وال استریت هنوز خواب راحت ندارد

جوزف بایدن معاون رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا چندی پیش اذعان نمود که دموکراتها بحران اقتصادی این کشور را دست کم گرفته بوده اند. این اعتراف بایدن خود گویای وضعیت فعلی آمریکاست. باراک اوباما که مانند معاون خود جرات تشریح واقعیات موجود در خصوص بحران اقتصادی را ندارد سعی دارد با وعده های درازمدت از افزایش هجمه های اقتصادی علیه خود و حزب دموکرات ممانعت به عمل آورد.
زمانی که باراک اوباما توانست با استناد به بحران اقتصادی آمریکا جان مک کین از حزب جمهوریخواه را شکست داده و وارد کاخ سفید شود، کمتر کسی درک می کرد که غرب به جای یک مارتین لوتر کینگ مصنوعی به یک آدام اسمیت واقعی نیاز دارد!هم اکنون دامنه بحران اقتصادی غرب به اندازه ای گسترش یافته است که دولتها ناچار شده اند به سوسیالیزه نمودن اقتصاد کاپیتالیستی خود روی آورند. در این میان حزب دموکرات نیز نشان داده است که برنامه مدون و جامع الاطرافی جهت مهار بحران اقتصادی ندارد. میزان شغل های از دست رفته در آمریکا در سال گذشته، از سال 1945میلادی تا کنون بی سابقه بوده است. بحران اقتصادی در ایالات متحده به اندازه ای وخیم گردیده که افرادی مانند زبیگنیو برژینسکی از احتمال وقوع شورشهای خیابانی در ایالات متحده خبر داده اند. به راستی چه اتفاقی در وال استریت افتاده است؟آیا به قول رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا، خرید مسکن و مسئله وام های کم بهره و درازمدت این بحران را به وجود آورده است یاباید در ماورای آن به دنبال عوامل دیگری بود؟
هم اکنون مردم ایالات متحده آمریکا وضعیت اقتصادی موجود در کشور خود را به گونه ای مستقیم دنبال می کنند. آنها بیش از آنکه خواستار برگزاری سخنرانی های اقتصادی در تشریح بحران اقتصادی باشند (مانند سخنرانی اوباما در دانشگاه جرج تاون)، خواستار برداشته شدن گامهایی عملی در حل این بحران هستند. پس امیدوار نمودن مردم نسبت به آینده و پرهییز از اجرای طرحهای اقتصادی کوتاه مدت پاسخ این اضطراب و تلاطم عمومی نیست.
آنچه امروزه در عرصه اقتصادی آمریکا به چشم می خورد “تناقض”است و لا غیر!دموکراتها از یکسو ادعا می کنند که بحران اقتصادی ایالات متحده پایان یافته است و از سوی دیگر نمی توانند آمار موجود در خصوص نرخ بیکاری و... را کتمان نمایند. به عنوان مثال لاورنس سامرز، مشاور اقتصادی کاخ سفید ادعا نموده است که اقتصاد امریکا از پرتگاهی که اوایل سال دو هزار و نه به ان نزدیک شده بود، فاصله گرفته است.
لاورنس سامرز که وزیر سابق خزانه داری امریکا بوده است با اشاره به کاهش سریع میزان تولید، کاهش میزان اعتماد مصرف کنندگان و تنشهای بسیار زیاد در بازارهایی که از کمبود نقدینگی رنج می برند ادعا کرده است که همه این نشانه های منفی و نگران کننده موجب شد تا پول کروگمن، برنده جایزه نوبل اقتصاد، در ژانویه گذشته درباره خطر وقوع یک رکود اقتصادی بزرگ در جهان هشدار بدهد.
اما واقعیات جاری در ایالات متحده آمریکا با ادعای لاورنس سامر منطبق نیست. بسیاری از کارشناسان اقتصادی امریکا معتقدند طرح احیای اقتصادی پیشنهادی باراک اوباما قادر نخواهد بود، انطور که انتظار می رود، اهداف تعیین شده در زمینه اشتغال را تحقق بخشد. در این طرح ایجاد سه تا چهار میلیون شغل در بخشهای مختلف اقتصاد امریکا پیش بینی شده است اما تحقق این طرح در عمل بسیار دشوار می باشد.
نرخ بیکاری در امریکا که در حال حاضر نه ممیز پنج دهم درصد است در ماههای اینده نیز همچنان افزایش خواهد یافت و این مسئله ای بسیار نگران کننده است. باراک اوباما، رئیس جمهور امریکا، نیز اعلام کرده است نشانه های مثبتی در بازار مالی و پولی امریکا مشاهده شده و این خبر امیدوار کننده و خوبی است اما بر اساس تجارب تاریخی باید گفت هر بار در پی از سرگیری رشد اقتصادی امریکا، نرخ بیکاری برای چند ماه همچنان افزایش خواهد یافت. در هر صورت رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا نیز نسبت به افزایش نرح بیکاری در ایالات متحده اذعان نموده است. آیا در چنین شرایطی مردم آمریکا در انتظار اثربخشی طرحهای دراز مدت اوباما خواهند ماند؟پاسخ این سوال کاملا منفی است.
جمهوریخواهان ایالات متحده آمریکا از اصلی ترین منتقدین طرحهای اقتصادی اوباما هستند. نیوت گینگریچ یکی از اصلی ترین اعضای حزب جمهوریخواه ورئیس سابق مجلس نمایندگان امریکا اذعان نموده است که سیاستهای اقتصادی دولت باراک اوباما فقط سبب تشدید دغدغه های مردمآمریکا و تصورآینده ای تاریک برای آنها شده است.
جوزف بایدن، معاون رئیس جمهور امریکا نیز تصریح کرده است که که مردم باید هزینه های بیشتری انجام بدهند تا اقتصادامریکا پویایی بیشتری پیدا کند. اما از سوی دیگر شاخصهای اقتصادی دیگر نگران کننده است. به همین علت شاهد ان هستیم که بانک مرکزی امریکا هشدار می دهد احتمال دارد در پنج سال اینده، هیچ فرصت شغلی جدیدی بوجود نیاید. با افزایش مالیاتها، دولت نباید انتظار داشته باشد که هزینه کردن مردم افزایش یابد.
به راستی دموکراتها در برابر این تناقضات و انتقادات چه پاسخی دارند؟
مهم تر اینکه آمار و ارقام موجود نیز با ادعاهای اوباما کوچکترین سنخیتی ندارد. رئیس بانک مرکزی آمریکا به کنگره این کشور چندی پیش صراحتا هشدار داده بود که بحران اقتصادی تا سال 2010 تداوم می یابد. این در شرایطی است که بانک مرکزی آمریکا برای برون رفت از بحران و پس از طرح 787 میلیارد دلاری اوباما نرخ بهره این بانک را به نزدیک صفر رساند.، قدرت خرید مصرف کنندگان آمریکایی طی سال میلادی سال 2008 به کمترین میزان خود از سال 1976 تاکنون رسید. همچنین آمارها از سرعت گرفتن رکود در بازارمسکن حکایت می کنند بطوری که شاخص قیمت مسکن در آمریکا در ماه فوریه جاری، به کمترین میزان در 21 سال اخیر رسیده است.
با این تفاسیر اوباما چگونه از بهبود اوضاع اقتصادی ایالات متحده آمریکا سخن به میان می آورد؟
رئیس جمهور آمریکا معتقد است که کاخ سفید و مردم ایالات متحده مسیر طولانی برای دستیابی به رشد و رونق اقتصادی در پیش دارند ولی در مسیر درستی قرار گرفته اند.
اما بسیاری از مخالفان اقتصادی اوباما معتقدند که مسیر اصلاح بحران اقتصادی از مجرای محکم و مطمئنی عبور نمی کند و همین مسئله آینده اقتصادی کاخ سفید را با مشکل مواجه خواهد ساخت. اوباما پیش از این به مردم آمریکا قول داده است تا سه سال آینده بیش از 5/3 میلیون فرصت شغلی در این کشور ایجاد کند. اما شواهد و مستندات موجود چنین چیزی را نشان نمی دهد.
جالب توجه اینکه از زمان تصویب طرح محرک 787 میلیارد دلاری در ماه فوریه تا کنون بیش از 6/1 میلیون آمریکایی شغل خود را از دست داده اند. در چنین شرایطی کاملاطبیعی است که مردم ایالات متحده نسبت به بسته های محرک اقتصادی رئیس جمهور خود اطمینان نداشته باشند.
باشگاه اندیشه