باقر زیدی
فضای مجازی و سایبری امروز به بخشی لاینفک از زندگی انسان تبدیل شده است.صاحب نظران معتقدند در دهه دوم از هزاره سوم میلادی دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی ، اجتماعی و حتی سیاسی بدون در نظر گرفتن اقتضائات عصر ارتباطات و دنیای اینترنت امکان پذیر نمی باشد .
بسیاری از صاحب نظران بر این باورند که یکی از اصلی ترین بستر ها برای رسیدن به توسعه در کشورهای جهان، افزایش سطح دسترسی به اینترنت و همچنین افزایش پهنای باند در راستای گسترش تجارت الکترونیک و همچنین خدمات دولت الکترونیک است. با این حال نمی توان از این نکته نیز غافل شد که اینترنت مظروفی وسیع است که برخی داده های آن نه تنها کمکی به توسعه اقتصادی و اجتماعی در کشورهای در حال توسعه نمی کند بلکه با برهم زدن نظم و هویت عمومی، ضربات مهلکی بر فرهنگ و روند توسعه مستمر و بومی این جوامع وارد می سازد.
در واقع تولید محتوا یکی از اصلی ترین لازمه های بسط و توسعه اینترنت است تا جوامع بتوانند ضمن استفاده از قابلیت های تجاری و اقتصادی این ابزار جدید فرهنگ و اندیشه های خود را نیز در عرصه دنیای اطلاعات متبلور سازند.
کشور ما نیز طی چند سال اخیر به دلیل وجود جمعیت گسترده جوان حرکت شتابنده ای به سوی استفاده از اینترنت داشته است اما به دلیل هم سنخ نبودن محتوای دنیای مجازی اینترنت با ارزش ها و فرهنگ های اسلامی ایرانی و همچنین ضعف در تولید محتوای بومی در این عرصه توسعه اینترنت در کشور با مشکلات متعددی روبه رو شده است به نحوی که ضریب نفوذ پهنای باند اینترنت در دنیا 60 درصد و در ایران تنها 4/1 درصد گزارش شده است.
با این حال چندی پیش رهبر معظم انقلاب در حکمی اعضای شورای عالی فضای مجازی را منصوب کردند. شورایی که بدون شک می تواند حکم فرماندهی فضای مجازی و ریل گذاری در پیش روی توسعه این حوزه باشد. چندی پیش رهبر معظم انقلاب طی حکم مهمی اعضای حقیقی و حقوقی شورای عالی فضای مجازی را تعیین کردند.
در بخشی از این حکم آمده است: «این شورا وظیفه دارد مرکزی به نام مرکز ملّی فضای مجازی کشور ایجاد نماید تا اشراف کامل و به روز نسبت به فضای مجازی در سطح داخلی و جهانی و تصمیم گیری نسبت به نحوه مواجهه فعال و خردمندانه کشور با این موضوع از حیث سخت افزاری، نرم افزاری و محتوایی در چارچوب مصوّبات شورای عالی و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات در همه سطوح تحقق یابد. «تاکید رهبر معظم انقلاب بر مواجهه فعال و خردمندانه با فضای مجازی حکایت از دور اندیشی معظم له به منظور بهره مندی از آثار چشمگیر شبکه جهانی اینترنت در ابعاد زندگی فردی و اجتماعی، لزوم برنامه ریزی و هماهنگی به منظور پیشگیری از آسیبهای ناشی از آن و بهرهگیری حداکثری از فرصتها در جهت ارائه خدمات گسترده و مفید به مردم دارد.
در عصر حاضر فرهنگ مهاجم غربی تمامی افسارهای خود را گسیخته است. تکنولوژی اگر مهار نشود دیگر به هیچ حریم امنی رحم نمی کند. اگر در زمان طاغوت برخی از خانواده های مذهبی به سینما نمی رفتند اما با ورود تلویزیون به خانه ها این مصونیت از بین رفت. بعدها با ورود کامپیوتر و قرار گرفتن یک صندلی مقابل آن، تماشا و ارتباط تصویری یک نفره شد و افراد از خانواده منزوی و کامپیوتر های شخصی جایگزین بسیاری از مواهب غیر قابل انکار خانواده شدند. فرهنگ مبتذل غربی حتی به کامپیوترهای شخصی نیز قانع نشد و لجام گسیخته وارد شخصی ترین حریم انسانی مانند گوشی های تلفن همراه شده است.
دیگر کدام پدر و مادری می تواند مطمئن باشد که فرزندش در مترو، پارک و یا هر جای دیگر از شر بلوتوث های مستهجن، پیامک های تصویری و شنیداری مبتذل و اخیرا دسترسی به شبکه های پورنو و غیر اخلاقی ماهواره ای مصون است. در کشور ما امکان دریافت شبکه های 30 ماهواره از حدود 80 ماهواره وجود دارد، 80 ماهواره حدود 6800 شبکه تلویزیونی را پخش می کنند که از این تعداد برنامه های حدود 3000 شبکه در ایران قابل دریافت است.
البته مطمئنا اهداف و کارکردهای شورای عالی فضای مجازی تنها به مسائل سلبی ختم نمی شود بلکه مطمئنا یکی از اهداف اصلی این شورا باید تلاش برای بستر سازی در فضای مجازی برای توسعه مبتنی بر ارزشهای بومی باشد. در واقع این شورا باید به نوعی برای تولید محتوا در فضای سایبری که با فرهنگ بومی و نیازهای کشور همخوانی دارد نیز ایده پردازی کند.ما برای حفظ و اشاعه فرهنگ انقلاب اسلامی باید همه ظرفیتهای خود را مورد نظر قرار دهیم. یکی از مهمترین این ظرفیتها فضای مجازی است.
دشمن انواع تهمتها و افتراها و انواع بدعتها و خرافات را در این فضا طراحی کرده است و انواع دروغپردازیها را در ساحتهای مختلف انقلاب اسلامی برای اثرگذاری بر گروههای مرجع و اندیشمندان تهیه دیده است.ما باید از مرزهای فکری، مرزهای اعتقادی و مرزهای فرهنگی خود دفاع کنیم.
بنابراین یکی از بسترهایی که در آن میتوانیم برای رساندن پیام خودمان و مقابله با پیامهای مخالفین و دشمنان انقلاب و اسلام و دشمنان عقاید بحق انقلاب اسلامی در جهان امروز بهره بگیریم، عرصه مجازی است.
این شورا میتواند این طراحیها را داشته باشد و برای مقابله در عرصههای مختلف این جنگ نرم، از گروههای مرجع، نویسندگان، اندیشمندان و صاحبان کالاهای فرهنگی بخواهد که در این فضای منسجم و روشمند ایفای نقش کنند.
از طرفی به تعبیر رهبر انقلاب، ما امروز در یک سونامی اطلاعات قرار داریم. این پدیده الزاماتی دارد که باید به آنها توجه ویژه کنیم. مثلاً امروزه جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی در فضای مجازی حرفهای بسیاری برای گفتن دارد و مطالبهکنندگان و شنوندگان و دریافتکنندگان زیادی در جهان دارد. در مقابل، دشمن هم جبهه فرهنگی تقابل با انقلاب را شکل داده است. بر همین اساس ما باید یک آرایش منطقی و نظاممند برای رساندن پیام خود و مقابله با ترفندهای دشمن در این عرصه داشته باشیم.
لذا در نهایت و به عنوان جمع بندی باید گفت بدون شک تشکیل یک اتاق فرماندهی در حوزه فضای مجازی می تواند در بسیاری از موارد از امنیت کشور دفاع کند و همچنین راهکاری نیز برای بسط و نشر ارزشهای اسلامی ایرانی شود. امید است که تشکیل شورای عالی فضای مجازی طلیعه ای در دستیابی به فضایی مجازی مبتنی بر نیازها و فرهنگ بومی باشد.