به دنبال ایجاد فضای امنیتی نیستیم

حامد شفیعی
بنا بر اظهارات عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی کشور، این شورا، شورایی امنیتی نبوده و حضور نهادهای امنیتی در این شورا غالب بر مقوله‌های فرهنگی و تخصصی نیست. حجت‌الاسلام حمید شهریاری در پاسخ به پرسش شرق در خصوص حضور برخی نهادهایی که شایبه کنترل و امنیتی شدن را در اذهان مردم ایجاد می‌کند، بیان کرد عده‌ای درصدد این بودند که فضا را به سوی امنیتی پیش برده و حتی این شورا را ذیل شورایی دیگر تعریف کنند اما چنین نشد. به گفته او تمام هم و غم این شورا بر مسائل فرهنگی، آموزشی است؛ گرچه با توجه به حساسیت‌های این فضا و تهدیداتی که متوجه مردم است حضور برخی نهادها الزامی است اما این به معنای امنیتی شدن فضای مجازی نیست. او در ادامه به تشریح ساختار شورای فضای مجازی پرداخت و ادامه داد که این شورا مرجع اصلی برای تعیین سیاست‌های کلان در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور بوده و خط‌ و مشی‌ها و دستورات لازم برای تمامی دستگاه‌ها و حتی دیگر شوراهای موجود در این حوزه را تعیین می‌کند. او اضافه کرد به دلیل حساسیت‌های این فضا رهبری شخصا پیگر راه‌اندازی و فعالیت‌های این شورا هستند.
با این حال شهریاری تاکید می‌کند من مسئول انتخاب اشخاص در این شورا نبوده‌ام اما یکی از نگرانی‌های جدی من این بود که تصور شود این شورا یک شورای امنیتی در فضای مجازی است اما حضور نهادهای امنیتی در این شورا غالب بر مقوله‌های فرهنگی و تخصصی آن نیست و به این ترتیب این شورا به هیچ‌وجه امنیتی نخواهد بود. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در 17 اسفند سال جاری ضمن دستور برای تشکیل شورای عالی فضای مجازی به ریاست رئیس‌جمهور، اعضای حقوقی و حقیقی این شورا را تعیین کردند. رهبر انقلاب اسلامی آثار چشمگیر شبکه جهانی اینترنت در ابعاد زندگی فردی و اجتماعی، لزوم برنامه‌ریزی و هماهنگی به منظور صیانت از آسیب‌های ناشی از آن بهره‌گیری حداکثری از فرصت‌ها در جهت ارایه خدمات گسترده و مفید به مردم را از دلایل اصلی ضرورت تشکیل شورای عالی فضای مجازی برشمردند و تاکید کردند: این شورا وظیفه دارد مرکزی به نام مرکز ملی فضای مجازی کشور ایجاد کند.
حضور سپاه برای نگهبانی از مرزهای ملی فضای مجازی است
بنا بر اظهارات عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با ایجاد این شورا تلاش می‌شود سرویس‌های خارجی محدود و کنترل شوند تا کاربران رغبت بیشتری به استفاده از خدمات داخلی داشته باشند. در عین حال ایجاد و تشکیل شورای عالی فضای مجازی با توجه به این ناهماهنگی در فضای فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور ضروری بود و باید یک نهاد فرابخشی و فراقوه‌ای تصدی هماهنگی بخش‌های مختلف در حوزه سیاستگذاری این عرصه را عهده‌دار می‌شد. به گفته او امروز بخشی از این فضا ما را دچار نگرانی کرده چرا که برخی از این بستر برای مبادله اطلاعات و بعضا ابزار جاسوسی استفاده می‌کنند اما در کنار این، اینترنت فرصت‌های بسیاری همچون رشد اقتصادی کشور و اشتغال‌زایی را به همراه دارد که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.
او ادامه می دهد: به طور قطع ایجاد شورای عالی فضای مجازی توجه به ضرورت دوم این بحث که همان بهره‌گیری از فرصت‌های این حوزه است، بوده و هدف اصلی آن نیز این نخواهد بود که وظیفه نهادی دستگاه‌های مختلف را در این بخش برعهده گیرد بلکه این شورا برای هماهنگی و جهت دار کردن فعالیت دستگاه‌ها به وجود آمده است. مدیر کل آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به ترکیب مدنظر اعضای حقیقی و حقوقی برای تشکیل شورای عالی فضای مجازی خاطرنشان کرد: برای تهدیدهای فضای مجازی حضور وزیر اطلاعات، برای مقوله‌های فرهنگی و تمرکز بر محتوا و ترویج هویت ایرانی اسلامی رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس، ریاست سازمان‌های تبلیغات اسلامی و صدا و سیما و برای نگهبانی از مرزهای ملی و جنگ سایبری، سپاه پاسداران در این شورا حضور دارند.
شناسایی ۶۵۰ سایت مقابله با نظام
تشریح برخی فعالیت های این شورا از دیگر مواردی بود که شهریاری به آن پرداخته و بیان کرد در گام نخست جایگزینی سرویس‌ها و اطلاعات خارجی در فضای مجازی صورت خواهد گرفت و در گام دوم در این عرصه، محدودسازی سرویس‌ها و کنترل سرویس‌های خارجی بعد از جایگزینی است تا کاربران رغبت بیشتری به استفاده از خدمات داخلی داشته باشند.
به گفته او با راه‌اندازی این ایمیل و بکارگیری فناوری‌های روز و قابل استفاده برای کاربران می‌توان آن را جایگزین ایمیل‌های موجود خارجی کرد. در نهایت اینکه نوآوری و ابداع سرویس‌های جدید، گام نهایی در این بخش است تا دیگر نیاز به سرویس‌های خارجی احساس نشود. او همچنین به سطوح مختلف امنیت در فضای سایبر اشاره و بیان کرد در حوزه امنیت اطلاعات که در برخی مواقع محدودیت و مسدودیت برخی سایت‌ها را الزامی کرده است، موفق به شناسایی ۶۵۰ سایت ایجاد شده برای مقابله با نظام، ۳۹ سایت پشتیبان گروه‌های مضلین و چندین سایت ترویج سبک زندگی غربی به معنای غیراسلامی شده‌ایم.
بنا بر آنچه حجت‌الاسلام شهریاری مطرح کرد روند ایجاد شورای عالی فضای مجازی روند طولانی بوده و وقت بسیار زیادی برای آن صرف شده است؛ به طوری که از حدود یک سال گذشته نیز دفتر مقام معظم رهبری نسبت به این موضوع فعال شد و با جلسات مستمر هفتگی با حضور هر سه قوه و افرادی که در سطح ملی واجد تجربه در این بخش بودند به ترسیم وضعیت موجود رسیدیم که در اختیار مقام معظم رهبری قرار گرفت تا در نهایت ایشان دستور تشکیل این شورا را دادند. در همین حال عزت‌الله ضرغامی به عنوان عضو حقوقی شورای عالی فضای مجازی کشور برگزاری نخستین جلسه این شورا به منظور تعیین دبیر (رئیس مرکز) را امروز 27 اسفند با حضور رئیس‌جمهور، روسای قوا و اعضای جلسه برگزار اعلام کرد.