گروه سیاسی: نتیجه مذاکرات استانبول2 افزایش تنش میان واشنگتن و تلآویو را موجب شده است.
روز گذشته باراک اوباما به اظهارات نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره نتیجه مذاکرات پاسخ داد تا تنش میان این 2 که با سفر نتانیاهو به آمریکا فروکش کرده بود وارد مرحله جدیدی شود.
«باراک اوباما» در اختتامیه نشست آمریکای لاتین در کلمبیا گفت که هیچ امتیاز رایگانی به ایران نداده است و هنوز زمان برای دیپلماسی وجود دارد.
اظهارات اوباما در اختتامیه نشست آمریکای لاتین در کلمبیا یک روز پس از آن اعلام شد که بنیامین نتانیاهو گفته بود آمریکا و قدرتهای جهان با توافق برای برگزاری دور بعدی مذاکرات در ماه آتی میلادی در بغداد به ایران زمان بیشتری برای غنیسازی بدون بازدارندگی میدهند، در واقع آنها به ایران هدیه دادهاند.
اوباما در ادامه اظهاراتش تصریح کرد: این ایده که ما چیزی از دست دادهایم یا اینکه هدیهای به ایران تقدیم شده است به این مفهوم است که ایران چیزی دریافت کرده است. در واقع چیزی که ایران دریافت میکند این است که اگر از مذاکرات آتی بهره نبرد، در ماههای آتی متحمل شدیدترین تحریمها میشود.
روزنامه آمریکایی «لسآنجلس تایمز» در مقالهای با عنوان «درگیری جدید نتانیاهو و اوباما» با اشاره به اظهارات اخیر رئیسجمهور آمریکا و نخستوزیر رژیم صهیونیستی درباره نتیجه مذاکرات استانبول نوشت: نتایج مذاکرات اخیر استانبول، بار دیگر تنشها میان نخستوزیر اسرائیل و رئیسجمهور آمریکا را افزایش داد. منابع سیاسی رژیم صهیونیستی نیز با انتقاد شدید از نتایج مذاکرات 1+5 با ایران در استانبول اعلام کردند که مواضع آمریکا در این نشست اسرائیل را ناامید کرد. روزنامه صهیونیستی «معاریو» در این باره آورد: منابع سیاسی رژیم صهیونیستی اعلام کردند از نتایج نشست استانبول و اعطای فرصت 5 هفتهای به ایران غافلگیر شدهاند. به گفته یک منبع بلندپایه سیاسی رژیم صهیونیستی، تلآویو ابدا انتظار چنین نتیجهای را از نشست استانبول نداشت و ایران در این مدت زمان 5 هفتهای که به آن اعطا شده است میتواند به غنیسازی اورانیوم ادامه دهد. معاریو همچنین نوشت که اطلاعات بهدست آمده حاکی از آن است که یک هیات از وزارت خارجه اسرائیل به ریاست «دانی ایالون» معاون وزیر خارجه به طور محرمانه به واشنگتن سفر کرده و با «وندی شرمن» معاون وزیر خارجه آمریکا و نماینده این کشور در مذاکرات با ایران گفتوگو کرده است. بر اساس این گزارش در این دیدار تعدادی از مسؤولان ارشد اسرائیلی نیز حضور داشتند و درباره عدم توقف تحریمهای تحمیلی بر ایران و حتی تشدید تحریمها به منظور ممانعت ایران از غنیسازی اورانیوم توافق کردهاند. مذاکرات ایران و 1+5 روز شنبه در استانبول به پایان رسید و «کاترین اشتون» مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی شامگاه شنبه و پس از مذاکرات با ایران، گفتوگوها را مفید و سازنده توصیف کرد و اعلام کرد که دور جدید مذاکرات روز 23 مه [سوم خرداد] در بغداد انجام خواهد شد. سعید جلیلی دبیر شورایعالی امنیت ملی کشورمان نیز با بیان اینکه غرب در این مذاکرات بر حقوق هستهای کشورمان در قالب معاهده NPT تاکید کرد نتایج مذاکرات را مثبت عنوان کرد.
شینهوا: آمریکا در برابر اقتدار ایران تعظیم کرد
نتایج مذاکرات البته با واکنش رسانههای خارجی هم مواجه شده است. خبرگزاری رسمی چین با اشاره به نتایج مذاکرات نوشت: با رویکرد دولت «باراک اوباما» در قبال ایران و مثبت بودن نتیجه مذاکرات استانبول و احتمال موافقت با ادامه غنیسازی در ایران، احتمال وقوع جنگ دیگری در خلیجفارس وجود ندارد. به گزارش فارس به نقل از شینهوا، همانند دورههای گذشته مذاکرات درباره مساله هستهای ایران، دور بعدی مذاکرات در بغداد هم میتواند ناامیدکننده باشد و هم میتواند مکانی برای دستیابی به زمینههای مشترک باشد. با مثبت ارزیابی شدن مذاکرات روز شنبه استانبول از سوی همه طرفین، همچنان دستیابی به یک راه حل دائمی و صلحآمیز مشکل به نظر میرسد چراکه مساله اصلی این مذاکرات یعنی ادامه غنیسازی اورانیوم توسط ایران هنوز مورد موافقت طرفین قرار نگرفته است. در ادامه این گزارش آمده است: دولت اوباما قصد داشت مساله هستهای ایران را قبل از انتخابات ریاست جمهوری ماه نوامبر فیصله دهد اما در این راه با 2 چالش عمده مواجه شد. یکی از این چالشها اختلافات آمریکا و اسرائیل درباره شهرکسازیهای اسرائیل در مناطق اشغالی و مساله بعد چگونگی تقابل با ایران است. این اختلافات در سفر «بنیامین نتانیاهو» به واشنگتن و دیدار با اوباما بیش از پیش مشخص شد و آمریکا موضع اسرائیل درباره حمله به ایران را رد کرد. شینهوا در ادامه نوشت: اعتقاد عمومی کارشناسان بر این است که حمله نظامی اسرائیل به ایران فقط دستیابی این کشور به سلاحهای هستهای را کمی عقب خواهد انداخت و این چیزی نیست که آمریکا خواهان آن باشد. مساله مهم دیگری که آمریکا را با چالش مواجه کرده افزایش قیمت نفت است. شینهوا همچنین با اشاره به افزایش قیمت نفت و اثر آن بر اقتصاد آمریکا نوشته است: فشار آمریکا به کشورهای واردکننده نفت برای تحریم نفت ایران منجر به افزایش قیمت جهانی نفت شد. علاوه بر آن در حال حاضر آمریکا تلاش میکند خودش را از افغانستان و عراق خلاص کند و شروع یک جنگ دیگر در خاورمیانه تصمیم بزرگی برای آنان است که به هیچ وجه خواهان آن نیستند. اما با رویکرد دولت باراک اوباما در قبال ایران هنوز هم امیدواری برای صلح در خلیجفارس وجود دارد.
میدل ایست آنلاین: غرب عقب نشست
پایگاه خبری تحلیلی میدلایست آنلاین نیز در تحلیلی درباره نتایج مذاکرات استانبول آورد که در این مذاکرات غرب یک گام عقب نشست و ایران یک گام به جلو برداشت. میدل ایست آنلاین آورده است: غربیها پس از 15ماه حملات رسانهای علیه ایران و در تنگنا قرار دادن آن اکنون دریافتهاند که بهتر است دست از تهدید بردارند و پای میز مذاکره با تهران بنشینند، چراکه خوب میدانند هزینه مذاکره بسیار کمتر از هزینه تهدید و نتایج آن نیز مثمرثمرتر از اعمال تهدید است. آنها این بار پذیرفتند که به طور طبیعی و به دور از هرگونه تهدید و ایجاد تنش پای میز مذاکره بنشینند و آنچه را که سال گذشته در همین استانبول و در مذاکره با جلیلی رد کرده بودند این بار بپذیرند و درباره جزئیات آن بحث کنند.
آنها به رغم اینکه پذیرفتند در 23 مه در بغداد مذاکرات خود با ایران را ادامه دهند ولی روشن است که اختلافات اساسی نیز میان آنها وجود دارد. ایران خواستار لغو تحریمهای اعمال شده از سوی غرب و اعتراف به حق غنیسازی اورانیوم در خاکش برای استفاده در اهداف صلحآمیز است و غرب هنوز سختش میآید که آش داغی که خودش ناشیانه پخته را از جلوی ایران بردارد. در ادامه این گزارش آمده است: در همین باره ایالات متحده آمریکا خواستار تحرک جدی از سوی جمهوری اسلامی ایران برای اثبات صلحآمیز بودن برنامه هستهایاش شده است و در کنار همپیمانش اسرائیل تهدید کرده است در صورتی که ثابت شود ایران در پیگیری برنامه هستهایاش اهداف صلحآمیز را دنبال نمیکند از گزینه دیگری در برابر آن استفاده خواهد کرد. شاید به همین دلیل است که یک مقام عالیرتبه آمریکایی در این باره گفت: «اگر چه فضای مذاکرات بسیار ایجابی، مثبت و خوب بوده و به طور کلی توافق حاصل شده تا مذاکرات به دور دوم کشیده شود ولی ما همچنان به فشارهای خود ادامه میدهیم تا زمانی که واقعا ببینیم پیشرفتی ملموس و قابل اجرا حاصل شده و راهحلی دیپلماتیک برای خروج از این تنگنا به دست آمده است».
میدل ایست آنلاین به موضع رژیم صهیونیستی در قبال برنامه هستهای ایران نیز اشاره و تصریح کرده است: در همین باره اسرائیل نیز در حالی که چندی پیش صحبت از پذیرفتن حق غنیسازی اورانیوم در خاک ایران کرده بود اگر چه گفته بود همچنان هدف تلآویو توقف کامل غنیسازی اورانیوم است و میخواهد بدین ترتیب مذاکرات استانبول به نتیجه برسد، ابراز داشت در صورتی که ثابت شود ایران به دنبال رسیدن به سلاح هستهای است و نخواهد بخشهای مرتبط با تکنولوژی ساخت بمب هستهای را متوقف کند، اقدام به حمله پیشگیرانه خواهد کرد. این مواضع اسرائیلیها بار دیگر موجب نگرانی جامعه جهانی بر سر وقوع احتمال جنگی جدید در منطقه شده است اما با همه این احوال نتیجهبخش بودن مذاکرات و خروج خندان مذاکرهکنندگان ایرانی و اروپایی از آن تا اندازهای توانست از نگرانیهای اسرائیلیها بکاهد. اگرچه شاهینهای اسرائیلی همانند شاهینهای بسیاری از کشورهای غربی و آمریکایی همچنان نسبت به صادق بودن نیات ایران شک و شبهه وارد میآورند و تهران را متهم میکنند که میخواهد از طریق مذاکرات وقت بخرد.
در پایان این مقاله آمده است: آنچه روشن است فعلا غرب یک گام در برابر ایران به عقب نشسته و پذیرفته است که با ایران مذاکرات سازندهای داشته باشد. این اتفاق قطعا بیش از هر چیزی موفقیتی بزرگ برای ایران محسوب میشود، ایرانی که تا بدین لحظه نه حاضر شده از برنامه هستهایاش کوتاه بیاید و نه پذیرفته غنیسازی را در خاک خود متوقف کند.
تعهد غرب به لغو تحریمهای ایران
منابع دیپلماتیک و رسانههای خبری بر این نکته تاکید دارند که غرب در مذاکرات استانبول هیچ خواستهای از ایران نداشته و حتی تعهد کردهاند که در صورت همکاری ایران تحریمها علیه کشورمان لغو خواهد شد. نائبرئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در این باره گفته است: در این مذاکرات شروط ایران پذیرفته شد و ایران هیچ شرط و طرحی را خارج از معاهدات بینالمللی مطرح نکرد و آنها نیز تعهد کردند که همه تحریمها را لغو کنند که این یک پیروزی برای ایران به شمار میرود.ناصر سودانی ایران افزود: ایران در این مسیر رویکرد منطقی در پیش گرفته است و مشخص شد که تلاشهایی برای تشویش اذهان عمومی وجود دارد؛ زیرا ایران از فناوری هستهای فقط به دنبال رفع نیازیهای صلحآمیز کنونی و آینده خود است.
وی افزود: خط مشی ایران کاملا منطقی است و به رسمیت شناختن حق هستهای ایران چهره واقعی پرونده هستهای آن را بیان میکند و عقبنشینی از ادعاها و تبلیغات پیشین علیه تهران پیروزی برای جمهوری اسلامی به شمار میرود. سودانی با تاکید بر حق ایران در استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای تاکید کرد که این حق مشروع ایران است و به هیچ وجه از آن عقب نشینی نخواهد کرد و آنها این حق را پذیرفتند که این پیروزی برای ایران به شمار میرود.
نایب رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی درباره برگزاری دور دیگر مذاکرات در بغداد گفت: این مساله نشاندهنده این است که در عراق ثبات و امنیت برقرار است، امری که ایران همیشه بر آن تاکید میکرد. وی گفت: اعلام آمریکا مبنی بر حضور در مذاکرات آینده نیز نشان میدهد که زبان تهدید علیه ایران فایدهای ندارد و آمریکا زبانش را تغییر داده است و حق علمی و مشروع جمهوری اسلامی ایران را در این باره به رسمیت شناخته است.