توقف صادرات نفت شمال عراق

گروه جهان: نرم‌نرمک تنش‌های اقلیم کردستان با دولت مرکزی عراق بالا می‌گیرد و دو طرف همدیگر را به دخالت در امور یکدیگر متهم می‌کنند. عامل اصلی تنش‌ها هم یک چیز است: «نفت.» روز گذشته اقلیم کردستان صادرات نفت خود را متوقف و دولت بغداد را متهم کرد که مانع انتقال پول حاصل از صادرات نفت به این منطقه می‌شود. به گزارش سکونیوز و به نقل از رویترز، بغداد و کردستان مدتی است که بر سر فروش نفت این منطقه با همدیگر کشمکش دارند و دولت بغداد از کمپانی‌هایی که با این منطقه قرارداد بسته‌اند، خواسته است که قرارداد نفتی خود را لغو کنند.
کردستان عراق 17درصد درآمد نفتی این کشور در سال 2011 را به نام خود ثبت کرده است. تخمین زده می‌شود که ذخایر نفتی این منطقه در حدود 45میلیارد بشکه نفت باشد. مقامات کردستان عراق در این‌باره می‌گویند که بغداد می‌خواهد مانع درآمد مستقیم این منطقه شود. به گفته یکی از این مقامات، دولت مرکزی عراق شرکت‌های نفتی طرف قرارداد را تهدید به لغو قرارداد در قسمت جنوبی عراق کرده است.
در این راستا وزارت منابع طبیعی دولت منطقه‌ای کردستان عراق در بیانیه‌ای اعلام کرد: «پس از مشورت با شرکت‌های نفتی فعال در بخش تولید نفت منطقه کردنشین، این وزارتخانه تصمیم گرفت صادرات نفت خام خود را متوقف کند.» دولت مرکزی عراق بر اساس یک توافقنامه موقت تاکنون هزینه شرکت‌های نفتی فعال در منطقه کردنشین را پرداخت کرده است. با این حال بغداد می‌گوید که دولت مرکزی با هرگونه انتقال غیر از مجاری رسمی مخالف است و می‌افزاید تمامی جابه‌جایی‌های پولی باید فقط از طریق بانک مرکزی این کشور صورت پذیرد و راه‌های دیگر غیرقانونی محسوب می‌شود.
یکی دیگر از مسوولان اقلیم کردستان که خواست نامش فاش نشود با تایید خبر قطع صادرات نفت در این منطقه گفت: «آنها منتظرند تا تکلیف نفت این منطقه مشخص شود. اقلیم کردستان به دنبال پیدا کردن راه‌حل نهایی و توافق بر سر کسب درآمد در این منطقه است.»
او افزود: «کردستان ۱۰ ماه است که نتوانسته پولی بابت فروش نفت از این منطقه دریافت کند.» مقامات حکومت اقلیم کردستان اعلام کردند که از ماه می 2011 تا کنون پولی بابت هزینه‌های این شرکت‌ها پرداخت نشده است و مجموعه تعهدات بغداد به این شرکت‌های فعال نفتی در اقلیم کردستان تا کنون به 514 میلیون دلار رسیده است. این در حالی است که بر اساس گزارش‌های منابع خبری در سال 2010 این منطقه 5/2میلیون دلار درآمد کسب کرده بود.
برخی کارشناسان می‌گویند که دولت مرکزی عراق کسب درآمد مستقیم در عراق را موجب تقویت این اقلیم در برابر دولت مرکزی می‌داند. اقلیم کردستان در بیشتر زمینه‌ها به طور مستقل عمل می‌کند و تبعیت چندانی از دولت مرکزی عراق ندارد. کردستان عراق از سال 1991 و پس از شکست عراق در جنگ اول خلیج‌فارس استقلال نسبی به دست آورد و سازمان ملل این منطقه را پرواز ممنوع اعلام کرد.
تنش‌ها بین عراق و اقلیم کردستان زمانی بالا گرفت که شرکت اکسون موبیل آمریکا تصمیم گرفت راسا در این منطقه به اکتشاف نفت بپردازد. بغداد به این شرکت آمریکایی درخصوص اکتشاف نفتی در این منطقه تذکر شدید‌اللحنی داده و آن را در تقابل با خواست دولت مرکزی در این کشور دانسته است.
پیش از این نیز شرکت توتال فرانسه چنین درگیری‌هایی با دولت مرکزی عراق داشته است. این شرکت در نهایت به نقل از معاونت این شرکت در عراق اعلام کرد که پول‌های کردستان عراق را مسدود خواهد کرد تا تکلیف این درگیری‌ها بین دو طرف مشخص شود. دولت عراق می‌گوید که پول حاصل از فروش نفت باید مستقیما به حساب بانک مرکزی این کشور واریز شود.
در غیراین صورت قرارداد نفتی این شرکت را با مناطق جنوبی که در سیطره دولت مرکزی عراق است لغو خواهد کرد. همچنین این اختلاف‌ها سبب شده دولت مرکزی عراق پرداخت درآمدهای نفتی را به شرکت‌های تولید‌کننده فعال در کردستان عراق، همچون شرکت نروژی «دی.ان.او» متوقف کند و این مساله، بسیاری از شرکت‌های نفتی بزرگ را از فعالیت در این منطقه منصرف کرده است.
دولت عراق به شرکت‌های خارجی که حاضر به سرمایه‌گذاری در این کشور هستند اعلام کرده است که هر نوع قراردادی که با کردستان عراق بسته می‌شود می‌بایست از رهگذر دولت مرکزی این کشور باشد. گفته می‌شود مهم‌ترین دلیل اختلاف‌های دولت مرکزی عراق و دولت منطقه‌ای کردستان، نبود یک قانون جامع برای مدیریت منابع نفتی این کشور است که تصویب آن پس از سال‌ها کشمکش، همچنان به تاخیر می‌افتد.
قطع صادرات نفت کردستان عراق همزمان با تلاش‌های ایالات متحده برای مانع تراشی بر صادرات نفت ایران صورت می‌گیرد. به اعتقاد کارشناسان این همزمانی می‌تواند برگ برنده اقلیم کردستان محسوب شود تا زمینه را برای مداخله غربی‌ها، به ویژه ایالات متحده در عراق فراهم کند.