* گزارشگر: خیلیها منتظر بودند که آقایان جاش و جورج، دو کوهنورد آمریکایی، آزاد شوند و حتی همراه شما به آمریکا بیایند، ولی اینگونه نشد. چرا؟
** رئیسجمهور:
بسماللهالرحمنالرحیم
اللهم عجل لولیک الفرج والعافیة والنصر واجعلنا من خیرانصاره و اعوانه والمستشهدین بین یدیه
من به همۀ بینندگان شما سلام میکنم و برای همۀ انسانها و ملتها آرزوی سلامت و موفقیت و دلشادی دارم. امیدوارم که همۀ ملتها در سعادت، رفاه و امنیت کامل زندگی کنند.
بله، من گفتم چند روز آینده و الان هم میگویم به زودی آزاد خواهند شد.
* گزارشگر: به نظر میرسد که در درون ایران تنشی وجود دارد. تعدادی که دستاندرکار دادگستری هستند، میخواهند باعث خجالت و شرمندگی دولت شما شوند. حداقل این تصور ما در آمریکاست.
** رئیسجمهور: برای شما آزادی آنها مهم است یا اینکه در ایران چه خبر است؟ مشکلی است، یک روند قضایی است که باید طی بشود و ان شاءالله طی خواهد شد.
* گزارشگر: آیا شما تضمین میدهید که به آمریکا باز خواهند گشت؟
** رئیسجمهور: باید تضمین بدهم؟
* گزارشگر: فکر میکنم که تعداد زیادی از آمریکاییها تمایل زیادی داشته باشند.
** رئیسجمهور: بله، ما که هر حرفی بزنیم، عمل میکنیم. اگر هم نخواهیم عمل کنیم، حتماً آن حرف را نمیزنیم.
ما این تصمیم را تحت فشار نگرفتهایم. یک تصمیم انسانی است. گرچه عدۀ زیادی در داخل خاک آمریکا، اروپا و در کشتیها در زنداناند، بدون آنکه محاکمۀ عادلانهای در مورد آنها انجام بشود. بعضی ایرانیان هم در آمریکا زندانیاند، و از حقوق دادرسی کافی برخوردار نیستند. اما ما وقتی میگوییم آزاد میکنیم، به عنوان یک عمل انسانی آزاد میکنیم.
* گزارشگر: دربارۀ بهار عربی، دیدیم که در مصر، حسنی مبارک از قدرت افتاد، قذافی پا به فرار گذاشت و اسد در سوریه تحت فشار است. نظر شما در این خصوص چیست و ایران چه نظری دربارۀ این تحولات دارد؟
** رئیسجمهور: ما فکر میکنیم که آزادی، عدالت و حق انتخاب حق همۀ ملتها و انسانهاست. اما سؤال این است که رئیسجمهور قبلی مصر مورد حمایت چه دولتهایی بود؟
شما یک دیکتاتوری در دنیا نشان بدهید که مورد حمایت دولت آمریکا و برخی دولتهای اروپایی نباشد. حتماً وجود ندارد. دیکتاتوری و نظام سلطه یک مجموعه هستند و این مجموعه علیه حقوق انسانهاست و باید تغییر بکند.
* گزارشگر: ولی با تظاهرات در ایران در سال 2009 میلادی و نیز دیگر تظاهرات خاورمیانه برخورد شد و شما در آن زمان به آنها گفتید که گردوغباری بیش نیستند. آیا شما از به کار بردن این واژهها و عبارات پشیمان هستید؟
** رئیسجمهور: شما بین تظاهر کنندگانی که حرف و تقاضایی دارند با کسانی که ساختمانها را آتش میزنند، تفاوتی قائل نیستید؟ آیا اظهارنظر با درگیر شدن با پلیس یک مفهوم دارد؟ ندارد. آن کسانی که تظاهرات کردند، تقاضایشان را دادند و مراجع قانونی هم رسیدگی کردند. اما اگر کسی به ماشینهای مردم حمله کند، شما اسم آن را چه میگذارید؟
* گزارشگر: خیر، تعداد زیادی قبل از اینکه به روند قانونی و قضایی دسترسی داشته باشند، به زندان انداخته و تنبیه شدند.
** رئیسجمهور: این طور نیست. تقاضاها و ادعاها مطرح شد و مراجع قانونی رسیدگی کردند و به همه پاسخ دادند. عدهای هم غیر از مردم عادی بودند که به طور سازمان یافته به ساختمانها حمله میکردند و آتش میزدند. اینها اصلاً با هم ارتباطی نداشتند و دو موضوع جدا بودند.
در هر جای دنیا وقتی افرادی از قانون تعدی کنند، قاضی و دادگاه هست. من هیچ قضاوتی دربارۀ افراد ندارم، چون قاضی نیستم. اما فکر میکنم در همه جای دنیا قانون حاکم است و قانون فصل انتخاب است و ما باید تابع قانون باشیم.
* گزارشگر: یکی از رهبران خاورمیانه که مورد پشتیبانی ایالات متحده قرار نگرفت، آقای بشار اسدهستند که در حال حاضر بیش از 2600 نفر از شهروندان خود را کشتهاند و ایشان مورد حمایت آمریکا نبودهاند. چند وقت پیش شما از آقای بشار اسد خواهش کردید که از خشونت خودداری کند. ولی امروز تعداد زیادی از مردم آمریکا معتقدند که[کار ایشان تمام است]. آیا شما با این مسئله موافق هستید؟
** رئیسجمهور: دیدگاه ما کاملاً روشن است. ما میگوییم عدالت، انتخاب و آزادی حق همه است. ملتها و دولتها باید با هم بنشینند و مسائل را حل کنند. اصلاحات باید با تفاهم انجام بشود. دخالتهای ناتو و آمریکا مشکل را حل نمیکند. ضمن اینکه در رفتار دولت آمریکا تناقض هست و رفتارش در یمن با رفتارش در برخی کشورهای عربی، بحرین و سوریه کاملاً متفاوت است.
ما باید اجازه بدهیم ملتها خودشان انتخاب کنند. دخالت بیگانه، سلاح فرستادن و تهدیدکردن ضدمنافع ملتهاست و ما قبول نداریم. همان توصیه را میکنیم و کمک میکنیم و تلاش داریم که با طرفین ماجرا (دولت و مخالفین آن) گفتگو کنیم و دیدگاههایشان را به هم نزدیک کنیم.
* گزارشگر: ولی در سوریه به خشونت ادامه میدهند و قوای بشاراسد با خشونت با مردم برخورد میکنند. آیا معتقدید که ایشان باید عقبنشینی کنند؟
** رئیسجمهور: من از این عبارت استفاده نمیکنم. اما در خیلی جاها افراد دارند کشته میشوند. در لیبی و در بمباران ناتو چه کسانی کشته میشوند؟ مردم آمریکا یا مردم لیبی؟ هر که کشته میشود، لیبیایی است. در سوریه هم نیروهای امنیتی سوری هستند و مخالفین هم سوری و هر یک کشته میشود، سوری است و این بد است. در لیبی هم بد است. نباید همدیگر را بکشند.
باید بنشینند، گفتگو کنند، مسائلشان را حل کنند و هیچ کس هم دخالت نکند؛ یعنی رئیسجمهور آمریکا حق ندارد به کسی زنگ بزند و بگوید برو یا بمان یا ملت و دولتی را تهدید کند. اینها مشکل است. اگر دخالتهای آمریکا و دوستان آن نباشد، من فکر میکنم مسائل راحتتر حل میشود.
* گزارشگر: آیا معتقدید که جایگاه بشاراسد در سوریه مطمئن و محکم است؟
** رئیسجمهور: تعبیر شما تعبیری منفی است. یادتان باشد فردا ممکن است همین مسئله دربارۀ دولت آمریکا هم باشد. مثل تظاهرات مردم در انگلیس که سرکوب شد و تعداد زیادی کشته و زخمی شدند. چرا موضعگیری نشد؟ ما پیشبین نیستیم که آینده را پیش بینی کنیم، اما تلاش میکنیم که آینده را اصلاح کنیم. تلاش میکنیم که همه با هم دوست باشند و حقوق اساسی انسانها رعایت بشود. این سیاست ماست. اما در مورد دیگران دخالت نمیکنیم. ما فکر میکنیم بعضی گروههای نزدیک به آمریکا نباید سلاح به داخل سوریه بفرستند. این سلاحها کمک نمیکند و قضایا را بدتر میکند.
اگر دولت آمریکا تصور میکند با تشدید درگیریها در منطقۀ خاورمیانه، آینده به نفع سلطۀ آمریکا خواهد بود، حتماً اشتباه میکند. این حرکتی که شروع شده، حتماً سلطه آمریکا را نخواهد پسندید. بنابراین، خوب است که دولت آمریکا دخالت نکند و به تفاهم، دوستی و مصالحۀ بین گروهها و پیدا کردن راه مناسب و عادلانه کمک کند. والا اگر یک طرفه دخالت کند، دو سه سال دیگر شرایط برای آمریکا خیلی بد خواهد بود.
* گزارشگر: افراد زیادی در دولت ایالات متحده با فرمایش شما موافق نیستند. وزیر دفاع جدید ایالات متحده پیشبینی کردهاند که چندی دیگر این انقلابها و جنبشها دامنگیر ایران هم خواهد شد. نظر جنابعالی چیست؟
** رئیسجمهور: ایشان نقشهای برای دخالت در ایران دارند یا پیشگو هستند؟ اگر نقشهای دارند، اعلام کنند تا ما هم بدانیم. اگر هم پیشگو هستند بگویند چگونه پیشگویی میکنند. آیا معنای این حرف این است که آمریکا برنامهای برای خاورمیانه دارد؟
* گزارشگر: آیا جنابعالی از این ترس دارید؟
** رئیسجمهور: نه، ما که از آمریکا نمیترسیم. من میخواهم موضوع روشن بشود. آمریکا که پنجاه شصت سال است علیه ماست. ما نگرانی نداریم. دولت آمریکا هر چه توان داشته، علیه ما به کار بسته است. اما سؤال من این است که آیا وزیر دفاع دارند از چیزی خبر میدهند یا طراحی کردهاند و دارند اطلاع میدهندیا همین طوری حرفی میزنند؟ اگر همین طوری حرفی میزنند، مهم نیست. حرف در دنیا زیاد است. ارزش تحلیل ندارد. اما اگر نقشهای دارند و دارند خبر میدهند، من به آنها می گویم حتماً اشتباه میکنید و پاسخ خیلی قاطع خواهد بود.
* گزارشگر: دربارۀ به رسمیت شناختن فلسطین، آیا شما از این امر پشتیبانی میکنید؟
** رئیسجمهور: قبل از تشکیل سازمان ملل، فلسطین کشور بوده است، اما حق ملت فلسطین ضایع شد و متأسفانه، سازوکارهای بینالمللی هم در جهت تضییع حق ملت فلسطین قرار گرفته است. ما حتماً دولت فلسطین را به عنوان گام اول برای آزادی تمام فلسطین به رسمیت میشناسیم. ما همیشه در کنار ملت فلسطین بودهایم و با دولت فلسطین هم ارتباط داشتهایم و آنها در ایران سفارت دارند.
* گزارشگر: پس شما از تلاش آنها در سازمان ملل متحد پشتیبانی میکنید. همانطور که مطلع هستید ایالات متحده گفته است که اگر اینها موفق بشوند، پس در مقابل باید وجود اسرائیل را هم به رسمیت بشناسند. آیا شما هم مطلب را همینگونه میبینید؟
** رئیسجمهور: چرا باید این طور باشد؟ ملت فلسطین در خانۀ خودش زندگی میکرد. ما فلسطین را به رسمیت میشناسیم و رژیم صهیونیستی را هم به رسمیت نخواهیم شناخت. چرا شرط میگذارند که دولتی در سرزمین خودش وقتی میخواهد مستقل باشد، باید یک دولت اشغالگر و جعلی را به رسمیت بشناسد؟ آیا این عادلانه است؟ ملت فلسطین حق دارد هر موضعی داشته باشد.
اگر دولت آمریکا درست میگوید و صادق است که حق ملت فلسطین را به رسمیت میشناسد، باید اجازه بدهد که دولت فلسطین تشکیل بشود. بعد دولت فلسطین اختیار دارد موضعگیری کند. حق ملت و دولت فلسطین است که کشوری را به رسمیت بشناسد، نه این که شرط استقلال ملت فلسطین باشد. اینکه ظالمانه و تحمیلی است.
* گزارشگر: ولی آنها دارند میگویند که اگر درخواست فلسطینیها مورد تصویب قرار بگیرد، مساوی با به رسمیت شناخته شدن دولت اسرائیل از طرف آنها خواهد بود.
** رئیسجمهور: من نمیدانم، اگر ملتی بخواهد دولت تشکیل بدهد، معنای تشکیل دولت این است که گروه دیگری را به رسمیت بشناسد، آیا این قانون است یا درخواست؟ اگر درخواست دولت آمریکاست باید اجازه بدهد دولت فلسطینی وقتی تشکیل شد، آزادانه انتخاب کند. یا نه، تحمیل است. اگر تحمیل باشد، بدانید که مشکل منطقه حل نمیشود، چون ملتها باید آزادانه انتخاب کنند، وقتی تحمیل شد، این ریشه میماند و بعدها مشکلات ادامه خواهد یافت.
* گزارشگر: شما به تنشهای درازمدت بین آمریکا و ایران اشاره کردید. در ایالات متحده بحثها و گفتگوهایی دربارۀ استفاده از ابزاری برای کاهش این تنشها، از جمله خط تلفنی داغ، شده است. آیا شما پشتیبان چنین انگیزهای هستید؟
** رئیسجمهور: ما که در سیاست خارجیمان اصل را بر رابطه گذاشتهایم. ما رابطهمان را با دولت آمریکا قطع نکردهایم. دولت آمریکا رابطهاش را یک جانبه قطع کرد.
ما فکر میکنیم هیچ دلیلی برای تنش وجود ندارد. همیشه هم گفتهایم در شرایط عادلانه و احترام آمادۀ گفتگو هستیم. ما همیشه از رابطۀ بین ملتها استقبال کردهایم. اخیراً یک گروه مذهبی در ایران بودند و با من هم ملاقات کردند.
من پیشنهاد دادم کمیتۀ مشترکی بین رهبران مذهبی تشکیل بشود و اینها برای نزدیکی فکرها و اندیشهها با هم گفتگو کنند. این چیز بدی نیست، چیز خوبی است.
* گزارشگر: دربارۀ این خط داغ ارتشی، آیا شما از چنین چیزی پشتیبانی میکنید؟
** رئیسجمهور: منظورتان این است که نیروهای نظامی ما با هم ارتباط داشته باشند؟
* گزارشگر: بله، و انگیزۀ پشت آن، همان خط داغی است که در طول جنگ سرد بین دولتهای ایالات متحده و شوروی وجود داشت و این تلفن قرمز(خط داغ) وجود داشت که اگر شرایط به مرز پرتگاهی میرسید، رهبران دو طرف بتوانند عقبنشینی کنند و با هم تماس بگیرند و رابطۀ مستقیم داشته باشند.
** رئیسجمهور: منظورتان این است که آمریکا در حال جنگ سرد با ایران است؟
* گزارشگر: خیر. فقط داشتم مثال میزدم که بتوانم سؤال را مطرح کنم.
** رئیسجمهور: پس جنگی وجود ندارد. چرا باید جنگ باشد؟
* گزارشگر: همانطور که شما فرمودید، تنش وجود داشته است.
** رئیسجمهور: این یک طرفه است؛ یعنی دولت آمریکا مدام علیه ما اقدام میکند. آنها این کار را نکنند. چرا علیه یک ملت بزرگ اقدام میکنند. مگر تا الان از این کار سودی بردهاند. ما زمینههای علمی، اقتصادی، هستهای فراوانی برای همکاری داریم.
ما میتوانیم در زمینۀ هستهای همکاری کنیم. چرا مقابله کنیم؟ میتوانیم همکاری کنیم.
* گزارشگر: دیروز وزیر انرژی ایالات متحده گفت که ایران دارد از زیر بار توضیح دربارۀ برنامه هستهای خود فرار میکند و به دروغ متوسل شده است. پاسخ شما چیست؟
** رئیسجمهور: به نظر شما آیا آقای وزیر حق دخالت در امور داخلی ایران را دارد؟
* گزارشگر: ولی دربارۀ مطلبی صحبت کرده که مطلب روزمرهای است.
** رئیسجمهور: بالاخره سازمانهایی در دنیا هستند که مسئولاند؟ آیا به نمایندگی از آن سازمانها حرف زده یا دارد به آن سازمانها دستور میدهد؟
من فکر میکنم مشکل در همین اخلاق و روحیۀ بعضی از حاکمان آمریکاست که خودشان را مالک دنیا میدانند و در همۀ کارها دخالت میکنند؛ یعنی آیا ایران واقعاً دنبال بمب اتم است؟ ما برای چه باید دنبال بمب اتم باشیم.
* گزارشگر: اما خیلیها باور دارند که هستید.
** رئیسجمهور: این خیلیها سیاستمداران اروپایی و آمریکایی هستند.
ما به چه دلیل باید دنبال بمب باشیم؟ما بمب میخواهیم که با چندین هزار بمب آمریکا مقابله کنیم؟ کدام عقل این را میپذیرد؟ ما بارها اعلام کردهایم که بمب نمیخواهیم و با هر گونه بمب اتم هم مخالفیم. اما دولتی که خودش چندین هزار بمب ذخیره کرده، آیا میتواند علیه دیگران ادعا کند؟ ما میگوییم این روحیه غلط است و نمیتواند دنیا را به صلح برساند. اگر مشکلی بین ایران و آمریکاست، به خاطر همین روحیۀ بعضی از سیاستمداران آمریکایی است که زورگویی میکنند. اینها مشکل را حل نمیکند و حل نخواهد کرد.
* گزارشگر: مهمترین پیام شما به مردم آمریکا چیست؟
** رئیسجمهور: ما همۀ مردم آمریکا و همۀ ملتها را دوست داریم. ما خواهان صلح، امنیت و رفاه برای همۀ ملتها هستیم. این فرهنگ، تاریخ و تمدن ایران است. ما با مردم آمریکا هیچ مشکلی نداریم و نداشتهایم. اما با سیاستهای دولتمردان آمریکایی مخالفیم. مخالفتمان هم منطق عدالت و دوستی دارد. میگویم همه باید محترم و دوست باشند تا عدالت حاکم باشد.