق افزایش یافته است.

حضور دو روزه پوتین در ویلای خانوادگی بوش در "کن ‌بانک پورت" را مقامات آمریکائی تنها یک دیدار دوستانه خوانده و هرگونه بحث بر سر مسائلی مانند سپر موشکی را رد کرده‌اند.

کارشناسان سیاست خارجی، بر این باورند که تصمیم میزبانی از رهبر روسیه در ویلای خانوادگی، نشان‌دهنده عزم جدی بوش برای بهبود روابط است.

تلاش بوش همراه با لابی خانوادگی اش علیه ایران:

در شرایطی که ایران بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود تاکید دارد و حتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز هیچ‌گاه سندی مبنی بر اهداف غیرصلح‌آمیز این برنامه به دست نیاورده است، آمریکائیها به سرکردگی بوش به جوسازی خود علیه ایران ادامه می‌دهند.

قبل و پس از برگزاری این دیدار نیز تلاش بوش بر این موضوع متمرکز بوده تا با استفاده از رسانه ها و تریبونهای متعدد در اختیار خود و با بزرگنمایی برگزاری این دیدار، از آن به عنوان یک موفقیت علیه ایران یاد نمایند.

در این راستا حتی بوش سعی داشته تا با طراحی انجام خانوادگی این دیدار، این مرتبه با اتخاذ محملی به اصطلاح شخصی و خانوادگی علیه ایران گام بردارد.

در این شرایط روسیه به عنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت و شریک ایران در پروژه‌های صلح‌آمیز هسته‌ای و بحث نیروگاه اتمی بوشهر، به صورتی رسمی و تا حدودی نیز در ظاهر مخالف تندروی‌های آمریکا بوده است.

در این زمینه روزنامه نیویورک‌تایمز معتقد است: آمریکا رایزنی‌های تلفنی خود را با اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل برای اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران از مدتها قبل آغاز کرده است.

"نیکلاس برنز" معاون وزیر خارجه این کشور در این مذاکرات خواستار بازرسی از کشتی‌ها و هواپیماهای باری ایران با هدف جلوگیری از انتقال تسلیحات نظامی و قطعات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران شده است و همه اینها در حالی است که در طول هفته های گذشته اجماع جهانی برای به تعویق انداختن بحث تحریم ایران دست‌کم تا اوایل شهریورماه (جاری) به دست آمده است.

یک مقام عالی‌رتبه آمریکایی که به علت در جریان بودن گفت‌وگوی بوش و پوتین و محرمانه بودن محتوای آن خواستار فاش نشدن نامش در روزنامه نیویورک تایمز بوده قبل از برگزاری این دیدار، به این روزنامه گفته که بوش قصد دارد بیش از گذشته توجه پوتین را به متوقف کردن ایران جلب کند.او بر این نکته تاکید خواهد کرد که تحریم بعدی سومین تحریم خواهد بود و ما باید این‌بار به ایرانی ها ا فشار واقعی بیاوریم.

به گفته این مقام، در این مذاکره موضوع فشار بیشتر بر ایران مهمترین موضوع "روی میز" بوده، هرچند به هیچ وجه نمی‌توان پیش‌بینی‌ای در مورد واکنش پوتین به عمل ‌آورد. مقام عالی‌رتبه دولت آمریکا در این‌باره اظهار نموده که، روسیه و چین نیز ایران هسته‌ای را نمی‌خواهند، اما آنها نگران این موضوع هستند که اگر دیپلماسی کارایی لازم را نداشته باشد، چه رخ خواهد داد.

موضوع استقرار سامانه دفاع موشکی در اروپا:

دیگر موضوع مهم و تاثیرگذار در ماه‌های اخیر بر سیاست خارجی دو کشور آمریکا و روسیه، بحث اجرای طرح سپر دفاع موشکی در خاک اروپا بوده است؛ موضوعی که به ادعای آمریکا برای مقابله با خطر موشکی ایران و کره‌شمالی طراحی شده است.

روسیه در مقابل، تا پیش از اجلاس گذشته سران گروه هشت در آلمان به مخالفت شدید با این طرح می‌پرداخت و حتی تهدید می‌کرد که در مقابل آن واکنش نشان خواهد داد. هرچند پس از انجام اجلاس گروه هشت ورق تا حدودی برگشت و روس‌ها پیشنهاد استفاده از پایگاه راداری قبله در خاک جمهوری آذربایجان را در قالب طرح سپر دفاع‌موشکی ارائه دادند.

هر چند مقامات، این ملاقات را غیررسمی خوانده‌اند و حتی اعلام کرده‌اند که بی‌شک توافقی در مورد طرح سپر دفاع‌موشکی در جریان آن انجام نخواهد شد، اما می‌توان گفت که این ملاقات آخرین شانس‌های بوش و پوتین برای نزدیک کردن مواضع‌شان به یکدیگر بوده است، چرا که جورج‌بوش در این ماه وارد 19 ماه آخر دوران ریاست‌جمهوری خود شده است و ولادیمیر پوتین نیز آماده انتقال قدرت به جانشین منتخب خود در انتخابات آینده ریاست‌جمهوری روسیه است.

پسکوف، سخنگوی کرملین، در مورد نزدیکی روسیه به ایده طرح سپر دفاع موشکی می‌گوید که: برخلاف نظر رابرت‌گیتس، وزیر دفاع آمریکا، طرح استفاده از پایگاه راداری قبله در جمهوری آذربایجان متمم طرح سپر دفاع موشکی آمریکا نیست، بلکه یک جایگزین برای طرح آمریکاست.

او معتقد است که پیام حرکت روسیه پذیرش ادعای تهدید هسته‌ای ایران نیست، اما مقامات آمریکایی بر این باورند که دیدگاه‌های روسیه و آمریکا در قبال ایران به یکدیگر نزدیک شده است.

به نوشته برخی روزنامه های آمریکائی، مقامات عالی‌رتبه دفاعی آمریکا خبر از پیشرفت‌های مهم در بحث تکنیکی اجرای هماهنگ طرح سپر دفاع موشکی میان آمریکا و روسیه داده‌اند.

اخیراً ژنرال هنری اوبرینگ، فرمانده آژانس دفاع موشکی و دستیاران عالی‌رتبه‌اش با همتایان روس خود در مورد مسائل تکنیکی اجرایی این طرح ملاقات محرمانه‌ای داشته‌اند.

از سوی دیگر روسیه اعلام کرده که امکان ارتقای تکنولوژیکی پایگاه رادار قبله در جمهوری آذربایجان به منظور به روز نمودن فنی آن وجود دارد.

براساس این گزارش، ژنرال الکساندر یاکوشین، معاون اول فرماندهی نیروهای فضایی روسیه در جریان اولین بازدید خبرنگاران از تاسیس این پایگاه رادار در زمان شوروی سابق تاکنون گفته است: "این ایستگاه راداری می‌تواند در ابتدا موشک‌های بالستیک را کنترل کند و همچنین می‌تواند موشک‌های میانبرد از نوع اسکاد را کنترل کند.این امر در دوران جنگ ایران و عراق ثابت شد زمانی که این رادار شلیک 150 فروند موشک اسکاد را ثبت کرد".

این ژنرال روس با اعلام اینکه در گذشته رهگیری موشک "شهاب3" توسط این رادار انجام شده است در مورد ارتقای تکنولوژیک آن گفت: اگر تصمیمات سیاسی لازم اتخاذ شود، این سیستم برای بهبود عملکرد خود ارتقاء خواهد یافت.

برگزاری تظاهرات مردمی در نزدیکی محل دیدار:

همزمان با برگزاری این دیدار صدها تن از تظاهرکنندگان آمریکایی در "کن بانک پورت" در حالی که خواستار استیضاح جورج بوش بودند، تا نیم مایلی محل برگزاری دیدار بوش و ولادیمیر پوتین راهپیمایی کردند.

تظاهرکنندگان با سر دادن شعارهایی نظیر "استیضاح اکنون، استیضاح اکنون" و حمل پلاکاردهای رنگارنگ، یک واگن حامل تابوت مجسمه‌ای ‌1/2 متری شبیه مجسمه آزادی را به همراه خود حمل می نمودند تا در اعتراض به "مرگ آزادی در آمریکای تحت حکومت بوش" این مجسمه را دفن کنند. چهار تن از تظاهر کنندگان لباس نارنجی زندانیان گوانتانامو را به تن کرده بودند و دو تن دیگر که از صف پلیس عبور کرده بودند، دستگیر شدند. پلیس تعداد تظاهرکنندگان را ‌1600 تن تخمین زد. "جمیله الشافی" یکی از مسوولان برگزاری تظاهرات گفت: بوش و پوتین تنش‌های موجود در جهان اسلام را تشدید کرده‌اند.

"الشافی" بویژه از عملکرد بوش و دیک چنی معاون وی، در جنگ عراق به شدت انتقاد کرد و گفت: ما خواستار بازگشت فوری سربازان آمریکایی به خانه هستیم. ما خواستار دایر شدن پایگاه‌های همیشگی در خارج از عراق هستیم و خواستار این هستیم که بوش و چنی به خاطر فریفتن مردم و وارد شدن به یک جنگ غیراخلاقی و ناعادلانه، نقض قانون اساسی و احکام پاسخگو باشند.

این تظاهرات از سوی دپارتمان صلح "کن بانک پورت" سازماندهی شده بود. اما تظاهرات کنندگان خواسته‌های متفاوتی داشتند که شامل پایان نسل‌کشی در دارفور، مبارزه با حرص و طمع جمعی و ارتقای وضعیت محیط زیست بود.

این تظاهرات به‌طور مسالمت آمیز برگزار شد و تنها دو تن از تظاهرکنندگان که اصرار داشتند از صف پلیس عبور کنند، دستگیر و به ورود غیرقانونی متهم شدند.

برگزاری کنفرانس مطبوعاتی دو رئیس جمهور:

پاسخ های صریح پوتین و بوش در مصاحبه مطبوعاتی به خبرنگاران حاکی از این بود که برابر پیش بینی های برخی تحلیلگران، این دو نتوانسته اند به توافقی دو طرفه دست یابند و اختلافات را پشت سر بگذارند. البته از چنین دیدار غیررسمی انتظار زیادی نمی رفت، اما ادبیاتی که آنها از آن در این کنفرانس مطبوعاتی استفاده کردند اگرچه بسیار محترمانه بود، اما چاشنی کنایه را در برخی از موارد به همراه داشت.

در این مصاحبه، خبرنگاری با اشاره به حمایت پوتین از ایالات متحده امریکا پس از حادثه 11 سپتامبر از جرج بوش پرسید: شش سال پیش به نظر می رسید با پوتین ائتلافی تشکیل داده اید. در آن هنگام گفتید به او اعتماد دارید. آیا هنوز هم به او اعتماد دارید؟ جرج بوش در پاسخ به سوال این خبرنگار با تایید تلویحی اعتماد به پوتین گفت: "حقیقت این است که زمانی با یک رهبر جهانی سخن می گویید، این تردید برای شما به وجود می آید که آیا او راست می گوید یا خیر، اما من هرگز با پوتین چنین مشکلی نداشته ام. البته گاهی مواقع او سخنانی بر زبان می آورد که من نمی خواهم بشنوم، اما می دانم که او همیشه به من راست می گوید. به این ترتیب هیچ نیازی نیست که شما نظر او را حدس بزنید که این مساله باعث می شود یافتن زمینه مشترک برای گفت وگو راحت تر شود".

بوش سپس به مساله دفاع موشکی به عنوان شاهد مثالی برای ادعای خود اشاره کرد و گفت: "در مورد سامانه دفاع موشکی، پوتین دیدگاهی ارائه کرد. دیدگاهی که به نظر من بسیار صادقانه آمد، دیدگاهی ابتکاری و استراتژیک. اما من به وی گفتم به اعتقاد من ناگزیریم که لهستان و جمهوری چک را جزئی یکپارچه از این سامانه دفاعی به حساب آوریم و به نظر من تنها راه یافتن دیدگاهی مشترک این است که من نظرات را با او به اشتراک بگذارم و او نیز متقابلاً همین کار را کرده است".

خبرنگار دیگری از پوتین درباره روابط اش با بوش و آزادی های سیاسی در روسیه و مشکلاتی که ممکن است این آزادی ها برای روسیه به وجود آورند، سوال کرد که پوتین در پاسخ گفت: "در دیدارهای مان با مقامات امریکایی همواره با صحبت درباره ارزش های مشترک داخلی، این ایده را سرمشق خود قرار داده ایم که این مسائل هم برای ایالات متحده امریکا اهمیت دارد و هم برای ما. ظرف 15 سال گذشته نیز روسیه تغییرات بسیاری کرده است. روسیه در حوزه نظام سیاسی و اقتصادی دست به تغییرات اساسی زده است. ما مشکلات مشترکی با هم داریم سعی داریم که به یکدیگر گوش کنیم، اما تنها موردی که به هیچ عنوان برای ما مورد قبول نیست، این است که از این گفت وگو ها به عنوان اهرمی برای دخالت در مسائل داخلی ما استفاده شود تا ما را مجبور به انجام کار هایی به روش هایی خاص کنند که از نظر ما مناسب نیست. همان گونه که آقای بوش گفتند، ما همواره در دیدارهای مان با بوش درباره این موارد با صراحت و صداقت گفت وگو کرده ایم و همواره در این گفت وگوها درباره تلاش برای بهبود وضعیت در روسیه به توافق رسیده ایم".

پس از آن خبرنگاری از پوتین درباره ارزیابی اش از روابط روسیه و امریکا پرسید و گفت: "آیا شما بحرانی در این روابط می بینید؟ چه میراثی برای جانشین خود باقی خواهید گذاشت"؟ پوتین در پاسخ به سوال این خبرنگار از روند روابط کشورش با امریکا ابراز رضایت کرد و گفت: "به نظر من روابط روسیه و امریکا رشدی طبیعی داشته و هر زمان که ما با یکدیگر دیدار کرده ایم این روابط قوی تر شده است. امروز روابط ما با امریکا بسیار متفاوت تر از روابط ایالات متحده امریکا با اتحاد شوروی سابق است. امروز ما از دریچه سیستم های نظامی و تکنولوژی سلاح های مان به یکدیگر نگاه نمی کنیم و در این رابطه من کاملاً با همتای خود موافقم. توجه داشته باشید که روابط دو کشور در حال سمت و سو گرفتن به سطحی کاملاً جدید است. رفته رفته روابط ما با امریکا تبدیل به رابطه یی با ماهیت ذاتی استراتژیک خواهد شد. این به معنای افزایش سطح اثرات متقابل دو کشور در عرصه امنیت بین المللی است".

خبرنگار دیگری از بوش پرسید: "آیا این دیدار آخرین دیدار شما به عنوان رئیس جمهور روسیه و امریکا با یکدیگر خواهد بود یا خیر"؟ بوش با رد این مطلب گفت: "ما بار دیگر در استرالیا با هم دیدار خواهیم داشت. علاوه بر این فکر می کنم که ما گفت وگوهای تلفنی با هم خواهیم داشت چراکه مسائل بین المللی بسیاری وجود دارد که دو کشور باید درباره آنها با هم گفت وگو کنند و این گفت وگو بخشی از میراث روابط امریکا و روسیه است و آن اینکه به نفع امریکا است که روابط نزدیک خود را با روسیه حفظ کند. چراکه در مواقع مواجهه با خطراتی نظیر تکثیر سلاح های کشتار جمعی، تهدید رادیکالیسم و تندروی، روسیه شریکی مطمئن و خوب است. بوش در ادامه با اشاره به پیشرفت سریع روسیه در دوره زمانی کوتاه به یکی از نخستین گفت و گوهایش با ولادیمیر پوتین درباره بدهی های شوروی سابق اشاره کرد و گفت: "روسیه کشوری است که هیچ بدهی ندارد و این پشتوانه یی مطمئن است. امروز روسیه یک بازیگر مهم در عرصه بین الملل است. رشد طبقه متوسط روسیه خوب بوده است و کسانی که روسیه آن زمان را در خاطر دارند تغییرات امروز برای شان بسیار جالب توجه است. البته لزوماً این تغییرات از نظر ما کامل نیست، اما مسلم است که تغییراتی رخ داده و این تغییرات در راستای منافع ما بوده است و این منافع چیزی نیست جز داشتن روابط خوب و مطمئن با روسیه.

کنفرانس مطبوعاتی جرج بوش و ولادیمیر پوتین با ابراز امیدواری دو طرف برای حفظ روابط دو کشور پایان یافت.

نتیجه گیری اینکه:

1 - برخی از تحلیلگران سیاسی معتقدند که درست در نقطه صفرویا حتی پائین تر از آن در روابط مسکو ـ واشنگتن، پوتین و بوش با یکدیگر ملاقات کردند. تفاوت امروز با گذشته این است که از این ملاقات، شمارش جدیدی از نقطه صفر و حتی پائین تر از آن در روابط شروع خواهد شد. نتیجه ملاقاتهای انجام شده چند درجه بر این نقطه خواهد افزود، هنوز کسی نمی داند. اما باید حدس و گمان زد، چرا که با این ملاقات، احتمال دارد روابط یخ زده مسکو و واشنگتن به درجه منفی تری در زیر صفر نیز برود.

2 - برخی دیگر از سیاسیون معتقدند که سفر پوتین به آمریکا نشان دهنده آخرین فرصت دو رئیس جمهور است تا در حرکت رو به سقوط روابط آمریکا و روسیه در سالهای اخیر و بخصوص از چند ماه گذشته تاکنون، تغییراتی را ایجاد کنند، اما دورنمای این دیدار و انتظارها از آن، چندان قوی و گسترده نیست. شاید چنین دیداری زیان بخش هم باشد. زیرا گمان نمی رود، جرج بوش آمادگی دادن امتیازهای بیشتری را به پوتین داشته باشد. بوجود آوردن روابطی متعادل تر، حداقل تا زمانی که جانشینان پوتین و جرج بوش در سال آینده میلادی انتخاب شوند، انتظاری مثبت و خوشبینانه از این دیدار است.

3 - واقعیت سیاسی نشان می دهد که موضوع انتخاباتهای آتی در هر دو کشور بر چگونگی دیدار پوتین و بوش، سایه سنگین خود را تحمیل کرده است.

جرج بوش نمی خواهد تا مقوله شروع مجدد جنگ سرد میان مسکو ـ واشنگتن در فضای انتخاباتی آمریکا و حتی در عرصه بین المللی، به نام او ثبت شود. پوتین نیز با اتخاذ مواضع سخت و رد نظرات آمریکایی ها در اغلب مسایل بین المللی و بخصوص برجسته سازی بحران استقرار موشکی آمریکا در اروپا، خود را از نقد درونی در جامعه روسیه رها می سازد و با برجسته سازی تضاد نظری با واشنگتن، مانور مطلوب سیاسی را در فضای انتخاباتهای آتی روسیه عرضه می دارد.

4 - در این رهگذر بایستی توجه داشته باشیم که، خاورمیانه همچنان در التهاب و بحران به سر می‌برد. عراق، فلسطین، لبنان و همچنین برخی بحرانهای بین المللی ایجاد شده دیگر، به شدت سیاست خارجی جرج بوش و دولت او را مشغول کرده است. روس ها در پی اجرای نقش فعال تر در منطقه خاورمیانه هستند و ادامه سیاست های غلط آمریکا در منطقه را به زیان جامعه بین المللی ارزیابی می کنند.

از سوی دیگر در انتخابات آمریکا اگر رئیس جمهور از حزب دمکرات و یا حزب جرج بوش(حزب جمهوری خواه) پیروز گردد، ادامه مسیر برنامه های نومحافظه کاران به رهبری جرج بوش را در پیش نخواهند گرفت و این روزها اکثر نخبگان سیاسی در هر دو حزب آمریکا، سیاست خارجی دوران جرج بوش را فاجعه تاریخی هم برای خودشان و هم برای کل جهان می نامند.

5 - در آستانه این تغییرات ملاقات پوتین و بوش، در پایان مسیر قدرت آنها دیده می شود و انتظارها از نتیجه دیدارهای انجام شده، در حداقل برای اقدام جدید و در حداکثر تعارف های سیاسی و تعدیل پرخاشگریهای سیاسی ـ تبلیغی ارزیابی می گردد.

فرصت برای هر دو رئیس جمهور محدود و بسته است، اگرچه همچنان تاوان سیاست های غلط قدرت های بین المللی و بخصوص آمریکایی ها را مردم مناطق مختلف جهان و به ویژه مردم خاورمیانه می پردازند.

6 - مانور تبلیغی در قبل، حین و پس از برگزاری این دیدار، از مسکوـ واشنگتن، با لبخند شروع شده و بازیگری های حرفه ای دو رئیس جمهور قبل از انجام ملاقات توام با تعارف های مقبول و حتی بعضاً جذاب در عرصه افکار عمومی، آغاز شده و پس از آن نیز پایان یافت. اما بحران ها و مشکلات در عرصه های بین المللی و منطقه ای و حتی مشکلات در داخل هر دوی این کشورها همچنان بارسنگین خود را بر دو سیاستمدار صاحب قدرت تحمیل می کندو هنوز هم این مشکلات لاینحل باقی مانده اند.