فشار بر دولت در سه محور

گروه سیاسی: مجلس هشتم نه تنها ماه های پایانی که روزهای پایانی عمر خود را سپری می کند و بررسی لایحه مربوط به دخل و خرج کشور در سال جاری از مهمترین دستور کارهایی است که در این روزها باید در نهاد تقنینی در اولویت قرار گیرد؛ گرچه ممکن است خواست اکثریت نمایندگان عبور از حواشی و غنیمت دانستن عمر کوتاه باقی مانده برای خدمت بیشتر باشد اما در این روزهای بهارستان تلاش عده ای بر اعمال فشار بر دولت است به نحوی که این تقابل در یک هفته نخست بعد از تعطیلات حداقل در سه محور به شکلی جدی بروز یافته است.
روزهای کاری سال جدید را اینگونه آغاز کرد؛ تاکید بر متخلف خواندن دولت، جلوگیری از اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانه ها، استیضاح وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رد کلیات لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق که اقدامی بی سابقه در طول تاریخ پارلمانی ایران بود.
اتخاذ مواضع تند علیه دولت با چاشنی اتهام زنی و تهدید که مشابه آن در واپسین روزهای سال گذشته از سوی محمدرضا باهنر به زبان آمده بود، از نخستین مواردی است که برخی نمایندگان مجلس دفتر سال جدید خود را با آن گشودند. در این زمینه محمد دهقان، عضو هیات رئیسه مجلس در نخستین اظهار نظرش در سال 91 مدعی شد دولت با ایجاد چالش های جدید در کشور به دنبال فرار از پاسخگویی در برابر نوسانات شدید بازار طلاو ارز و ناکارآمدی برخی مسئولان اقتصادی خود و فساد اقتصادی اخیر است!
او همچنین به بهانه پاسخ به شایعه پیغام رئیس جمهور به مجلس درباره انتصاب مرتضوی به سرپرستی وزارت کار درصورت استیضاح مرتضوی عنوان کرد: «از دولت انجام هرعمل غیرقانونی برمی آید.» این عضو هیات رئیسه مجلس با بیان اینکه «باید در مقابل رفتارهای غیرمسئولانه دولت عکس العمل مناسب نشان داد» گفت: جریان انحرافی در سال پایانی دولت دهم در حال ساماندهی رفتارهای غیرقانونی و غیرمسئولانه است. در صورتی که جریان انحرافی بخواهد در سال پایانی دولت دهم رفتارهای غیرمسئولانه داشته باشد ریشه آنها را قطع می کنیم.
دهقان همچنین در اظهار نظر دیگری در همان روز با تاکید بر متخلف بودن دولت از قوه قضائیه خواست تا شعب ویژه ای را مامور رسیدگی به پرونده های کمیسیون اصل نود و شکایات مجلس از دولت نماید!
فاز اول، تمام قد در برابر یک انتصاب
انتصاب سعید مرتضوی به عنوان مدیر عامل صندوق رفاه و تامین اجتماعی از مهمترین بهانه هایی بود که مجلسی ها برای فشار بر دولت از روزهای نخست سال نو از آن استفاده کردند. غلامرضا مصباحی مقدم، نماینده تهران، انتصاب افراد پرحاشیه در مسئولیت های مهم و کلیدی را اقدامی ناشایست از سوی دولت دانست. او هم درباره شایعه تهدید مجلس از سوی رئیس جمهور می گوید: با توجه به شناختی که از رئیس جمهور داریم احتمالاً این کار را هم بکنند ولی این نشاندهنده یک نوع روحیه ناسازگاری و مقاومت زیادی است که نتیجه ای جز تیره شدن روابط بین دو قوه نخواهد داشت.
تاکید محمدرضا باهنر بر اصرار طراحان استیضاح وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر طرح آن در صحن علنی و عدم انصراف نیز، پیش از آغاز سال کاری مجلس مطرح شد. یکی دیگر از نخستین مواضع مجلسی ها علیه دولت را پیش از نخستین جلسه علنی سال جدید، مصطفی رضا حسینی، نماینده شهربابک، بیان کرد.
او در مصاحبه ای با یک سایت خبری به بهانه دفاع از رئیس مجلس و در عین تعریف و تمجید از لاریجانی، با کنایه به رئیس جمهور گفت: ادبیات عامیانه و بیان حرف هایی دون شان مسئولان و نظام، هنر نیست. متعاقب اعلام وصول طرح، دور جدیدی از فشارها بر دولت نیز آغاز شد، از یکسو برخی طراحان استیضاح موضوع ارجاع به هیات حل اختلاف را مطرح می کردند و همزمان شایعه نگارش نامه ای در این زمینه از سوی رئیس جمهور به آیت الله هاشمی شاهرودی، رئیس شورای حل اختلاف مطرح شد و محمد دهقان عضو هیات رئیسه مجلس در گفت وگو با مهر آن را تایید کرد.
هر چند بعداً دفتر رئیس جمهور آن را تکذیب کرد. از سوی دیگر موضعگیری هایی از سوی مجلسی ها صورت گرفت تا ارجاع به هیات حل اختلاف را خواست دولت قلمداد کرده و در مقابل آن بایستند. در این میان برخی اظهارات با چاشنی تهدید هم همراه می شد، از جمله الیاس نادران از طراحان اصلی این استیضاح عنوان کرده بود که مرتضوی استعفا دهد تا به سرنوشت کردان دچار نشود. علی مطهری هم از همین دست اظهارنظرها در کارنامه خود ثبت کرده و درباره انتصاب مرتضوی می گوید: فرض کنید وزیری رضا پهلوی را به عنوان معاون خود منصوب کند، آیا مجلس نمی تواند ورود پیدا کند؟
دولت متخلف، ترجیع‌بند اظهارات برخی مجلسی‌ها
موضعگیری علیه دولت به دلیل ورود به فاز دوم قانون هدفمندی یارانه ها از روزهای تعطیل عید شروع شد و اظهارات حمیدرضا فولادگر، رئیس کمیسیون ویژه اصل44 در مجلس در برشماری پنج تخلف دولت در این زمینه همزمان با آغاز انتشار روزنامه ها در سال جدید سوژه ای برای اعمال فشار بر دولت بود. این موضوع را همزمان در یک روز، غلامرضا مصباحی مقدم نیز مورد اشاره قرار داد و با بیان اینکه دولت عدم اجرای قانون را به راحتی توجیه می کند و نگران ارجاع تخلفات به قوه قضائیه نیست، گفت: شاید اگر دو مورد از تخلفاتی که به قوه قضائیه رفته است به نتیجه می رسید کافی بود که رئیس جمهور با مشکل جدی روبه رو شود. او همچنین به نحوه اداره کشور از سوی دولت صفت «باری به هر جهت» را داد.
این موضوع البته با نخستین نطق علی لاریجانی در صحن علنی مجلس در سال جدید شکل جدی تری به خود گرفت. لاریجانی در کسوت رئیس مجلس، دولت را متخلف خواند و گفت: مجلس نمی تواند با طرح های غیرکارشناسی که توفان تورم ایجاد می کند همراهی کند. وی همزمان با نگارش نامه ای به رهبر معظم انقلاب که خبرش را رسانه ای کرده بود خواستار ممانعت ایشان از اجرای فاز دوم این قانون شد. مجلس در روزهای سه شنبه و چهارشنبه گذشته نیز دو موضوع تخلف دولت در قانون هدفمند کردن یارانه ها و اعلام وصول استیضاح را در متن و حاشیه در دستور کار داشت.
علی لاریجانی، روز پنجشنبه را هم با همین بحث ها گذراند. وی در حاشیه دیدار نوروزی خود با مسئولان استان قم موضع خود درباره هر دو موضوع را اعلام کرد و در عین حال تصریح کرد که استیضاح موضوعی اختلافی نیست که بخواهد در هیات حل اختلاف بررسی شود.
لایحه بودجه و دورخیز برای تغییرات گسترده
تصویب کلیات بودجه سال 91 در کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی نیز روند عجیبی را طی کرد به این شکل که در نشست روز یکشنبه، آن گونه که برخی اعضا اعلام کردند با تبانی رئیس و هیات رئیسه، کلیات آن رد شد و به فاصله یک روز بعد و در نشست بعدی این کمیسیون با حضور رئیس مجلس و نماینده دولت، به تصویب رسید. تصویب کلیات این لایحه اما با حواشی دیگری هم همراه بود به این شکل که هم احمد توکلی و هم لاریجانی آن را دچار در هم ریختگی بی سابقه و نیازمند تغییرات گسترده معرفی کردند.
فرار به جلو
فاز دیگر فشارها بر دولت، با فرار به جلو برخی نمایندگان مجلس رقم می خورد. بعد از آنکه از رئیس مجلس تا چهره های اقتصادی آن تقریباً به اتفاق دولت را متخلف خواندند، الیاس نادران دیروز از تقاضای تعدادی از نمایندگان برای حضور رئیس جمهور و وزرای مربوطه در مجلس جهت شفاف سازی اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها خبر داد. در همین حال سیدرضا اکرمی، عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس با طرح این ادعا که رئیس دولت هر هفته یک مسئله حاشیه ای برای کشور درست می کند! گفت: بزرگنمایی استیضاح، بهانه دولت برای توهین به جایگاه مجلس است.
اسدالله بادامچیان، عضو ارشد حزب موتلفه نیز می گوید دولت احمدی نژاد در ماه های گذشته، به جای همراهی خواستن از مجلس و نمایندگان ملت درصدد اجرای خواسته های خود و بی اعتنایی به مجلس بوده است و خواهان تعامل با مجلس نیست.
تعامل از نگاهی دیگر
هر چند جمع محدودی در مجلس برای اعمال فشار بر دولت دائماً به دنبال حاشیه سازی های متعدد هستند اما کلیت مجلس چنین مسیری را دنبال نمی کند. در این رابطه معاون پارلمانی رئیس جمهور می گوید که در روزهای اخیر نمایندگان بسیاری مراجعه و تاکید کردند که استیضاح را بخصوص در پایان عمر مجلس هشتم به مصلحت نمی دانند.
محمدرضا میرتاج الدینی، معاون پارلمانی دولت می گوید: انتظار ما این بوده و هست که با شروع سال جدید و در ماه های پایانی مجلس هشتم، همه کارها در راستای رهنمودهای مقام معظم رهبری باشد و با تقویت رویکرد همگرایی، پایان خوشی برای مجلس هشتم رقم بخورد.
با وجود تجربه روزهای پر تنش میان دولت و مجلس هشتم اما دولت با خوش بینی به مجلس آینده نگاه می کند و تعامل بیشتر را به عنوان راهبرد اصلی خود برگزیده و به دنبال ایجاد بسترها، زمینه های همراهی و همکاری و تعامل مثبت و سازنده بین دولت و نماینده ها است.
در حالی که برخی مجلسی ها می کوشند تا دولت را متهم به حاشیه سازی کنند، دولت به فعالیت های اجرایی خود مشغول است و تنها موضعی که در این زمینه از سوی دولت به گوش می رسد تاکید بر حفظ حرمت دولت و مجلس می باشد. در این زمینه محمد عباسی وزیر ورزش و امور جوانان حفظ احترام متقابل بین دولت و مجلس که دو رکن بسیار مهم در کشور هستند را مورد تاکید قرار داد و اظهار داشت: هم مجلس و هم دولت باید مراقب باشند که زمینه های اختلاف بین دو قوه به وجود نیاید و توصیه بنده این است که بعد از شنیدن سخنان حکیمانه رهبر انقلاب یکبار با خودمان خلوت کنیم و ببینیم که ما چه نقشی را می توانیم در ایجاد یک فضای مودت بخش ایفا کنیم.
علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه نیز تاکید می کند: باید روحیه همدلی، انسجام و همفکری در بین مردم و مسئولان وجود داشته باشد و با مبنا قرار دادن کسب رضای خداوند متعال به دنبال تامین منافع ملی باشیم.
سید محمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با ابراز تاسف از اقدام مجلس شورای اسلامی در اعلام وصول استیضاح وزیر کار، رفاه و امور اجتماعی گفت: وقوع چنین اتفاقاتی توسط مجلس با انسجام و همبستگی در بین قوای مجریه و مقننه منافات دارد.
مجید نامجو، وزیر نیرو نیز با اشاره به این که مقام معظم رهبری همیشه رویکردشان حفظ وحدت و همدلی برای پیشبرد کشور بوده است، تصریح کرد: با توجه به شرایطی که استکبار جهانی علیه کشورمان فراهم کرده و این که دشمن به هر صورت با استفاده از ترفندهایی نظیر تحریم و تهدید درصدد ضربه زدن به جمهوری اسلامی ایران است باید با حفظ وحدت و همدلی با توطئه های دشمنان مقابله کنیم.
مجتبی ثمره هاشمی، دستیار ارشد رئیس جمهور، در تشریح برنامه های دولت می گوید عمده برنامه دولت برای سال جاری دقیقاً همان نکاتی است که مقام معظم رهبری در خصوص لزوم همدلی، همفکری، همکاری صمیمانه و تلاش جدی با سایر مسئولان برای حمایت از تولید ملی، کار و سرمایه ایرانی مطرح کردند. وی ادامه می دهد: مجلس و دولت باید با همکاری و همدلی برای حمایت از تولید ملی تلاش کرده و با همکاری صمیمانه و عملی توطئه های دشمنان را خنثی کنند.
آنچه در این گزارش آمد، روایت مستندی بود از فضای حاکم بر دو قوه مقننه و مجریه که سال خود را با رهنمود رهبر معظم انقلاب مبنی بر حفظ متقابل حریم دولت و مجلس آغاز کردند و در دیدار نوروزی با معظم له نیز به همکاری و همدلی دعوت شدند.