نحوه اجرای نخستین پرتال ارزی بانک مرکزی

معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی با تأکید براینکه در فاز دوم پرتال ارزی «کنترل‌های الکترونیکی»مورد بهره‌‌برداری قرار می‌گیرد، گفت: بمب ارزی دولت ارتباطی با فاز دوم این پرتال ندارد.‏
بانک مرکزی اخیراً برای مدیریت بازار ارز و هدایت مصرف‌کنندگان واقعی بازار برای تأمین نیازهای ارزی‌شان از سامانه جدید پرتال ارزی رونمایی کرد.‏
رونمایی از این سامانه و بعد بهره برداری از فاز نخست آن جزء مهمترین اقدامات بانک مرکزی طی این هفته‌ها بوده است؛ اما طی روزهای اخیر که معاون اول رئیس‌جمهور از برنامه جدید دولت برای گشایش ارزی بزرگ خبر داد.
‏شاهرخ ادیب معاون اداره مهندسی نرم‌افزار بانک مرکزی در گفتگو با فارس در ارتباط اجرای فاز دوم پرتال ارزی و رونمایی از آن اظهار داشت: برخی رسانه‌ها در روزهای اخیر با انتشار اخباری مبنی بر جزئیات فاز دوم سامانه پرتال ارزی به بیان اخباری نادرست پرداخته‌اند.‏
وی افزود: در فاز دوم سامانه پرتال ارزی مباحث مربوط به کنترل‌های الکترونیکی مورد اجرا خواهد شد ولی در اخباری که طی روزهای اخیر با این عنوان منتشر شد فاز دوم را مربوط به صادرات اعلام کرده بودند.‏
معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی با تأکید براینکه فاز دوم سامانه پرتال ارزی هیچ ارتباطی به صادرات ندارد، تصریح کرد: فاز دوم سامانه پرتال ارزی صرفاً به راه‌اندازی کنترل‌ها به صورت الکترونیکی اختصاص داده شده است.‏
ادیب در ادامه ضمن اشاره به اینکه سامانه‌های مربوط به «صادرات» جزء مراحل بعدی اجرایی سامانه پرتال ارزی است، گفت: هم اکنون در بخش واردات و مبادلات مربوط به دریافت و پرداخت‌های ارزی هستیم و در ادامه مباحث کنترل‌های الکترونیکی در دستور کار قرار دارد؛ زمانی که این مراحل تمام شود نوبت به اجرایی شدن سامانه صادرات کالا می‌رسد.‏معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی در بخش دیگری از سخنان خود در واکنش به انتشار برخی اخبار دیگر در رسانه‌ها با عنوان «بمب ارزی دولت منفجر شد» بیان کرد: این خبر برداشت برخی رسانه‌ها بوده است چراکه فاز دوم سامانه پرتال ارزی مربوط به کنترل‌های الکترونیکی است و هیچ ارتباطی با صادرات ندارد.‏
ادیب در ادامه تأکید کرد: مرحله کنترل‌های الکترونیکی بین بانک مرکزی، گمرک و سازمان توسعه تجارت است و هیچ ارتباط مستقیمی با برنامه اعلام شده توسط دولت مبنی بر گشایش ارزی بزرگ ندارد.‏
وی در همین ارتباط ارائه جزئیات درباره گشایش ارزی بزرگ را در حیطه ارزی بانک مرکزی دانست و افزود: حتی اگر بنده هم در جریان باشم اجازه ندارم این مسائل را بیان کنم؛ مدیران ارشد ارزی بانک مرکزی به طور حتم در صورت صلاحدید این مسأله را تشریح خواهند کرد.‏
‏ ‏معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی در ادامه تأکید کرد: سامانه پرتال ارزی مربوط به صادرات و واردات، مدیریت بازار ارز و کالا و همچنین هدایت مصرف ارز به معنای واقعی خود است؛ اگر این مسائل تحقق یابد طبعاً اثرات مناسبی در بلند مدت در بازار ارز خواهد داشت.‏وی همچنین درباره اثرات سامانه پرتال ارزی در بازار ارز طی مدتی که به بهره برداری رسیده است، افزود: اداره نرم افزار بانک مرکزی در این مدت به مقامات بالا گزارش‌هایی را درباره اثرات سامانه پرتال ارزی و اطلاعات جمع‌آوری شده در این خصوص ارائه داده است.‏
این مقام مسئول در بانک مرکزی ضمن تأکید براینکه قطعاً اثرات سامانه پرتال ارزی بسیار مثبت خواهد بود، تصریح کرد: البته شاید اثرات این سامانه به این سرعت و در کوتاه مدت مشخص نشود ولی در بلند مدت حتماً اثرات این سامانه مثبت خواهد بود.‏
ادیب درباره اینکه چرا با وجود بهره برداری سامانه پرتال ارزی قیمت‌ ارز همچنان در بازار آزاد بالا است، گفت: نگاه هر کسی به بازار ارز متفاوت است؛ بازار ارز فقط قیمت‌هایی نیست که در بازار آزاد و صرافی‌ها تعیین می‌شود و بعضاً هم بالا و پایین می‌رود.‏
وی اضافه کرد: بازار ارز در حقیقت ابعاد گسترده‌ای دارد که حجم بسیار گسترده آن مربوط به واردات کالا است که اگر این مسأله در بازار ساماندهی شود مسائل دیگر به صورت خود به خود درست می‌شود.‏
‏معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی ادامه داد:‌ بازار آزاد ارز که بیشتر مورد توجه عده خاصی قرار دارد مربوط به مسافران یا عده‌ای که بنا به هر دلیلی می‌خواهند ارزی را تهیه کنند می‌شود؛ وقتی نیازهای ارزی اصلاً ضروری نباشد به طور طبیعی در جایگاه پایین‌تری قرار خواهند گرفت.‏
به گفته ادیب، یکی از نتایجی که می‌توان از اتفاقات اخیر بازار ارز گرفت این است که دلالان به این موضوعات دامن می‌زنند.‏
وی با اشاره به اینکه عده‌ای ذینفع در بازار ارز به این مسائل و نوسانات دامن می‌زنند، گفت: حجم مبادلات ارزی درصد خیلی پایینی را به خود اختصاص می‌دهد از همین رو راه اندازی سامانه پرتال ارزی به طور حتم این بازار را هم تحت تأثیر قرار خواهد داد.‏
‏معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی در ادامه درباره زمان اجرای فاز دوم سامانه پرتال ارزی بیان کرد: فاز دوم که مربوط به اجرایی کردن کنترل‌های الکترونیکی است که نهایتاً در یک ماه و یا اوایل سال 91 اجرایی می‌شود.‏
ادیب در ادامه تصریح کرد: در حال حاضر قوانین و مسائل حقوقی مربوط به فاز دوم پرتال ارزی در بانک مرکزی مطرح شده و بخشنامه‌های مربوطه در حال آماده سازی است.‏
‏ این مقام مسئول بانک مرکزی در ادامه این گفتگو درباره اینکه سامانه پرتال ارزی چه اقداماتی را درباره فعالیت صرافی‌ها انجام خواهد داد، گفت: صرافی‌ها از طریق سامانه دیگری که قبلاً در بانک مرکزی راه‌اندازی شده به سامانه پرتال ارزی در آینده متصل خواهد شد.‏
وی با بیان اینکه سامانه مربوط به صرافی‌ها سامانه «سنا» است، تصریح کرد: بانک مرکزی برنامه دارد که در آینده نزدیک ارتباط سامانه سنا را با پرتال ارزی برقرار کند.‏
معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی درباره زمان اتصال سامانه سنا به سامانه پرتال ارزی، افزود: از آنجایی که فعلاً اجرای فاز دوم پرتال ارزی در اولویت قرار دارد بانک مرکزی قصد دارد در مرحله اول کنترل‌های الکترونیکی را اجرایی کند و اگر در حین اجرا شرایط فراهم شد این اقدام انجام می‌شود.‏
ادیب با اشاره به اینکه هم اکنون سامانه سنا در حال فعالیت است، ادامه داد: البته به خاطر اینکه بازار تک نرخی شد گردش مبادلات در صرافی‌ها کمتر خواهد شد چراکه صرافی‌ها فقط به فروش دلار نمی‌پردازند بلکه حوالجات را انجام می‌دهند.‏
این مقام مسئول در بانک مرکزی در ادامه درباره مراحل اجرای سامانه پرتال ارزی، اظهار داشت: پرتال ارزی دارای سه بخش است؛ بخش اول مربوط به واردات کالا بوده که بخش عمده‌ای از این مرحله انجام شده است.‏وی افزود: بخش دوم که مربوط به دریافت و پرداخت‌های ارزی است به صورت گسترده به مرحله اجرا در آمده همچنین بخش سوم این سامانه مربوط به صادرات می‌شود که اقدامات ویژه این مرحله هنوز انجام نشده و در آینده اجرایی خواهد شد.‏معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی ادامه داد: بعضی از رسانه‌های به اشتباه فاز دوم را در قالب صادرات بیان می‌کنند در حالی که تمام سامانه پرتال ارزی در سه بخش انجام خواهد شد.‏
وی تصریح کرد: با استناد به این موارد، واردات کالا و دریافت و پرداخت‌های ارزی دارای فاز یک و دو شده است که اگر بخش صادرات نیز شروع شود دارای چند فاز می‌شود.‏
‏این مقام مسئول در بانک مرکزی در ادامه تأکید کرد: «صادرات» مرحله سوم از پرتال ارزی است که اگر مراحل ابتدایی انجام شود بلافاصله این مرحله توسط بانک مرکزی اجرایی خواهد شد.‏
ادیب درباره زمان نهایی شدن و اجرای تمام مراحل سامانه پرتال ارزی، گفت: بانک مرکزی اجرای این سامانه را در اولین اولویت خود قرار داده است؛ تمام منابع و امکانات موجود برای اجرای این سیاست بسیج شده است.‏
وی تأکید کرد: شاید بتوان بازه زمانی اجرای این سامانه را پیش‌بینی کرد ولی زمان دقیق اجرای این سیاست را نمی‌توان به صورت دقیق اعلام کرد.‏معاون اداره مهندسی نرم افزار بانک مرکزی درباره اهداف سامانه پرتال ارزی اظهار داشت: این سامانه در حقیقت با هدف هدایت مصرف‌کنندگان واقعی ارز به منابع ارزی مشخص در شبکه بانکی راه اندازی شده است.‏
‏وی گفت: در این سامانه به عبارتی مشخص می‌شود که سهم هر مصرف‌ کننده ارزی از بازار ارز چه میزان باید باشد؛ این سیاست منجر به مدیریت بازار ارز و به طبع آن مدیریت کالا می‌شود.‏
ادیب تأکید کرد: سامانه پرتال ارزی نیازهای مصرف کنندگان واقعی را با نرخ ارزی که خود به صورت تک نرخی تعیین کرده تأمین خواهد کرد؛ هدف بانک مرکزی حفظ ارز تک نرخی است.‏
این مقام مسئول در بانک مرکزی با تأکید براینکه سهمیه‌بندی‌های ارزی جزء سیاست‌های سامانه پرتال ارزی نیست، بیان کرد: این مسأله در حوزه اداره نظارت ارز مورد بررسی قرار می‌گیرد.‏مدیرعامل بانک توسعه تعاون هم گفت: برای استفاده از ظرفیت‌های بخش تعاون هر‎ ‎استان باید به سمت تشکیل اتحادیه‌های تخصصی برویم و متناسب با مزیت‌های اقتصادی هر‎ ‎استان طرح‌های اشتغالزا تعریف و ایجاد کنیم‎.