به گزارش فارس، کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان آمریکا جلسه استماعی را با موضوع «آیا هر کشوری یک ابرقدرت است؟ جلوگیری از گسترش تسلیحات هستهای در قرن 21»در واشنگتن برگزار کرد که ریاست آن را تام لانتوس، نماینده دموکرات از ایالت کالیفرنیا به عهده داشت.
شاهدان این جلسه را سم نان، رئیس مشترک جلسه و مدیر اجرایی موسسه ابتکار تهدید هستهای؛ جوزف سیرینسیون، معاون امنیت ملی مرکز پیشرفت آمریکا؛ هنری دی.سوکولسکی، مدیر اجرایی مرکز آموزش سیاسی عدم گسترش تسلیحات هستهای تشکیل میدادند.
خبرگزاری فارس با توجه به اهمیت چنین موضوعاتی اقدام به انتشار آنها مینماید و ذکر این نکته ضروری است که در چنین نشستهایی از ادبیات آمریکایی استفاده شده که ادبیات طرح اتهامات بیاساس است.
متن این جلسه استماع را در زیر میخوانید:
لانتوس: کمیته کار خود را آغاز میکند.
دههها بود که سایه تهدید نامیمون هستهای اتحاد جماهیر شوروی بر زندگی افراد این کشور وجود داشت. جهان دو قطبی آن روزها، دشمنی وحشتناک ایجاد کرده بود اما در عین حال ثباتی عجیب وجود داشت. با توجه به قدرت دو طرفه برای نابودی، هیچ یک از طرفین برای انجام حملهای خطرناک اعلام آمادگی نکرد.
اما آن روزها به پایان رسیده است. حکومتهای یاغی که برخی از آنها حامیان تروریسم هستند، از روشهای مخفیانه برای تولید خطرناکترین تسلیحات جهان استفاده میکنند. در عین حال گروههای تندرو خواستار دسترسی به منابع و فناوری برای تولید تسلیحات هستهای خود هستند.و هیچ کس نمیداند اگر این گروهها یا کشورها روزی به این سلاحهای مخرب وحشتناک دست یابند، چه خواهد شد.
برخی از این شبکهها حتی جمهوریهای سابق شوروی را نشانه گرفته و امیدوارند به برخی از مواد هستهای که در آنجا باقی مانده دست یابند. و تعدادی از دولتها ظاهرا فکر میکنند دستیابی به تسلیحات هستهای فورا آنها را به موضع ابرقدرت تبدیل میکند بدون توجه به اینکه آنها با مردم خود یا با بقیه جهان چه رفتاری دارند.
این تهدیدهای گسترده و اغلب مخفی نشاندهنده چالش امروز ماست. ایده عدم گسترش تسلیحات هستهای دیگر یک ایده ایستا نیست که دو ابرقدرت رقیب از موضع خود کوتاه بیایند. این مسئله بسیار پیچیده و مشکلی فعال است که نیروهای بالقوه و نقاط بیثباتی در سراسر جهان دارد. به طور خلاصه، عدم گسترش تسلیحات که به طور سنتی با "شکیبایی" هممعناست، باید به یک سیاستگذاری پیشگستر تبدیل شود.
رئیس کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان آمریکا در ادامه مدعی شد تنها راه مقابله با هسته ای شدن دیگر کشورها از جمله ایران تشکیل بانک سوخت هسته ای است و افزود :بنابراین من قانونی را با عنوان قانون سوخت هستهای بینالمللی در جهت صلح و عدم گسترش تسلیحات پیشنهاد کردهام که بلوف ایران درباره برنامه انرژی هستهای ظاهرا صلحآمیزش را نشانه میرود. این قانون، حمایت و منابع آمریکا را معطوف به ایجاد بانک سوخت هستهای بینالمللی میکند. کشورهایی که با مشارکت در غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت مصرفشده هستهای موافقت کنند که نشانه عدم تولید تسلیحات است، از تضمینهایی برای دریافت مداوم و قابل اعتماد سوخت هستهای از این بانک سوخت بینالمللی برخوردار خواهند شد.اگر کشوری با شرکت در این سیستم موافقت کند و ملزومات آن را بپذیرد، ثابت میکند که اهداف هستهایش تنها برای تولید انرژی و نه تسلیحات هستهای است.
لانتوس تاکید کرد: ما قصد داریم این اقدام مهم را در این کمیته در روز 23 ماه مه روشن کنیم و من انتظار دارم همکارانم از دو جناح از آن حمایت کنند. یکی از حامیان سرسخت این اقدام، "سم نان"، سناتور برجسته سابق است که امروز در کنار ما حضور دارد. سازمان وی که ابتکار تهدید هستهای نام دارد خواستار 50 میلیون دلار تحت حمایت "وارن بافت" برای تسریع در ایجاد بانک سوخت هستهای شده است.
این قانون تنها اقدام سختی نیست که ما میتوانیم از آن برای توقف هستهای شدن ایران استفاده کنیم. من همچنین از دولت میخواهم رویکردی سختتر را در پیش بگیرد و اعضای مجلس را به حمایت از بخش دیگری از این قانون ترغیب میکنم که آن را ارائه کرده و منجر به تقویت تحریمهای صادراتی و وارداتی علیه ایران و مجازات شرکتهای آمریکایی و خارجی که با بخش انرژی ایران تعامل انجام میدهند، میشود.ایران تنها کشوری نیست که ما باید در آن توسعه فناوری مربوط به تسلیحات هستهای را متوقف کنیم. کره شمالی هنوز تهدید بزرگ دیگری است زیرا به دورویی در اظهاراتش ادامه میدهد. آمریکا با کمک چین باید از چارچوب مذاکرات شش جانبه برای فشار بر حکومت کره شمالی و خلع سلاح هستهای کامل آن استفاده کند. هر چه از خلع سلاح کامل کم شود، یک شکست محسوب میشود.
در نهایت، ظهور بازیگران غیردولتی احتمالا بزرگترین چالش برای پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای از زمانی است که پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای در سال 1968 امضا شد.دانشمندان خطرناک و بیپروا مانند عبدالقدیر خان پاکستانی همه افراد منطقی را به اندازه وجود روسای جمهوری ایران و کره شمالی نگران کرده است. آمریکا و متحدان ما باید اطمینان یابند که همه کشورها هرگونه نسخهبرداری از عبدالقدیرخان را پیش از آنکه فناوری هستهای در دستان گروههای بیپروا از نابودی هزاران یا میلیونها نفر ریشهکن میکنند.
در واقع حملات 11 سپتامبر ما را به تشخیص این امر واداشت که جهان چقدر کوچک است و اینکه تروریستها میتوانند به هر یک از ما دست یابد. این حمله همچنین به ما یادآوری کرد که احتمال حمله هسته ای دیگر از سوی مسکو وجود ندارد. این یک تهدید بینام و دگردیسانه است و بنابراین ما نمی توانیم تنها درباره این گروهها و حکومتهای یاغی صحبت کنیم که آنها را حمایت مالی کرده یا اهداف هستهای خود را منتقل میکنند.ما باید از اهرم ابزار و منابع گستردهای که در اختیار آمریکاست برای توقف آنها استفاده کنیم.
من اکنون خوشحال میشوم که اظهارات "راس لتینن"، عضو برجسته کمیته را بشنوم.
ایلینا راس لتینن: مانند همیشه آقای رئیس برای برگزاری این استماع از شما بسیار تشکر میکنم.
جلوگیری از گسترش تسلیحات هستهای به عنوان یکی از اولویتهای مهم آمریکا و جهان محسوب میشود. از مهمترین پیشنهادهای رئیس جمهور بوش تقویت ابتکار امنیت تولید تسلیحات هستهای است. و این در کشف شبکه قاچاق هستهای عبدالقدیر خان موثر بوده و مستقیما منجر به برچیده شدن برنامه تولید تسلیحات کشتار جمعی لیبی شد و آقای لانتوس تلاشهای زیادی در این رابطه انجام داده است. ابتکار امنیت تولید تسلیحات هستهای به طور گستردهای به عنوان جزء ضروری تلاشهای جهانی در جهت عدم گسترش تسلیحات محسوب شده و این طرح به تدریج از تواناییهای جدید و طرفدارانی برخوردار میشود.
به طور مشابه پیشنهاد رئیس جمهوری برای تصویب قطعنامه 1540 سازمان ملل که همه کشورها را ملزم به جنایتکار خواندن تولیدکنندگان تسلیحات هستهای، تصویب قوانین کنترلی سختتر و تامین امنیت همه مواد حساس در مرزهایشان به سرعت از سوی شورای امنیت سازمان ملل تصویب شد.
اما حتی این اقدامات وسیع و جدید تنها بخشی از مشکل را حل می کند. یک شکاف عمیق هنوز در پیمان منع گسترش تسلیحات وجود دارد که از قدرت کشورها برای تولید سوخت هستهای خود از جمله اورانیوم غنیشده و پلوتونیم نشات میگیرد. یک کشور میتواند از آنچه برنامههای مشروع و برای تولید انرژی به نظر میرسد برای مخفی کردن یا حمایت از برنامه تسلیحات هستهای استفاده کند.
رئیس جمهور بوش برای حل این مشکل پیشنهاد کرده کشورهایی که دارای فناوری و مواد مربوط به غنیسازی و بازفرآوری هستند، آن را به کشوری که برنامه تمامعیار و غنیسازی و بازفرآوری کاربردی را ندارد، نفروخته و منتقل نکنند. اقدام دیگر میتواند عدم مشروعیت این کشورها برای خرید تجهیزات برنامه صلحآمیز هستهای در صورت عدم توافق با بازرسیهای بیشتر آژانس بینالمللی انرژی اتمی یا همان عدم تصویب پروتکل الحاقی باشد.
رهبران کشورها در مکانیسم نظارتی دروغ میگویند، تقلب و جعل میکنند. هیچ سیستم بازرسی کامل نیست زیرا شاهد این مسئله در بسیاری موارد بودهایم. مشکل اصلی این است که هر امضاکننده پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای بر اساس ماده 4 حق غیرقابل انکاری برای استفاده از برنامه هستهای در تمام جنبههایش از جمله غنیسازی و بازفرآوری دارد.
معتقدم این تفسیر، تعبیر بدی از ماده 4 است و متاسفانه بسیاری از کسانی که به توقف گسترش تسلیحات هستهای معتقدند، اشتباها از آن حمایت میکنند. در واقع زبان ماده 4 در اعلام آنچه حق کشورها برای دستیابی به برنامه هستهای صلحآمیز نامیده میشود، واضح است.
همانطور که یکی از شاهدان ما در بسیاری از نوشتهها و اظهاراتش تاکید کرد، تولید سوخت هستهای برای بیشتر کشورها صرفه اقتصادی ندارد. تنها حقیقت این است که این مسئله هشداری است مبنی بر اینک آنها اهدافی غیر از انرژی هستهای صلحآمیز را دنبال میکنند.
این کشورها غیرمنطقی بودن صرفه اقتصادی این مسئله را با منطق امنیت ملی پاسخ میدهند و می گویند به منظور جلوگیری از وابستگی به یک فراهمکننده خارجی باید سوخت قابل اطمینان هسته ای خود را داشته باشند. برای این منظور، ایده ایجاد بانک سوخت هستهای بینالمللی از سوی رئیس جلسه و بسیاری دیگر به عنوان راهی برای تضمین ارائه سوخت به کشورها در ازای تعهد آنها به عدم دستیابی به توان بومی برای تولید سوخت هستهای ارائه شده است.
این پیشنهادها اشکال مختلفی دارد که شامل تضمینهای چندگانه قراردادی در بازار آزاد بینالمللی هستهای تا ذخایر مستقل تحت نظارت سازمانهای بینالمللی میشود. آژانس بینالمللی انرژی اتمی در حال حاضر بر پیشنهاد دوم کار می کند و قرار است سال جاری آن را مطرح نماید.
پیشنهاد جداگانهای نیز از سوی ابتکار تهدید هستهای ارائه شده و ریاست آن را سناتور سم نان به عهده دارد و امروز افتخار حضور او را داریم. لانتوس در قانون ارائه شده به این پیشنهاد اشاره کرده که در میان دیگر مسائل اجازه استفاده از 50 میلیون دلار دیگر بر اساس برخی شروط را میدهد.
من در انتظار آن هستم که اظهارات حضار را درباره اهمیت بانک سوخت هستهای و ملزوماتی که کشورهای شرکتکننده باید بر اساس آن هرگونه هدف تولید سوخت هستهای را کنار بگذارند. میدانم که پیشنهاد آژانس اتمی شامل این ملزومات نیست و با در نظر گرفتن مزایای پیشنهاد برنامه سوخت هستهای این نگرانکننده است.
من از آقای رئیس برای ریاست این نشست تشکر میکنم و در انتظار شنیدن اظهارات سایر حضار هستم.
همیشه از شما تشکر میکنم آقای رئیس.
لانتوس: خیلی متشکر.
آقای براد شرمن، رئیس کمیته فرعی تروریسم،عدم گسترش تسلیحات و تجارت.
براد شرمن(دموکرات از ایالت کالیفرنیا): خیلی متشکرم آقای رئیس. من از دعوت سه تن از بهترین کارشناسان عدم گسترش تسلیحات کشورمان به این کمیته تشکر میکنم و از سناتور نان برای کار خستگیناپذیر درباره این مسائل متشکرم.
یکی از موضوعاتی که ما امروز درباره آن بحث میکنیم، بانک سوخت هستهای است. من از اینکه از قانون ارائه شده شما حمایت کردم، افتخار میکنم که قانون سوخت هستهای بینالمللی در جهت صلح و عدم گسترش تسلیحات نام دارد. میدانم که شما قصد دارید این قانون را روز 23 ماه مه ارائه دهید. من آن را به همکارانمان پیشنهاد میکنم و خوشحالم که میبینم در کمیته به این سرعت پیش میرویم.
ایده بانک سوخت هستهای اولین بار از سوی رئیس جمهور آیزنهاور در سال 1953 ارائه شد و مدتی مطرح بود. اکنون زمان حرکت به جلو است. دولت بوش از طریق مشارکت در انرژی هستهای جهانی تمایل دارد به کشورها اطمینان دهد تا زمانی که آنها غنیسازی و بازفرآوری بومی را کنار بگذارند، سوخت هستهای به آنها داده میشود.
متاسفانه این ایده اگرچه مشابه بانک سوخت بینالمللی است به دلیل آنکه تنها برای دوستانمان تهیه شده به کشورها اطمینان تامین بودن سوخت هستهای را نمیدهد. در عوض آژانس میتواند نهادی باشد که فکر میکنم میتواند بانک سوخت موثری ایجاد کند و اگر منجر به دست کشیدن کشورها از چرخه کامل سوخت نمیشود دستکم میتواند ثابت کند که تلاش آنها برای دستیابی به چرخه کامل سوخت برای ساخت تسلیحات هستهای و نه اطمینان از تولید برق است.
عدم گسترش تسلیحات هستهای باید هدف اول سیاست خارجی آمریکا باشد. کشورهای هستهای بزرگترین تهدید برای مردم آمریکا هستند. سیاست عدم گسترش تسلیحات ما اصلا موثر نبوده است. در عوض این ایدهها خود را به عنوان پیشرفتهای بزرگ مطرح میکنند تا افرادی را که خطر جنگ هستهای را میبینند، ساکت کند.
کلید سیاست موثر عدم گسترش تسلیحات هستهای اولویت بندی است. ما باید در اهداف سیاست خارجی خود به مسئله عدم گسترش تسلیحات هستهای اولویت بدهیم. سیاست خارجی ما بر اساس اعتقادات است و ما بر اساس آن فکر میکنیم با دخالت عناصر الهی همه اهداف سیاست خارجی ما به طور همزمان برآورده شده و آنقدر قدرت داریم که باید آنها را نادیده گرفته یا به تعویق بیندازیم.
این را میتوان در سیاستمان در برابر روسیه و چین و عدم تواناییمان در جذب همکاری کامل آنها در زمینه عدم گسترش تسلیحات هستهای دید.
لانتوس: آقا زمان شما تمام شد.
شرمن: و من در انتظار توضیح درباره این مسائل در فرصت بعدی خواهم بود.
لانتوس: من سه دقیقه به آقای رویس، عضو کمیته فرعی تجارت، تروریسم و عدم گسترش تسلیحات هستهای از کالیفرنیا میدهم.
ادوارد رویس (جمهوریخواه): متشکرم آقای رئیس.
اگر بخواهیم به خطرناکترین سناریویی اشاره کنیم که در جهان وجود دارد به دستیابی تروریستها به تسلیحات هستهای میرسیم. و جلسه ما از افرادی تشکیل شده که تلاشهای آنها برای جلوگیری از این امر وقف شده است.
من اظهارات سناتور نان را با علاقه خاصی خواندم. شما به اظهارات ژنرال عمر برادلی اشاره کردهاید. چکیده آن این است که فناوری قطعا از پیشرفت سیاسی و اخلاقی ما پیشی گرفته است. این حقیقت پیش روی ما است و ما جهانی داریم که به اندازه کافی درباره تبعات این مسئله نگران نیست.
ما با کره شمالی "وحشی" روبرو هستیم. و من میگویم "وحشی" چون با فراریهای ارشد سیاسی آن کشور صحبت کردهام که به من گفتند حکومتشان دو میلیون تن از شهروندانش را کشته است. حال با این سوال روبرو هستیم که "چرا این دولت باید در برابر کشتن همین تعداد کره جنوبیها یا متحدان کره جنوبیها در صورت تمایل مقاومت کند؟"
ما با ایرانی روبرو هستیم که تحت رهبری احمدینژاد است و وی اعلام کرده تمایل دارد اسرائیل را از نقشه جهان محو کند همانطور که رئیس جلسه لانتوس نیز به آن اشاره کرد.
و با توجه به این مسئله روشن است که ما نیاز به تفکر مبتکرانه داریم. و فکر میکنم این همان چیزی است که امروز باید در این جلسه بشنویم.
و آقای رئیس میخواهم به قانون شما اشاره کنم که ایجاد بانک سوخت هستهای را ترغیب میکند. و من چندی به این مسئله فکر کردم. فکر میکنم یکی از شاهدان ما اشاره کرد که این مسئله از سال 1946 مطرح بوده است. اما باید از شما به خاطر پرداختن به این مسئله تشکر کرد.
فکر میکنم این مسئله مهم و پیچیده نیاز به بررسیهایی فراتر از این جلسه دارد. و من از اینکه کمیته فرعی مسئول عدم گسترش تسلیحات این کار را انجام نمی دهد، ناامید شدم. اما خوشحالم که این کمیته چنین کاری را میکند.
فکر میکنم آژانس بینالمللی انرژی اتمی نقشی مهم در بیشتر پیشنهادهای مربوط به بانک سوخت داشته باشد و میدانم که آژانس اغلب مورد انتقاد قرار میگیرد که برخی اوقات این انتقاد درست است. اما به هر حال نقشی مهم دارد.
و هنگامی که ریاست کمیته فرعی تروریسم و عدم گسترش تسلیحات را در کنگره گذشته به عهده داشتم مسئلهای که به آن توجه میشد منشاء مواد انفجاری هستهای بود. و اگر یک انفجار هستهای رخ دهد خصوصا در خاک ما، باید چند چیز را بدانیم: این مواد از کجا آمده است؛ باید بدانیم چه کسی مسئول این مواد هستهای انفجاری است. و من این را میگویم زیرا اگر چنین توانایی را داشته باشیم می توانیم بازدارندهها را تقویت کنیم و احتمال حمله از طریق سازمانهای تروریستی را کاهش دهیم.
باید این مسئله را نیز ستود که بازرسان آژانس اتمی در دستیابی به اطلاعات فنی مورد نیاز برای افزایش توان ما مهم هستند. و به این مسئله نیز باید توجه شود.
آقای رئیس برای برگزاری این جلسه استماع بار دیگر از شما تشکر میکنم.
لانتوس: خیلی متشکرم.
آقای برمن از کالیفرنیا.
هوارد برمن (دموکرات از کالیفرنیا): آقای رئیس به خاطر این استماع و قانونی که ارائه دادید، متشکرم. من این فرصت را امروز صبح داشتم که بتوانم به شهادت گونزالز، دادستان کل درباره وکلای آمریکایی یا موضوع خوشبینانه و مهیج عدم گسترش تسلیحات هستهای گوش دهم. و من با امیدواری خاصی به آن گوش کردم.
لانتوس: انتخاب خوبی کردید آقای برمن.
برمن: من از مبارزهمان با تکثیر تسلیحات هستهای بیشتر و بیشتر ناراحت شدم اما نمیخواهم بگویم تلاشهایمان بیتاثیر بوده است. ولی هنگامی که فردی به روی دستگاه تردمیل میرود نباید آنقدر سرعت دستگاه آهسته باشد که به عقب برود.
من فرصت خواندن مقاله ای در روزنامه والاستریت ژورنال را داشتم که توسط سناتور نان، پری، وزیر سابق، جرج شولتز، وزیر خارجه سابق و هنری کسینجر که خیلی از پستها در اختیار داشت، بدست آوردم و به همکارانم توصیه میکنم که آن را بخوانند زیرا حضور ما در هر یک از تلاشهای عدم گسترش تسلیحات مهم است. ما باید راهها و راهبرد جدیدی را ارائه دهیم.
اما آنها مسئلهای را مطرح میکنند. آنها چهار فردی هستند که در مسیر ما در تولید کلاهک هستهای به عنوان بخشی از بازدارندگی ما در حفظ صلح در دوران جنگ سرد، سرمایهگذاری کرده و به آن متعهد هستند.و آنها خواستار بازنگری در این مسئله شدهاند، نه به این امید آرمانگرایانه ایجاد جهانی خالی از تسلیحات هستهای بلکه به دلیل هدف اصولی ما که هرگز آزمایش نشده و اینکه همه تلاشهای ما در جهت عدم گسترش تسلیحات روز به روز ضعیفتر و کمتاثیرتر میشود.
و فکر میکنم برگزاری این جلسه استماع و قانونی که ارائه کردهاید و یکی از بخشهایی است که این مقاله از آن حمایت میکند، به موقع بوده است. و دوست دارم این کمیته و کنگره به صورتی موثر و در دو حزب به آن بپردازد.
متشکرم. ادامه دارد...