* گزارشگر: جناب آقای رئیسجمهور به نیویورک خوش آمدید. بسیار سپاسگزاریم که وقتتان را در اختیار ما گذاشتهاید. دربارۀ دو کوهنورد آمریکایی گفته بودید که تا چند روز دیگر اینها آزاد میشوند. چرا تا به حال هنوز آزاد نشدهاند؟
** رئیسجمهور:
بسماللهالرحمنالرحیم
اللهم عجل لولیک الفرج والعافیة والنصر واجعلنا من خیرانصاره و اعوانه والمستشهدین بین یدیه
من اجازه میخواهم اول به بینندگان شما سلامی داشته باشیم و سلامت و شادکامی را برای همه آرزو کنم.
همانطور که میدانید، دو تبعۀ آمریکا به طور غیرقانونی وارد مرزهای ایران شدند و مرزبانان ما برخورد کردند و پروندۀ قضایی تشکیل شد و دستگاه قضایی مشغول رسیدگی است. تلاشهایی شد که به عنوان یک حرکت انسان دوستانه آزاد شوند. در همۀ دولتها در مورد جرم تجاوز مرزی سختگیریهای زیادی میشود. اما تلاشهایی شده که آزاد بشوند و به زودی آزاد خواهند شد.
* گزارشگر: با توجه به اینکه این دو کوهنورد تاکنون آزاد نشدهاند، آیا مشکلی از سوی دولت ایران ایجاد شده است؟
** رئیسجمهور: نه، مشکلی نیست. من گفتم ظرف چند روز آزاد میشوند، به یکی دو روز ترجمه شد. بالاخره رسیدگیهای قضایی است، ممکن است بعضاً چند روز پس و پیش بشود. بالاخره آزاد میشوند.
* گزارشگر: پس انتظار داریم که در هفتۀ آینده اینها آزاد بشوند؟
** رئیسجمهور: همین حدود. ان شاءالله آزاد میشوند.
* گزارشگر: شما گفتهاید که اگر ایالات متحده اورانیوم غنی شده 20 درصد را در اختیارتان بگذارد، شما غنی سازی 20 درصدی داخلی را متوقف خواهید کرد. از مسئولان ایرانی شنیدهایم که چنین امکانی دیگر وجود ندارد.
** رئیسجمهور: شما چنین چیزی را از چه کسی شنیدهاید؟
* گزارشگر: آقای عباسی گفته بودند که جمهوری اسلامی ایران تبادل سوخت را دنبال نخواهد کرد و ایالات متحده آمریکا کشوری نیست که در امن و امان و آسودگی خاطر بشود با آنها چنین تبادلی را انجام داد.
** رئیسجمهور: بله، این خاطرۀ تاریخی است و بارها صحبت شده و کار انجام نشده است. طبیعی است که آقای دکتر عباسی از حل مشکل مأیوس باشد، والا اگر 20 درصد را بدهند، ما نیازی به ساختن نداریم. یک بار هم مذاکره کردیم، منتها آن را سیاسی کردند. چیزی که آژانس و اعضای آژانس بدون شرط سیاسی بایستی در اختیار ما قرار میدادند، منتها آنها شرط گذاشتند و کار خراب شد.
همین هفته هم به ما بدهند، تولید آن را قطع میکنیم. ما نیازی به تولید و اصرار بر آن نداریم. به اندازۀ نیاز خودمان میخواهیم. اگر طبق قانون و بدون هیچ شرطی به ما بدهند، ما آن را تولید نمیکنیم، چون چیزی نیست که اگر تولید شد، بتوان در بازار آن را فروخت. باید با سفارش تولید شود.
همچنین 20 درصد به درد هیچ چیز دیگری غیر از رآکتور تولید دارو نمیخورد. در نیروگاه قابل استفاده نیست.
* گزارشگر: یک نگرانی غرب در خصوص آن پایگاهی است که در اطراف قم ساخته شده است، بدون اینکه به جامعه بین المللی و آژانس انرژی اتمی قبلاً خبر داده شود. شما در این خصوص چه توصیهای دارید که در آینده چنین مواردی، یعنی بدون خبر قبلی، پیش نیاید؟
** رئیسجمهور: طبق مقررات آژانس ما میتوانیم فعالیت کنیم و شش ماه قبل از شروع غنیسازی باید اطلاع دهیم. در مورد تأسیسات اطراف قم، ما 18 ماه زودتر یعنی یک سال زودتر از تعهدمان، خبر دادیم. ما چه تخلفی کردهایم؟
متأسفانه فشار سیاسی بر آژانس انرژی اتمی، این سازمان را از مسیر خود منحرف کرده است. موضعگیری آنها سیاسی است، نه حقوقی. طبق قانون، ما باید 6 ماه قبل اطلاع میدادیم، اما در اصل یک سال و نیم قبل اطلاع دادهایم؛ آیا کار بدی کردهایم؟
ما تخلفی نکردهایم، منتها آژانس تحت فشار آمریکا و برخی دولتهای دیگر، موضعگیریهایی میکند که ارزش حقوقی ندارد و بیشتر سیاسی است.
اگر طبق قانون عمل کنند، مشکلی وجود ندارد. همۀ تأسیسات و فعالیتهای ما شفاف است و همه زیرنظر آژانس هستند که هم دوربینهای آنها مستقر است و هم بازرسی میکنند. پس دیگر چه مشکلی هست؟
* گزارشگر: پس شما میفرمایید اگر کشورهای غربی، اورانیوم با غنای 20 درصد را در اختیار ایران بگذارند، شما تولید اورانیوم با غنای 20 درصد را متوقف میکنید، درست است؟
** رئیسجمهور: بله؛ قبلاً و بارها این را گفتهایم؛ چیز جدیدی نیست.
* گزارشگر: در یکی از مواردی که صحبت از ارسال سوخت به خارج از ایران شده بود، اختلاف نظری بین جناب عالی و دیگر بزرگان نظام به وجود آمد؛ امروز اما شما به ما اطمینان میدهید که در این خصوص با رهبر معظم انقلاب هم صدا هستید؟
** رئیسجمهور: چه زمانی اختلاف به وجود آمد؟ اختلافی وجود نداشت. اگر طبق مقررات آژانس سوخت با غنای 20 درصد را همین امروز به ما بدهند و پول آن را بگیرند و هیچ شرطی نگذارند، ما تولید این سوخت را در داخل ایران متوقف میکنیم.
سوخت با غنای 20 درصد جز برای رآکتور تولید دارو، به درد چیز دیگری نمیخورد و هرکس چنین سوختی تولید کند، پول خود را بیمورد خرج کرده، چون حتی به درد نیروگاه هم نمیخورد، باید فقط پول انبارداری آن را بدهد.
ضمن این که هزینۀ آن هم زیاد است و ما در این راستا یک کارخانه راه انداختیم، در حالی که مصرف ما فعلاً 110 کیلوست. اگر به ما این سوخت را میفروختند، ما ترجیح میدادیم که آن را بخریم تا یک کارخانه راه بیندازیم.
مثل این میماند که شما به دو خودرو نیاز داشته باشید، اما چون به شما نمیفروشند، مجبور میشوید یک کارخانۀ خودروسازی راه بیندازید. طبیعی است که اگر به شما خودرو بفروشند، ترجیح میدهید که به جای این که برای دو خودرو، کارخانه راه بیندازید، آن را بخرید.
ما مجبور شدیم که برای مقدار کمی سوخت، یک کارخانه راه بیندازیم. تولیدات این کارخانه هم کالایی نیست که بتوانیم در بازار بفروشیم. برای هر رآکتوری باید سفارش ساخت داد.
* گزارشگر: آیا شرایطی وجود دارد که ایران تکنولوژی یا مواد هستهای را به کشور دیگری انتقال دهد؟
** رئیسجمهور: با این که این شرط، شرطی غیرقانونی بود، حتی ما این را پذیرفتیم، در حالی که ما در برزیل یا ترکیه میتوانستیم مبادله انجام دهیم، متنها دولت آمریکا، دولت آمریکاست دیگر!
* گزارشگر: دربارۀ ویروس استاکس نت مطالب زیادی گفته شده است. شما بفرمایید که آیا ایران از این ویروس صدمهای دید؟
** رئیسجمهور: صدمهای نزد، این چیزها نمیتواند به ایران صدمه بزند. ما گروه فنی و نرمافزاری بسیار قویای داریم. مگر با یک ویروس میتوان با ایران مقابله کرد؟
* گزارشگر: در سال 2010 دربارۀ یک توافق بزرگ برای حل این مسائل صحبت کردید؛ آن زمان ایران با ذهن خیلی باز با مسئله مواجه شد. آیا هنوز چنین اشتهایی در ایران برای حل مسئله هست یا خیر؟
** رئیسجمهور: ما همیشه ذهنمان باز است و همیشه باز برخورد کردهایم. دو سال و نیم داوطلبانه تأسیساتمان را تعطیل کردیم و مقررات اضافی را اجرا کردیم، منتها سختگیریها و تهمتزنیها بیشتر شد. لذا تصمیم گرفتیم به قانون برگردیم و به هر چه قانون بگوید، گردن نهیم.
البته آمادۀ همکاری هستیم و همیشه آمادۀ همکاری و گفتگو بودهایم. گفتیم بیاید در قالب کنسرسیوم، همکاریهای هستهای کنیم و به اتفاق هم غنیسازی کنیم. منتها دولت آمریکا یک طرفه زور میگوید، ما هم زیر بار زور نمیرویم.
اگر به قانون و عدالت برای همه برگردند، همه چیز درست میشود و مشکل وجود ندارد. اصلاً کسی که مثلاً 7 هزار بمب اتم دارد میتواند به دیگران بگوید که غنیسازی نکن؟
ما میخواهیم از انرژی هستهای استفاده صلحآمیز کنیم. به ما میگویند استفاده نکنید، اما خودشان استفادههای نظامی میکنند و هیچ محدودیتی هم ندارند.
این غیرعادلانه است و جواب نمیدهد. دورۀ این نوع اندیشه و رفتار تمام شده است و این رفتار باید عوض شود.
با متهم کردن ایران که مشکلات اقتصادی آمریکا حل نمیشود. دولتمردان آمریکا دائم اصرار دارند که با تراشیدن یک دشمن و خطر خارجی، مشکلات داخلی را پوشش دهند. آیا واقعاً ایران باعث مشکلات آمریکا از قبیل بیکاری، تأمین اجتماعی و مشکلات بهداشتی و ... است؟ ما باعث شدیم که در آمریکا بیکاری وفقر باشد یا آموزش و بهداشت نباشد؟ آیا غنیسازی ایران باعث این مشکلات است؟ اگر مسئلۀ غنیسازی در ایران حل شود، این مشکلات آمریکا نیز حل میشود؟ آیا مشکلات دموکراسی و امنیت در جهان به غنیسازی ایران مربوط میشود؟ اگر ما غنی سازی نداشتیم، مسائل عراق و افغانستان حل میشد؟
چنین نیست. مقداری کار تبلیغاتی میکنند و دولتهای آمریکا از ابتدا همیشه این گونه بودهاند و پرسروصدا عمل میکنند. مقداری رفتارشان را اصلاح کنند، همه چیز درست میشود.
* گزارشگر: در رابطه با تغییر رفتار و داشتن فرصت برای ارتباط بین ایران و آمریکا، شما فرقی بین دولت اوباما و دولت بوش میبینید؟
** رئیسجمهور: البته خیلی امیدوار و علاقهمند بودیم که چنین فرقی را ببینیم. آقای اوباما قولی دادند که تغییرات وسیعی ایجاد میکنند، اما خیلیها مأیوس شدند.
ما امیدواریم که این اتفاق بین ایران و آمریکا بیفتد، اما گفتگو شرایطی دارد؛ باید همراه با احترام و عدالت و با نیت دوستی انجام بگیرد. نمیشود چماقی بالای سرکسی بگیریم و بگوییم بیا گفتگو کن. معنای این دوستی و گفتگو نیست.
آقای اوباما رسماً گفت که ما میخواهیم فشار بیاوریم و تحریمهای فلج کنندهای بر ایران تحمیل کنیم. گفتن این حرفها برای یک رئیسجمهور خوب نبود. به چه دلیلی؟
گرچه این تحریمها اثری ندارد و ملت ایران، ملت بزرگی است و بدون آمریکا هم میتواند زندگی کند، اما برای کشوری مثل آمریکا درست نیست که رئیسجمهور آن چنین حرفی بزند.
ایشان میتوانست بگوید که من به ملت ایران احترام میگذارم و در شرایط عادلانه گفتگو میکنم. ما هم میپذیرفتیم.
ما مشکلی نداریم، از اول هم گفتهایم که در شرایط عادلانه و با احترام گفتگو میکنیم. الان هم همین را میگوییم.
مگر ما با آمریکا درگیر هستیم؟ دولت آمریکا رابطهاش را یک طرفه با ما قطع کرده است، ما قطع نکردیم. اصلاً ما تا حال در آمریکا کودتا کردهایم؟ آیا کشورهای همجوار آمریکا را اشغال نظامی کردهایم؟ آیا ما تاکنون آمریکا را تهدید نظامی کردهایم؟ نکردهایم.
دولتهای آمریکا ما را تهدید نظامی کردهاند، کشورهای اطراف ما را اشغال کردهاند، امنیت ما را به خطر انداختهاند و تحریم کردهاند.
چرا با ما دشمنی میکنند؟ ملت یا دولت ایران با آنان چه کرده است؟ ما انقلاب کردیم و آزاد شدیم. تا قبل از این که آزاد شویم دولت ایران که دولتی دیکتاتوری و ضد مردم بود، مورد حمایت مطلق دولت آمریکا بود. اما از روزی که مردم در ایران صاحب قدرت شدند، دولت آمریکا همیشه مخالفت میکند، چرا؟
امروز دولت آمریکا ادعا دارد که طرفدار دموکراسی است؛ پس چرا با ایران که دارای دموکراسی است، مخالف است؟ این مخالفت نفعی برای آنان ندارد. دوست باشند به نفع آنان است. البته دوستی هم شرایطی دارد. نمیتوانید اسلحه را به صورت کسی بگیرید و به او بگویید بیا با هم دوست باشیم! نمیشود.
خودشان میگویند ما فشار میآوریم و با ایران گفتگو میکنیم؛ این یعنی چه؟ این دوستانه نیست و نتیجهای هم ندارد. ایران کشور خیلی بزرگی با چند هزار سال سابقه و ملتی بزرگ است، به راحتی تسلیم نمیشود.
* گزارشگر: من هم با فرمایش شما موافق هستم که ایران کشوری بزرگ با ملتی بزرگ است. خیلی از ما قبول داریم که آمریکا در گذشته مرتکب اشتباهات زیادی درمورد ایران شده است و از شروع گفتگوها برای رسیدن به توافق حمایت میکنیم.
ولی تحت چنین شرایطی که به نظر میرسد شفافسازی در خصوص مسائل هستهای وجود ندارد و در رابطه با حقوق بشر در ایران نیز مسائلی مطرح میشود یا کوهنوردان آمریکایی برای مدت زیادی در ایران زندانی شدند، به نظر میرسد که برای عملی شدن فرمایشهای شما، قسمتی از این مسئولیت نیز بر دوش دولت شماست.
** رئیسجمهور: من نمیگویم که همه مسئول نیستند. اما از شما سوال میکنم، اگر کوهنوردی از چراغ قرمز رد شود، چون کوهنورد است، پلیس دیگر کاری به او ندارد. اگر کوهنوردی قوانین را زیر پا بگذارد، چون کوهنورد است، با او کاری ندارید. بالاخره تجاوز مرزی جرم است.
آیا دولت آمریکا اجازه میدهد که اتباع ایرانی با قایق بیایند و از مرزهای آبی بگذرند و بدون ویزا وارد سرزمین آمریکا بشوند؟ آیا اجازه میدهد؟ اگر بگذرند، بگوییم اینها چند قایق سوار بودند و نمیدانستند، آیا میپذیرند، نمیپذیرند.
بحث دموکراسی و حقوق بشر یک بحث مهم و جهانی است و هیچ کس حق ندارد معیار خودش را بر دیگران تحمیل کند. اگر بناست تفاهمی صورت بگیرد، باید با هم بنشینیم و گفتگو کنیم و به روشی واحد برسیم. حالا چه کسی گفته در آمریکا دموکراسی قویتر از ایران هست؟ آیا در آمریکا واقعاً مردم حاکماند؟ یعنی مردم راضیاند که پولشان در عراق و افغانستان خرج بشود ؟
آیا مردم راضیاند که جوانانشان در افغانستان کشته شوند و بعد در اینجا برای تحصیل پول نداشته باشند؟ مردم راضی نیستند. وقتی مردم راضی نیستند، معلوم است که مردم حاکم نیستند. اگر مردم حاکم بودند که نظرشان اعمال میشد. وقتی نظر مردم اعمال نمیشود، پس مردم حاکم نیستند و احزاب حاکماند. احزاب که مردم نیستند، حزباند.
دربارۀ دموکراسی باید مدلی درآورد که در تمام دنیا قابل اجرا باشد. از نظر نوع انتخابات و قدرت مردم، ایران خیلی جلوتر از آمریکاست. من یک معلم هستم و انتخاب شدهام. عضو هیچ حزبی هم نبودهام. اما در آمریکا آیا کسی خارج از حزب میتواند رئیسجمهور باشد؟
مگر 300 میلیون نفر مردم آمریکا در دو حزب میگنجد؟ نمیگنجد. آمریکا 300 میلیون نفر جمعیت دارد و اعضای این دو حزب حداکثر 500 هزار نفرند.
در مورد دموکراسی باید در شرایط عادلانه گفتگو کرد و به معیارهای مشترک رسید. نمیشود که دولت آمریکا و متحدانش معیارهایشان را بر همه تحمیل کنند. حتی اگر ناتو هم وارد بشود، موفق نیست. آیا الان در افغانستان حقوق بشر اجرا میشود؟ آیا در افغانستان دموکراسی و امنیت کامل است و مردم همه خوشحالاند؟ درعراق هم این طور است؟ نیست. پس روش غلط است و باید همه دنیا و جهان با هم بنشینیم و گفتگو کنیم و هیچ کس خودش را سخنگوی جامعۀ جهانی معرفی نکند.
این قدر صاحبنظر، متفکر و دانشمند در دنیا هست، همه باید بنشینند و گفتگو کنند. ما هم مشارکت میکنیم.
یک مدل جامع و کاملی بیاوریم که همه بپذیرند. آن وقت کسی دیگری را متهم نمیکند. ما آمادگی داریم که مشارکت فعال کنیم. ما نمیگوییم که بیعیب و نقص هستیم، ولی تنها ما نیستیم که عیب و نقص داریم، آمریکا بیشتر دارد و اروپا هم دارد. همه عیب و نقص دارند. شما یک جا را به ما معرفی کنید که از حیث حقوق بشر و دموکراسی کامل باشد. در آمریکا سالی 30 هزار نفر در تیراندازیها کشته میشوند. روزانه سی نفر هم توسط پلیس کشته میشود. این اعداد معنا دارند. من نمیخواهم پلیس آمریکا را متهم کنم. معلوم است که نقصی هست و باید این اشکال را پیدا و برطرف کنیم. با متهم کردن دیگران مشکلی حل نمیشود.
* گزارشگر: در مورد سوریه هم میفرمایید که بشار اسد در خصوص تظاهراتی که در کشورش رخ داده، چگونه باید عمل کند؟
** رئیسجمهور: سوریه هم مثل بقیه. ما گفتیم که باید بنشینند و گفتگو کنند و با تفاهم مسائلشان را حل کنند . عدالت، آزادی و احترام حق همۀ ملتهاست. با درگیری مشکل حل نمیشود، کینهها بیشتر میشود. بیگانگان هم نباید دخالت کنند. دخالت بیگانه کمکی به حل مشکل نمیکند.
* گزارشگر: در سوریه برخوردهای خشونت آمیز مشکل را بدتر و بزرگتر کرد. ولی آیا چنین اتفاقاتی بعد از انتخابات 2009 در ایران نیفتاد؟ در ایران بین صد تا دویست نفر کشته شدند و تعداد زیادی از فعالان سیاسی به زندان افتادند. آیا توصیهای که به بشاراسد میکنید، خودتان هم عمل می کنید؟
** رئیسجمهور: در ایران وضع متفاوت است. کلاً 33 نفر کشته شدند که بیش از دو سوم آنها مردم معمولی و نیروهای امنیتی بودند و کمتر از یک سوم آنها کسانی بودند که با نیروهای پلیس درگیر شدند و اقلیتی محض بودند.
* گزارشگر: با دیدن تصاویر ندا آقا سلطان که جان میداد، چه چیزی در ذهنتان گذشت؟
** رئیسجمهور: من از چند جهت خیلی متأثر شدم. اول اینکه ما اسنادی داریم که آن صحنه نمایشی بود و ایشان بعداً کشته شده است.
این فیلم را اولین بار تلویزیون بی بی سی نشان داده است. مأموران امنیتی ما اطلاع نداشتند. بی بی سی این فیلم کامل را در اختیار ما بگذارد تا ما بتوانیم متهمان را پیدا کنیم، چون نیروهای امنیتی هم به دنبال متهمان اصلی و کسانی میگردند که ایشان را بعداً کشتند. شبیه همین صحنه قبلاً در یک کشور آمریکای جنوبی اجرا شده و چیز جدیدی نیست. یک روش شناخته شده است. افرادی خانمی را میآورند و میگویند قرار است فیلم بازی کنی و صحنهای از این فیلم است. عکس را میگیرند و بعداً او را در جایی دیگر میکشند.
اگر بی بی سی فیلم را دقیق پخش کند، هر بینندهای متوجه میشود که آنجا صحنۀ بازی است.
* گزارشگر: در چند روز گذشته کشیش دزموند توتو، از فعالان صلح افریقای جنوبی و برندۀ جایزۀ صلح نوبل در سال 1984، از شما درخواست کرد که از گرفتار کردن بهاییها خودداری کنید. این ذهنیت در بیشتر کشورهای دنیا وجود دارد که ایران مشکلات و چالشهای عمدهای در زمینۀ حقوق بشر دارد؟
** رئیسجمهور: موضوع حقوق بشر را اگر سیاسی کنیم حل نمیشود. حقوق بشر که یک دستاویز سیاسی نیست. حقوق انسانی است. شما میدانید که این گروهی که نام بردید، چه کسانی هستند؟ اینها یک گروه مذهبیاند یا یک گروه سیاسی و امنیتی؟ معرفی بشوند تا ببینیم اینها چه کسانی هستند.
آیا در آمریکا هرکس هر کاری دلش بخواهد میتواند انجام بدهد و قانونی وجود ندارد؟ اگر کسی از قانون تخلف کند، قاضی برخورد نمیکند؟ در ایران هم قانون و قاضی هست و قاضی هم در اختیار من نیست و کلاً مستقل از دولت است و دولت نمیتواند در رأی قاضی اعمال نفوذ کند. قاضی بر اساس قانون برخورد میکند. ما نمیتوانیم در کار قاضی دخالت کنیم. بنابراین، از نظر سیاسی ما نمیتوانیم کاری کنیم و مسئله مربوط به قانون و قاضی است.
ممکن است یک قاضی اشتباه کند. آیا در آمریکا قضات اشتباه نمیکنند؟ چرا. انسان هستند و انسان هم خطا میکند. در آمریکا دولت میتواند به قاضی فشار بیاورد، اما در ایران چنین امکانی وجود ندارد. اصلاً دستگاه قضایی مستقل از دولت است.
در مورد این دو آمریکایی هم ما درخواست کردیم و خواستیم که ببخشند یا تسهیلاتی بگذارند. ممکن است آنها حرف مرا قبول نکنند. من نمیتوانم به آنها دستور بدهم.
* گزارشگر: در زمان انقلاب اسلامی ایران (1979) مردم از خفقان رژیم شاه بسیار آزرده خاطر بودند ولی امروز تعداد زیادی از جوانان ایران از زندگی آن زمان هیچ خبری ندارند، ولی با فساد اداری و نداشتن امکانات جان به لبشان رسیده. آیا شما نسل جوان ایرانی را پشتیبان دولت خود میدانید و آنها هنوز دولت شما را برحق میدانند؟
** رئیسجمهور: شما ایران را دیدهاید؟ چند بار دیدهاید؟
* گزارشگر: دوبار، ولی فقط در یکی از این دو سفر ایران را دیدهام و بسیار به من خوش گذشت.
** رئیسجمهور: من همین پنجشنبه به یکی از استانها سفر کردم و ساعتها در خیابانها در بین مردم راه رفتم که اکثرشان جوان بودند. من این حرفهایی را که شما میزنید، نشنیدهام. ممکن است مشکلات داشته باشند و نسبت به همدیگر انتقاد داشته باشند، اما کشورشان را دوست دارند و برای پیشرفت کشورشان تلاش میکنند.
تصویری که در ذهن شماست، تصویر غلطی است و باعث قضاوت اشتباه میشود. ممکن است عدهای اصلاً از من خوششان نیاید. آزادند و حق دارند. من نمیتوانم به همه بگویم از من خوشتان بیاید. به همۀ آنها احترام میگذاریم و خدمت میکنیم.
دولت هدفمند کردن یارانهها را اجرا کرد که تقریباً همۀ مردم را در برگرفت، اما هیچ کس (چه موافق چه مخالف) حذف نشد. این بحثی که شما میکنید، در همه جای دنیا هست. آیا همۀ آمریکاییها از اینکه در آمریکا زندگی میکنند، راضیاند؟ نه. اگر اجازه بدهیم همه حرفهایشان را بزنند، چه میگویند؟ علیه دولت، مدیر، قاضی و... حرف میزنند. نتیجه چه میشود؟ قضاوتها باید واقعی باشند.
* گزارشگر: چشمانداز ایران در بیست سال آینده چگونه است؟ فکر میکنید به کشورهای دیگر پیوسته و متصل بشود یا فاصله ایجاد میشود؟ نسل جوان را چگونه ارزیابی میکنید؟
** رئیسجمهور: آیا شما توصیه می کنید که ما به غرب نزدیک بشویم؟
* گزارشگر: بله.
** رئیسجمهور: به چه دلیل؟
* گزارشگر: من با اطمینان زیادی چنین چیزی را توصیه میکنم، چون فکر میکنم برای پشتیبانی از صلح و پیشرفت جهانی، ایران و غرب میتوانند تبادلات و توافقات متعددی داشته باشند.
** رئیسجمهور: بله، این حرف شما حرف خوبی است. من هم با آن موافقم. صلح جهانی با مشارکت همگانی به دست میآید و همه باید به هم کمک کنند. به لحاظ منافع ملی مشکلات غرب که خیلی بیشتر از ایران است. آیا مشکلات اروپا بیشتر است یا ایران؟ مشکلات آمریکا بیشتر است یا ایران؟ من فکر میکنم که در بیست سال آینده ایران یک کشور بسیار پیشرفته و با علم و فناوری بالاست و غرب هم به ناچار به ایران نزدیک خواهد شد.
بگذارید یک نکته را بگویم. دولت آمریکا و متحدانش ایران را تحریم کردند و گفتند میخواهیم تحریم فلج کننده بکنیم و تلاششان را کردند. من میخواهم شهادت بدهم که واقعاً تلاش کردند. کسی اینها را مؤاخذه نکند و بگوید شما خوب کار نکردید. واقعاً خوب کار کردند. اما امروز اقتصاد ایران دچار بحران است یا اقتصاد اروپا وآمریکا؟ دولت انگلیس که سردمدار تحریم ایران است، الان دچار بحران است یا ایران؟ معلوم است که شرایط ایران به مراتب بهتر از انگلیس و آمریکاست.
بنابراین ما باید قضاوت و نگاهمان را عوض کنیم. وضعیت آن گونه نیست که ما میخواهیم. باید آن را آنگونه که هست، بپذیریم. ممکن است من بنشینم راجع به آمریکا تعریفی کنم و تصویری ارائه کنم، اما لزوماً واقعیت خودش را به صورت تصویر من در نمیآورد. واقعیت، واقعیت است. زمانی کار من درست است که تصویر من به واقعیت نزدیک باشد. تصویر باید به واقعیت نزدیک باشد نه واقعیت به تصویر. دربارۀ ایران نیز همینطور است. ممکن است که ما در ذهنمان تصویری را دوست داشته باشیم و آنطور باشد. لزوماً واقعیت آنگونه نخواهد شد. ایران یک کشور بزرگ است و زندگی و کارش را میکند.
اصلاً دنیا عوض شده و روابط بینالملل تغییر کرده است. باید به همه احترام بگذاریم و همه را به رسمیت بشناسیم. همه باید دست به دست هم بدهیم و دنیا را درست کنیم و بدانیم که هیچکس کدخدا و ارباب نیست. ما مردم آمریکا را مثل بقیۀ ملتها خیلی دوست داریم. همه را دوست داریم و برای همۀ دنیا رفاه، سعادت و امنیت میخواهیم. فکر میکنیم که سعادت و امنیت از مسیر همکاری و اشتراک دوستان و روابط صمیمانه به دست میآید و همیشه حاضر بودهایم که در اینباره مشارکت کنیم.
انشاءالله موفق باشید