آمادگی تهران برای بازدید بازرسان از پارچین

نشست 2012 شورای حکام پیرامون برنامه هسته یی ایران در سایه تهدیدات و فضاسازی های کشورهای غربی برگزار شد. اروپایی ها و آمریکا در تلاش بودند تا موافقت دیگر اعضای شورای حکام به ویژه چین، روسیه و اعضای جنبش عدم تعهد را برای صدور یک قطعنامه ضد ایرانی به دست آورند اما پس از موافقت تهران نسبت به فراهم آوردن امکان بازدید از سایت پارچین برنامه های خود را به تعویق انداختند تا از طریق رایزنی های بیشتر حداقل بتوانند بیانیه‌یی در انتقاد از برنامه های هسته یی ایران به تصویب برسانند. اگرچه گروه 1+5 در بیانیه خود بر از سرگیری مذاکره با ایران تاکید کردند.
بازدید از پارچین و جلوگیری از بهانه‌سازی‌های جدید غرب
ایران پیش از این از طریق نماینده دایم خود در آژانس بین المللی انرژی اتمی تاکید کرده بود که تقاضای دسترسی به سایت پارچین طبق رویکرد موضوع به موضوع تا بعد از نشست شورای حکام در ماه مارس به تعویق افتد.
البته ایران در آستانه برگزاری نشست فصلی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به اعضای این شورا توصیه کرده بود که از روند همکاری تهران با آژانس حمایت کنند. «علی اصغر سلطانیه» سفیر ایران در آژانس هفته پیش در نشست سه ساعته توجیهی سفرای کشورهای عضو با حضور «هرمان ناکارتس» معاون مدیرکل، به اعضای این شورا توصیه کرد از فرآیند گفت وگوها استقبال کنند.
در این جلسه که پشت درهای بسته برگزار شد، گزارش جدید مدیرکل آژانس درباره ایران مورد بررسی قرار گرفت. سفیر ایران در این نشست با اشاره به دو دور مذاکرات تهران با آژانس متذکر شد: «فرآیند مثبتی که شروع شده است، باید مورد استقبال قرار گیرد و همه کشورها مواظب باشند در اظهارنظر خود این فضای سازنده را مخدوش نکنند. وی در این نشست به برخی کشورهای عضو شورای حکام هشدار داده بود که به رویکرد تخریب فضای همکاری ایران با آژانس خاتمه دهند.
سلطانیه در گزارش خود به سابقه همکاری های ایران با بازرسان آژانس نیز اشاره کرده و یادآور شده بود پارچین در سال 2005 دو بار توسط آژانس بازدید شده که متعاقبا معاون سابق مدیرکل اعلام داشت که موضوع خاتمه یافت و بخشی از تاریخ خواهد شد و مدیرکل سابق نیز آن را به شورای حکام گزارش کرد. با توجه به این واقعیت که پارچین یک سایت نظامی است، دسترسی به سایت یک فرآیند زمانبر است.
سلطانیه همچنین تاکید کرد: برهمین اساس جمهوری اسلامی ایران تصمیم خود را برای کار با آژانس به طریقی حرفه یی برای حل و فصل ادعاهای باقیمانده با هدف اینکه به کشورهای عضو و افکار عمومی جهان ثابت شود فعالیت های هسته ایش صرفا برای اهداف صلح آمیز است، اتخاذ کرد: بنابر این از کلیه کشورهای عضو انتظار می رود از این فرآیند حمایت و از هرگونه اقدامی که موجب تضعیف فضا نسبت به پیگیری یک نتیجه موفقیت آمیز است، اجتناب کنند. به نظر می رسد اشاره سلطانیه به اقدامات از پیش طراحی شده برخی کشورهای غربی نسبت به فضاسازی از برنامه های صلح آمیز هسته یی ایران همزمان با برگزاری نشست فصلی شورای حکام است.
وی همچنین در بخش دیگری از گزارش خود آورد: «جمهوری اسلامی ایران در گذشته مکررا اعلام کرده که برای حل مسائل خواهان مذاکرات منصفانه است. ایران رویکرد تعامل را اتخاذ و از کنارگذاشتن زبان تهدید استقبال کرده و ملاحظه جدی هر پیشنهادی را مد نظر قرار داده است با این اعتقاد که دو طرف بتوانند به توافقی که مبتنی بر حقوق بین الملل باشد، نایل آیند چراکه پاسخ اخیر سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی به کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نشانه روشنی از تصمیم ایران برای رویکرد رو به جلو است. گفتنی است سعید جلیلی یک ماه پیش نامه یی را برای سرپرست تیم مذاکره کننده 1+5 ارسال کرد و در آن از موافقت تهران برای از سرگیری مذاکرات هسته‌یی با غرب خبر داد.
غیرمتعهدها و استقبال از موافقت ایران نسبت به بازدید از پارچین
گزارش سلطانیه نسبت به آمادگی ایران برای افزایش سطح همکاری ها با آژانس بین المللی انرژی اتمی با بیانیه هشدارگونه غیرمتعهدها تکمیل شد. اعضای این جنبش با طرح این موضوع که باید تصمیمات کشورها، شامل موارد (مربوط به) جمهوری اسلامی ایران، در زمینه استفاده های صلح آمیز از فناوری هسته یی و سیاست های چرخه سوخت محترم شمرده شوند، تاکید کرده اند: آژانس و ایران برای فراهم کردن روشنگری درباره موضوعات شناسایی شده در گزارش و با نظر حل و فصل سریع این موضوعات مطابق برنامه عمل «تفاهمنامه جمهوری اسلامی ایران و آژانس درباره مدالیته حل و فصل موضوعات باقی مانده به فوریت به گفت وگوی محتوایی خود ادامه دهند.»
در این بیانیه همچنین مصونیت فعالیت های هسته یی صلح آمیز مورد تایید مجدد قرار داده شد و براین مساله تاکید شده که هرگونه حمله یا تهدید به حمله علیه تاسیسات هسته یی صلح آمیز اعم از در حال فعالیت یا در حال ساخت، بشریت و محیط زیست را در معرض خطر جدی قرار داده و نقض عمده حقوق بین الملل، اصول و اهداف منشور ملل متحد و آیین نامه آژانس بین المللی انرژی اتمی محسوب می شود. علاوه بر این جنبش عدم تعهد نیاز به تدوین سند مذاکراتی چندجانبه جامع برای اعلام ممنوعیت حملات یا تهدید به حملات بر تاسیسات هسته یی مختص استفاده های صلح آمیز از انرژی هسته یی را تصدیق می‌کند.
کلینتون و تاکید بر آمادگی غرب نسبت به پیشبرد مذاکرات هسته‌یی با ایران
آمریکایی ها علاوه بر اعلام آمادگی برای از سرگیری مذاکرات هسته یی با ایران ترجیح دادند که به صورت مجزا نیز این موافقت خود را ابراز کنند و برهمین اساس هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه با ادعای اینکه ما در نگرانی های مان و محکوم کردن اقدامات ایران که ناقض تعهدات بین المللی آنهاست و در تداوم اعمال فشار بر ایران برای وارد شدن به گفت وگوی دیپلماتیک، متحد هستیم، خاطرنشان می کند: «ما می خواهیم مذاکرات با ایران آغاز شود. ایران اصرار دارد که برنامه هسته یی اش منحصرا صلح آمیز است و اگر این طور است، پس شفافیت نه تنها در رابطه با 1+5 بلکه با آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل و جامعه بین المللی ضروری است.»
وی با اشاره به بیانیه مشترک گروه 1+5 که در شورای حکام توسط نماینده چین قرائت شد، متذکر می شود: «توافقی گسترده درباره لزوم دریافت دسترسی به سایت پارچین وجود دارد.» تحلیلگران معتقدند باوجود آنکه مقامات غربی در اظهارنظرهای خود همچنان از در نارضایتی و انتقاد از برنامه های هسته یی ایران بیرون می آیند اما موافقت تهران نسبت به امکان بازدید مجدد بازرسان آژانس از سایت پارچین راه را بر بهانه گیری های آنها بسته است و اروپا و آمریکا نمی توانند با توسل به این موضوع حربه دیگری را علیه برنامه های هسته یی ایران علم کنند.