خطر در کمین تشکل‌های دانشجویی

چراغ روشن سیاستمداری در دانشگاه
امروز بیشتر حرکت های دانشجویان در قالب تشکل های دانشجویی نمود دارد، پویایی علمی و سیاسی نیز می تواند در حرکت های جمعی رونق بیشتری داشته باشد، بی تفاوتی دانشجویان و تشکل های دانشجویی نسبت به مسائل جامعه نه تنها پسندیده نیست بلکه می تواند به ایستایی قطار سریع السیر دانشگاه کمک کند اما آنچه مقبول نیست سیاسی کاری تشکل های دانشجویی و افتادن به ورطه سیاسی کاری ها است.
حرکت یواش یواش به سمت خطر عظیم!
رهبر معظم انقلاب می فرمایند: «روحیه انقلابی دانشجویان در دانشگاه نباید ضربه بخورد آن عده ای که بی تفاوتند باید کاری بشود که به جهتگیری های انقلابی و نشاط انقلابی گرایش پیدا کنند؛ نه اینکه خدای نکرده به عکس شود و کارهایی انجام بگیرد که کسانی که روحیه و جهتگیری انقلابی دارند یواش یواش به بی تفاوتی گرایش پیدا کنند این خطر، خطر بسیار عظیمی است.»
دام احزاب و گروه‌های سیاسی‌کار برای تشکل‌های دانشجویی!
تحلیل، بینش سیاسی و بصیرت برای هر قشری راهگشاست اما از آنجایی که دانشگاه، دانشجو و تشکل های دانشجویی به عنوان اقشار فعال جامعه هستند بیشتر به این خصایل نیازمندند. طی چند سال اخیر بویژه طی 6 سال گذشته که منجر به احیای شعارها و آرمان های انقلاب اسلامی شد یک زلزله سیاسی فضای جامعه را لرزاند و بسیاری از اقشار اجتماعی حرف خود را در رویکردهای رئیس جمهور یافتند و همین مسئله باعث شد بی سابقه ترین مشارکت سیاسی همراه با بالاترین رای کسب شده برای رئیس جمهور در تاریخ جمهوری اسلامی رقم بخورد. در پی این بازگشت به خویشتن، احزاب، گروه ها و افراد منتسب به باندهای قدرت و ثروت به اعتراض برخاستند.
در چنین وضعیتی (که تاکنون سابقه نداشته است) این گروه ها در پی حفظ منافع خود سعی در ایجاد شکاف در لایه های مختلف اجتماعی از طریق وارونه نمایی حقایق، آمیختن حق و باطل، توسل به دروغ، تهمت، توهین، کلک، تقلب، حیله، شیوه های غیرانسانی و غیره کردند. سوءاستفاده از اقشار موثر روش تاثیرگذاری بر جامعه است، بهره بردن از بازیگران سینما و تلویزیون، بازیکنان ورزشی، ریش سفیدان سیاسی، طلاب، حوزویان، ائمه جماعات و تشکل های دانشجویی بهترین فرصت برای این جریانات قدرت و ثروت است.
پرده‌پوشی حقایق برای بهره‌برداری سیاسی
رهبر معظم انقلاب در همین خصوص و پیرامون خطری که تشکل های دانشجویی و دانشجویان را تهدید می کنند با برشمردن خصوصیات حرکات دانشجویی پس از اشاره به آرمانگرایی و صدق و صفا می فرمایند: «خصوصیت سوم آزادی و رهایی از وابستگی های گوناگون حزبی و سیاسی و نژادی و امثال اینهاست.
در این مجموعه حرکت دانشجویی، انسان می تواند این خصوصیت را مشاهده کند که این هم یک شعبه از همان مصلحت گرایی است. غالباً در این جا از تقیّداتی که معمولاً مجموعه های گوناگون سیاسی و غیرسیاسی برای افراد خودشان فراهم می کنند، خبری نیست و جوان حوصله این قید و بندها را ندارد، لذا در گذشته پیش از انقلاب، احزابی بودند و کارهایی می کردند؛ اما به دانشگاه که می رسیدند، ضابطه از دستشان درمی رفت!
ممکن بود چهار نفر عضو هم یارگیری می کردند، اما نمی توانستند انضباط های مورد نظر خودشان را – انضباط های حزبی خیلی شدید که در احزاب دنیا معمول بود و هست - در محیط دانشجویی به درستی اعمال کنند؛ زیرا دانشجو بالاخره در جایی به اجتهاد می رسد. آن زمان ها حزب توده، حزب فعّالی بود؛ تشکیلات خیلی وسیعی هم داشت؛ با شوروی ها هم مرتبط بود و اصلاً برای آنها کار می کرد؛ اما به دانشگاه که می رسید، مجبور بود بسیاری از حقایق حزبی را از چشم دانشجو پنهان کند!»
آرزوی نبودن سر به تن جنبش دانشجویی
ایشان در بیاناتی دیگر می فرمایند: «یکی از آفات حرکت دانشجویی این است که عناصر و مجموعه های ناباب به آن طمع بورزند و بخواهند از آن سوءاستفاده کنند. در دوره ای - که ما هم در آن دوره، خودمان از نزدیک شاهد و واقف به کارهای اینها بودیم – بعضی ها بودند که دلشان می خواست سربه تن جنبش دانشجویی نباشد! هرجا که حرکت جوانان، بخصوص دانشجویان بود، اینها رویشان را درهم می کشیدند و طاقت نداشتند!
اینها وقتی ببینند که میدانی هست و بالاخره دانشجو و نسل جوان در کشور حرف می زند و تعیین کننده است، بنا می کنند اول سینه خیز، بعد یواش یواش نیم خیز، بعد هم یواش یواش با گردن افراشته می آیند که بله، ما هم هستیم! اگر مجموعه های سیاسی قدرت طلب بدنیت، بددل، بدسابقه، طرف حرکت دانشجویی آمدند و خودشان را به آن چسباندند و بر آن دست گذاشتند، این می شود آفت. گاهی از همین تجمع ها و تشکل های دانشجویی که پیش من می آیند، به آنها صریحاً گفته ام که آن مجموعه های خطرناک چه کسانی هستند.
چون این صحبت ممکن است پخش شود، در اینجا پیش شما اسم نمی آورم؛ اما برای آنها اسم هم آورده ام. مواقعی هست که یک انسان بد و یک نیت ناپاک می خواهد از یک نیت خوب، از یک انسان خوب، از یک حرکت خوب سوءاستفاده کند که انسان دلش می سوزد و اگر بتواند، حاضر نیست چنین چیزی اتفاق بیفتد. اینجا هم از همان قبیل است. دانشجویان باید مواظب باشند. نمی شود بگوییم کسانی مواظب دانشجویان باشند؛ این نقض غرض خواهد شد.
خود دانشجویان باید مواظب باشند به انسان های بد نیت، تجمع های بدنیت، تشکیلات بد نیت، مجموعه های بد نیت و بدسابقه و بد نام، نزدیک نشوند. اگر هم می خواهند کار خیری بکنند، بروند خودشان کار خیر بکنند؛ به مجموعه دانشجویی کاری نداشته باشند.»
آتش تند زود خاکستر می‌شود
هرچند حرکات بسیار خوبی از سوی تشکل های دانشجویی تاکنون صورت گرفته اما پس از انجام برخی فعالیت ها، نیات ناسالم جریانات سوءاستفاده گر از تشکل های دانشجویی نمایان شده است.
بیانیه های برخی تشکل های دانشجویی در مسائلی همچون استیضاح مرحوم کردان، انتصاب معاون اول رئیس جمهور، انتصاب مرتضوی، تسخیر سفارت انگلیس و باغ قلهک (که در نهایت به محکومیت ایران در محیط بین المللی منجر شد) و بسیاری دیگر از موضوعات نمونه ای از سوءاستفاده باندهای قدرت و ثروت از جایگاه تشکل های دانشجویی است.
داشتن تحلیل سیاسی برای نغلتیدن در دام دشمنان
محمد صادق شهبازی، عضو سابق شورای مرکزی جنبش عدالتخواهی در گفت وگو با می گوید: «رویکرد تشکل های دانشجویی باید گفتمان سازی باشد و تشکل ها با وارد شدن به فضای دانشگاهی و مطالبه از مسئولان در زمینه های تولید علم و عدالت اقدام کنند. آنچه امروز پس از گذشت چندین سال از آغاز جنبش دانشجویی بر ما ضرورت دارد، حفظ آرمانخواهی و بصیرت جنبش دانشجویی است؛ هرچند مهمترین و اساسی ترین خواست دانشجوی سیاسی، مشارکت سیاسی است اما بایستی با دقت و حساسیت محیط های دانشجویی و تشکل های دانشجویان را از آفت های سیاسی بر حذر داشت. داشتن تحلیل صحیح سیاسی می تواند دانشگاه ها و دانشجویان را از غلتیدن در دام های گسترده دشمنان حفظ نماید.»
معضلی به نام افراطی‌گری
احمد سعیدی، عضو سابق انجمن اسلامی نیز، گسست و جدایی تشکل های دانشجویی از بدنه دانشجویی و ایزوله شدن اتحادیه ها از تشکل ها را از آسیب های مهم تشکل های دانشجویی نام می برد.
وی در خصوص آسیب شناسی تشکل های دانشجویی معتقد است: «تشکل های دانشجویی دچار اشکالات ساختاری هستند که این اشکالات بر فعالیت تشکل های دانشجویی سایه انداخته است. ما در دانشگاه ها تکثر بی جا داشته ایم، این تکثر باعث تضعیف تشکل ها شده به طوری که در یک مجموعه دینی مرزبندی اشتباه است.
این فعال دانشجویی با اشاره به معضل افراط گرایی و سیاسی کاری برخی تشکل های دانشجویی می افزاید: «متاسفانه برخی تشکل های دانشجویی منفعل هستند و منتظر اقدام احزاب و گروه های سیاسی هستند؛ این امر باعث می شود تشکل ها بازیچه احزاب شوند بخصوص در سطح بالای تشکل های دانشجویی شاهد این مشکل بوده ایم.» وی می گوید: «جنبش دانشجویی می تواند به واسطه عوامل مختلف به سوی حرکاتی مغایر با منافع ملی و مطالبات مردم و نظام ارزشی برخاسته از مردم کشیده شود لذا شناخت این نقاط منفی برای دانشجویان و مدیران دانشگاه ها از ضروریات است.»
دانشجو ابزار نیست
سعیدی با بیان اینکه برخی احزاب و گروه های سیاسی، دانشجوی سیاسی را به عنوان ابزاری برای ترویج و تبلیغ افکار خود در دانشگاه می نگرند، می گوید: ترویج کنندگان چنین تفکری عموماً جریان های سیاسی، احزاب و باندهایی هستند که تنها در صورت کسب قدرت به هر وسیله و با استفاده از جایگاه مهم دانشگاه و موقعیت حساس دانشجویان، اهداف نامشروع و غیر قانونی خود را حتی با نادیده گرفتن امنیت و منافع ملی در جهت تضعیف نظام اسلامی اقدام می کنند.
وی می گوید: «در قضیه تسخیر سفارت انگلیس و باغ قلهک همان طور که شاهدیم بدون توجه به منافع ملی و جایگاه دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران، برخی گروه ها و جریان های سیاسی خاص با سوءاستفاده از دانشجویان و تفکرات ضداستکباری آنها و با نادیده گرفتن منافع ملی اقدام به این کار کردند.سعیدی با تاکید بر اینکه دشمنی استعمار پیر بر کسی پوشیده نیست اما با توجه به برهه زمانی حساسی که در آن قرار گرفته ایم باید هشیار باشیم می گوید: در آن قضیه می توانستیم با برخوردی دیپلماتیک از مخدوش شدن چهره دیپلماتیک کشور جلوگیری کنیم.
وی به موضوع انتصاب مرتضوی به مدیرعاملی صندوق تامین اجتماعی نیز اشاره کرده و تصریح می کند: در این موضوع نیز برخی احزاب و گروه ها با سوءاستفاده از جایگاه دانشگاه با اتهام های خلاف واقع و با هدف تخریب جایگاه دولت، اقدام به اتهام زنی کردند.
غافل شدن از مطالبات رهبری و تولید علم
سیاسی کاری برخی تشکل های دانشجویی باعث شده است که مطالبات رهبری در خصوص تولید علم در دانشگاه ها و وظایف دانشجو بر زمین بماند. در حالی که مدت ها از توصیه رهبر انقلاب بر ایجاد کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه می گذرد اما کار چندانی در این زمینه صورت نگرفته و دانشگاه نتوانسته این فضا را به بدنه دانشجویی منتقل کند.
در این باره شهبازی سیطره مباحث امنیتی را از مهمترین موانع کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها برمی شمارد و می گوید: در بسیاری از دانشگاه ها با عدم فضاسازی و موضوعات در برگزاری کرسی های آزاداندیشی مواجه هستیم. سعیدی هم کرسی های آزاداندیشی را فراتر از یک حرف عنوان می کند و معتقد است نباید توقع از کرسی آزاداندیشی را پیچیده کنیم.
محافظه‌کاری نه، سیاستمداری آری
«سیاسی کاری غیر از سیاستمداری است. سیاستمداری یعنی با سیاست خود را آمیختن و به مسائل سیاسی رسیدن. سیاسی کاری و سیاست بازی معنایش این است که انسان از سیاست حربه ای برای بازی های اجتماعی، برای فریب ها، برای رسیدن به هدف های شخصی و خودخواهی ها استفاده کند. این چیز بد و خطرناکی است. به همین خاطر است که در همه جای دنیا میدان سیاست با سیاسی بازی ها و سیاسی کاری ها همراه است.»
(سخنان مقام معظم رهبری در اردوی اعتقادی فرهنگی شهدای 72 تن – 25/4/1366)