جلسه استماع مجلس نمایندگان آمریکا (قسمت سوم)

به گزارش خبرگزاری فارس، کمیته امور خارجه مجلس نمایندگان آمریکا جلسه استماعی را با موضوع "آیا هر کشوری یک ابرقدرت است؟ جلوگیری از گسترش تسلیحات هسته‌ای در قرن 21"در واشنگتن برگزار کرد که ریاست آن را تام لانتوس، نماینده دموکرات از ایالت کالیفرنیا به عهده داشت.

شاهدان این جلسه را سم نان،‌ رئیس مشترک جلسه و مدیر اجرایی موسسه ابتکار تهدید هسته‌ای؛ جوزف سیرینسیون، معاون امنیت ملی مرکز پیشرفت آمریکا؛ هنری دی.سوکولسکی، مدیر اجرایی مرکز آموزش سیاسی عدم گسترش تسلیحات هسته‌ای تشکیل می‌دادند.

خبرگزاری فارس با توجه به اهمیت چنین موضوعاتی اقدام به انتشار آنها می‌نماید و ذکر این نکته ضروری است که در چنین نشست‌هایی از ادبیات آمریکایی استفاده شده که ادبیات طرح اتهامات بی‌اساس است.

بخش سوم متن کامل این جلسه استماع را در زیر می‌خوانید:

... امیدوارم که این سوال متقابلا در روسیه طرح شود و ما کم کم آن را از یکدیگر نیز بپرسیم ، درباره آن بحث کنیم و وارد عمل شویم. در مورد قسمت هفتم باید بگویم که ما باید سیاست ها و فناوری راستی آزمایی خود را تقویت کنیم و یک بار دیگر شعار رئیس جمهور ریگان مبنی بر "اعتماد به جای راستی آزمایی" را به عنوان بخش مهمی از سیاست امنیت ملی خود احیاء نمائیم و آن را گسترش دهیم.

به نظر من، آقای رئیس، ما باید در زمینه فناوری و سیاست های راستی آزمایی به اندازه دفاع موشکی تلاش کنیم. من در مورد دلار برای دلار بحث نمی کنم بلکه درباره جدیت و کوشش سخن می گویم زیرا بدون راستی آزمایی تقریبا رعایت همه ملاحظات ما در زمینه همکاری بین المللی بسیار دشوار خواهد شد.

در پایان، ما باید فرایند غنی سازی اورانیوم برای تولید سوخت اتمی غیرنظامی را تحت کنترل خود درآوریم ، تولید مواد شکافت پذیر را برای ساخت تسلیحات متوقف نماییم و برای استفاده از غنی سازی بسیار غنی شده در تعاملات غیرنظامی یک جدول زمانی مشخص کنیم.

و من مابقی اظهارات خود را به قسمت هشتم اختصاص می دهم. آقای رئیس و اعضای کمیته، همانطور که می‌دانید امروزه در سراسر جهان علاقه روزافزونی به استفاده از قدرت اتمی برای تولید برق وجود دارد. کارشناسان پیش بینی می‌کنند تقاضای انرژی در 20 سال آینده حدود 50 درصد افزایش خواهد یافت و در کشورهای در حال توسعه این میزان حتی بیشتر نیز خواهد بود.

من حامی سرسخت انرژی اتمی هستم. اما ما نمی توانیم چالش های امنیتی آن را نادیده بگیریم. ما چگونه می توانیم انرژی اتمی را گسترش بدهیم اما در عین حال مانع از تولید و تکثیر تسلیحات اتمی شویم؟ این یک سوال محوری درباره امنیت جهانی در قرن بیست و یکم است. آقای رئیس پیشنهاد شما نیز بخش مهمی از این مساله است.

همانطور که اعضای کمیته می دانند، فرایندی که در آن اورانیوم غنی و از آن سوخت اتمی تهیه می شود شبیه فرایندی است که اورانیوم غنی شده را به مواد لازم برای ساخت اتمی تبدیل می کنند. هر قدر بازفرآوری اورانیوم بیشتر شود، ناگزیر تعداد تاسیسات غنی سازی و فرایند بازفراوری نیز بیشتر خواهد شد و کشورهای بیشتری نیز میزبان این تاسیسات خواهند بود. بنابراین تعداد کشورهای مجهز به تسلیحات اتمی افزایش می یابد و احتمال اینکه مواد لازم برای ساخت تسلیحات اتمی در دست تروریست ها بیفتد، زیادتر خواهد شد.

بنابراین به سود منافع ملی ما خواهد بود اگر بتوانیم انگیزه های لازم را به کشورها بدهیم تا برای تامین نیازها خود اقدام به واردات سوخت اتمی با غنای پائین از یکی از کشورهای تامین کننده سوخت کنند به جای اینکه خود به ساخت تاسیسات چرخه سوخت اتمی روی بیاورند.

تصمیم هر کشور برای واردات سوخت اتمی از یک جهت بسیار مهم است و آن اینکه آیا مکانیزمی وجود دارد که تامین بین المللی سوخت اتمی را بصورت برابر و غیرسیاسی برای کشورهای مختلف تضمین کند، کشورهایی که به تعهدات خود در قبال پیمان منع تولید و تکثیر پایبند هستند. برای همین است که من در سپتامبر گذشته در وین با استناد بر طرح موسوم به "ابتکار تهدید اتمی" و با حمایت مالی "وارن بافت" و اصرار زیاد وی ـ حمایت مالی بسیار مهم بود ـ طرح تشکیل یک بانک سوخت بین المللی را پیشنهاد کردم. این طرح در حکم آخرین منبع برای آن دسته از کشورهایی خواهد بود که تصمیم دارند انرژی اتمی خود را بر اساس خدمات تامین سوخت خارجی پیش ببرند.

این ابتکار در مورد کشورهای متعهد برای پرداخت هزینه لازم جهت راه اندازی این بانک نیز مصداق دارد.

و طرح شما، آقای رئیس، مستقیما مرتبط با نقش فزاینده رهبری آمریکا در این مساله است.

شما در مجلس نمایندگان طرحی را مطرح کردید که آمریکا را متعهد به نقش رهبری در ایجاد این مرکز سوخت می کند. من از شما بخاطر این طرح و اقدام تشکر می کنم.

همانطور که می‌‌دانید، بانک سوخت مذکور یکی از چند پیشنهادی است که با هدف جلوگیری از گسترش مراکز غنی سازی بیشتر در جهان مطرح می شوند زیرا با این طرح تقریبا تامین سوخت جهانی تضمین می شود. این خبر خوبی است. این رویکردها الزاما رو در روی یکدیگر قرار نمی گیرند ، به نظر من آنها عملا می توانند تکمیل کننده یکدیگر باشند. آنها در کنار یکدیگر می توانند به یک رویکرد تضمینی پیشرونده تبدیل شوند.

اولین سطح البته بازارهای بین المللی برای خدمات سوخت اتمی است. یک خانم جوانی که اکنون در میان حاضرین نشسته است پیشنهاد جالبی را مطرح کرد . وی گفت بهتر است از برخی ضمانت ها برای تقویت این بازارها استفاده کنیم که فکر می کنم شایسته است کمیته درباره این پیشنهاد فکر کند.

سطح دوم ، شش تامین کننده بین المللی سوخت هستند ـ آمریکا، انگلیس، روسیه، آلمان، فرانسه و هلند ـ که در نظر دارند تضمین هایی برای تامین سوخت ارائه کنند و یک مرکز ملی برای اورانیوم غنی‌شده تشکیل بدهند. روسیه همچنین یک طرح مکمل پیشنهاد کرده است که بر اساس آن مجموعه ای از مراکز سوخت بین المللی تشکیل می شوند. اولین این مراکز در آنگارسک، صربستان خواهد بود. من معتقدم که پوتین این هفته داشت درباره آن صحبت می کرد.

قزاقستان اعلام کرده است که قصد دارد در تشکیل این مرکز بین المللی غنی سازی اورانیوم شرکت کند.

بانک بین المللی سوخت که در طرح "ابتکار تهدید اتمی" مطرح شده است آخرین سطح خواهد بود که در راستای تثبیت این مکانیسم قرار دارد و امیدوارم زیاد مورد استفاده قرار نگیرد. آمریکا مدیریت آن را بر عهده نخواهد گرفت. به نظر من، آمریکا یا روسیه یا هیچ کدام از شش تامین کننده اصلی نباید مدیریت آن را بر عهده بگیرند بلکه یک سازمان انرژی اتمی بین المللی باید مسئول آن باشد. برای کسب اطمینان بیشتر، ما پیشنهاد می کنیم که یک مرکز در بیرون از دایره این شش کشور تشکیل شود.

آقای رئیس و اعضای کمیته، من خوشحالم از اینکه از وقتی طرح پیشنهادی "ابتکار تهدید اتمی" را در سپتامبر گذشته در وین مطرح کردم موضوع تضمین های سوختی و جلوگیری از گسترش غنی سازی به مساله ای مورد توجه بین المللی قرار گرفته است. البرادعی مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی و گروهش با جدیت و علاقه سرگرم کار بر روی مسائل هستند. آنها قرار است در ماه ژوئن گزارشی را به آژانس ارائه کنند و تصمیم گیری درباره این گزارش در ماه سپتامبر انجام خواهد شد.

ما در طرح "ابتکار تهدید اتمی" معتقدیم که پیشنهاد ما که به عنوان آخرین حربه ارائه می شود، بهترین فرصت است برای اینکه اولین سطح یعنی بازارهای بین المللی، صورت عملی به خود بگیرد. بنابراین امیدواریم که این امر اتفاق بیفتد ـ اگر این طرح فورا اجرا شود می توان امیدوار بود ـ امیدواریم که کاتالیزوری برای عملی شدن سطوح دیگر نیز پیدا شود که به نظر من بسیار مهم است اما زمان بیشتری می برد.

اکنون خطرات و حساسیت های آشکار و موانع احتمالی فراوانی برای این امر و همینطور پیشنهادات دیگری که مطرح می شوند، وجود دارد. همکاری جهانی درخصوص امنیت اتمی با مشکلاتی مواجه شده و در معرض آزمونی جدید قرار گرفته است. این آزمون حاصل تنشهای فزاینده درباره سه حوزه مشترکی و تعهداتی است که منجر به تشکیل ان پی تی و بقای آن تا نزدیک 40 سال شده است. اول تعهدات کشورهای دارای تسلیحات اتمی برای پیشرفت در جهت خلع سلاح اتمی، دوم تعهد کشورهای غیرتسلیحات اتمی برای صرف نظر کردن از تسلیحات اتمی و سوم تعهد همه کشورها برای تضمین اجرای ان‌پی‌تی و دسترسی کشورهای عضو به فناوری اتمی برای مقاصد صلح‌آمیز.

اما یک جای کار می لنگد. همه این موارد مهم هستند. هیچ کدام نمی تواند جای دیگری را بگیرد. اما همه این سه مورد به نظر من دچار فرسایش شده اند.

بسیاری از کشورها از جمله برخی از دوستان و همپیمانان ما مصمم‌اند هیچ برنامه بین‌المللی ای را که باعث تقسیم جهان به کشورهای دارای تاسیسات غنی سازی هستند و کشورهایی که فاقد این تاسیسات هستند، نه تایید کنند نه در آن شرکت نمایند. از جمله این برنامه ها می توان به ان پی تی اشاره کرد که در حال حاضر جهان را به کشورهای دارای تسلیحات اتمی و کشورهای فاقد این تسلیحات تقسیم کرده است. این مساله از اهمیت بسزایی برخوردار است.

من شدت توجهات به این موضوع را درست دو سال قبل درک کردم. چون درباره این مساله مفصل صحبت کرده ام اما یک مساله ای است که واقعیت دارد و مربوط به دشمنان ما نیست بلکه حتی بهترین دوستان ما نیز در جهان چنین نظری دارند.

لانتوس: سناتور نان ، ببخشید که حرف شما را قطع می کنم . ما اکنون در صحن مجلس یک رای گیری داریم و باید در آن شرکت کنیم. من می خواهم از تمام حاضرین عذرخواهی کنم. ما در زمان تنفس ، این جلسه را ترک می کنیم اما بلافاصله بر می‌گردیم.

تنفس اعلام می شود.(سر و صدا)

(تنفس)

لانتوس: کمیته جلسه را از سر می گیرد.

من بار دیگر از شما حاضرین محترم عذرخواهی می کنم. اما روش کار کنگره چنین ایجاب می‌کند.

سناتور نان، ما سخنان شما را قطع کردیم . اگر ممکن است سخنان خود را از سر بگیرید.

آقای نان: متشکرم جناب رئیس. من سعی می کنم یک جمع بندی از سخنانم ارائه کنم. می دانم که فشار حضور در رای گیری کنگره و همینطور اداره این جلسه بسیار دشوار است و این بخشی از کار شماست.

نظریه ان پی تی این است که تسلیحات اتمی باعث تقسیم جهان به دو گروه کشورهای دارای تسلیحات اتمی و کشورهای فاقد این تسلیحات می شود و این تقسیم بندی سالها ادامه خواهد یافت.

اما چنین نشده است. و وقتی ما به پیشنهاد بانک سوخت نگاه می کنیم می‌بینیم که بسیاری از کشورها معتقد نیستند که این پیشنهاد باعث تقسیم جهان خواهد شد و آنها کاملا مصمم‌اند که دیگر جهان به دو گروه کشورهای دارای صنعت غنی سازی و کشورهای فاقد این صنعت تقسیم نشود.

بنابراین ملاحظاتی که من تمایل دارم در این کمیته مطرح کنم از منظر ان‌پی‌تی این است که ما بانک سوخت آژانس بین المللی انرژی اتمی را عامل محدودکننده حق مسلم اعضا یا فشار بر مشتریان احتمالی آن برای چشم پوشی از غنی سازی اورانیوم تلقی نمی کنیم. ما باید این مساله را روشن کنیم که دسترسی به ذخایر سوخت الزاما به این معنا نیست که استفاده‌کنندگان حق مسلم خویش را برای داشتن فناوری اتمی در چارچوب بند چهارم ان‌پی‌تی محدود کنند.

از سوی دیگر، ما نباید فرض و هدف اساسی خود را برای تشکیل این مرکز فراموش کنیم. هر ملتی که قصد دارد توان غنی سازی خود را داشته باشد نباید به یک مرکز سوخت وابسته شود. این با هدف ما برای غنی سازی ملت ها جهت بهره‌برداری از این طرح مغایرت دارد.

آژانس بین المللی انرژی اتمی باید با جدیت و دقت روی این مساله کارکند. این مساله بسیار مهم است زیرا می تواند تاثیرات فراوانی داشته باشد. به نظر من حداقل کارایی بانک سوخت را باید با نگاه به کارایی کنونی آن تعیین کرد نه انکار حق مسلم اتمی.

این بانک همچنین قصد ندارد جایگزینی برای بازار بین المللی سوخت شود یا با تامین کنندگان کنونی سوخت رقابت کند. بلکه ما این بانک را به عنوان یک انگیزه برای تقویت عزم ملی جهت اتکا به بازار بین المللی سوخت می بینیم. آژانس بین المللی انرژی اتمی باید برخی روش های تصمیم‌گیری خاصی تدوین کند که شفافیت و عدالت را در این بانک تقویت کند.

بانک سوخت آژانس بین المللی انرژی اتمی از یک سو آنقدر کوچک است که در واقع بیانگر موارد استفاده اندک آن است و از سوی دیگر آنقدر بزرگ است که می‌تواند احتیاجات استفاده کنندگان احتمالی خود را تامین کند.

آقای رئیس، طرح ابتکار تهدید اتمی آخرین نقطه بانک سوخت است. من معتقدم که با عملی ساختن آن در چارچوب این قانون ، همانطور که شما نیز پیشنهاد کردید، می‌توان اقدام و محرک لازم را برای انگیزه های دیگر و همینطور سطح دیگر فراهم آورد.

این سطوح تضمینی با یکدیگر هماهنگ و مکمل هم هستند. اما ما معتقدیم که هیچ کدام از آنها بدون سطح آخر یعنی مرکز سوخت آژانس کارایی ندارند.

این مساله سالها در قالب یک نظر مطرح بوده است اما تاکنون هیچ کاری در مورد آن انجام نشده است. بنابراین گهگاه ،ملت ها و همینطور افراد حس می کنند قبل از اینکه آنها وارد عمل شوند ابتدا باید اقداماتی صورت بگیرد. بنابراین من از طرح شما حمایت می کنم و امیدوارم تصویب شود.

یک نکته مهم دیگر اینکه آقای رئیس من از کنگره خواستم که هنگام بررسی این قانون در برابر این انگیزه عادی مقاومت کند ـ من خود چندین سال این انگیزه را داشتم ـ و اجازه ندهد برای این قانون شروطی تعیین شود که به نوعی مانع از اجرایی شدن آن می‌شود. من از شما می خواهم تا به وزیر و معاونان انرژی این اختیار را بدهید تا بتوانند درباره شروط قابل قبول برای جامعه بین المللی مذاکره کنند و کنگره را در جریان این مذاکرات قرار دهند. انعطاف در این شاخه اجرایی امری است حیاتی زیرا وقتی شما با کشورهای دیگر گفتگو می کنید ، اگر چیزی وجود داشته باشد که نشان دهد آنها باید برای همیشه از حق خود صرف‌نظر کنند ـ آنها وارد مذاکره نخواهند شد.

آمریکا باید رهبری این مذاکرات را بر عهده داشته باشد اما ما نباید محدودیت زیادی در این قانون اعمال کنیم.

آقای رئیس، طرح بانک سوخت یکی از گام های اصلی است که ما در مقاله خود در وال استریت ژورنال برداشتیم، منظورم همان مقاله است که شما نیز در سخنان خود بدان اشاره کردید.

این گامها را باید با هم برداشت. ما نمی توانیم از آمریکا دفاع کنیم بدون اینکه این اقدامات را انجام بدهیم. ما نمی توانیم این اقدام را انجام بدهیم بدون اینکه با دیگر کشورها همکاری کنیم. ما نمی توانیم با دیگر کشورها همکاری کنیم بدون اینکه به نظر من به ایده جهانی عاری از تسلیحات اتمی باور داشته باشیم ، جهانی که هر رئیس جمهوری از ریچارد نیکسون گرفته تا جرج بوش از طریق اعلام تعهد کشورمان به بند ششم پیمان منع تولید و تکثیر آن را تایید کرده است.

ما همه می دانیم که این امر یک شبه محقق نمی شود. بلکه فرایندی طولانی است و باید آن را مرحله به مرحله پیش برد. این اقدام یکجانبه نیست. تا زمانی که کشورهای دیگر دارای تسلیحات اتمی هستند، آمریکا نیز باید تسلیحات اتمی خود را حفظ کند. اما اگر ما در جهت به حاشیه راندن تسلیحات اتمی کار کنیم و در نهایت جهان را از شر این تسلیحات نجات بدهیم در آن صورت جهان امن تر خواهد شد و ما هم امنیت بیشتری خواهیم داشت.

آقای رئیس، در پایان ، آرمان ایجاد جهانی عاری از تسلیحات اتمی در اوج اهداف انسانی قرار دارد. راحت می‌توان گفت، ما نمی‌توانیم به این اوج دست یابیم. قطعا ما نمی‌توانیم امروز به این اوج برسیم. اما در حال حاضر نه تنها به سمت این اوج حرکت نمی کنیم بلکه از آن نیز فاصله می گیریم . ما اکنون شاهدیم که کشورهای بیشتری سرگرم غنی سازی و بازفراوری هستند و این خطراتی را برای ما و جهان ایجاد می کند.

ما شاهدیم که برخی مواد اتمی ناامن در سراسر جهان وجود دارند که در حکم نوعی دعوت به تروریسم ویرانگر هستند. ما می بینیم که سیاست کنونی ما کارایی لازم را ندارد. ما باید مسیر خود را تغییر بدهیم و به سوی اوج حرکت کنیم. ما می بینیم که نمی توانیم این کار را یک شبه انجام بدهیم و تنهایی نیز از عهده این کار برنمی آئیم. ما باید اعتماد ایجاد کنیم و الگو ارائه دهیم ـ الگویی برای ترغیب دیگران جهت همراهی با ما در حرکت به سوی اوج.

من معتقدم که ما و جهان در یک برهه حساس تاریخی قرار داریم. اکنون زمان تغییر مسیر و حرکت به سوی اوج است. ما در قبال فرزندان و نوه های خود مسئولیم.

متشکرم جناب رئیس.          ادامه دارد...