سخنرانی در مراسم طرح تحول گمرکی

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
اللهم‌ عجل‌ لولیک‌ الفرج‌ والعافیة والنصر واجعلنا من‌ خیرانصاره‌ و اعوانه‌ والمستشهدین‌ بین‌ یدیه‌
خدای بزرگ را سپاسگزارم که توفیق زیارت جمعی از همکاران خدوم، دلسوز و فداکار را عنایت فرمود. اهمیت گمرک را شما بیشتر از من می دانید و اشارة خوبی در این متن داشتید. من فکر می کنم مرزبانی گمرک فراتر از مرزبانی اقتصادی است؛ یک وجه آن اقتصادی است و وجه دیگر آن مرزبانی سلامت، بهداشت، فرهنگ و امنیت است که همه با هم گره خورده اند.
در واقع، مرزبانی استقلال و پیشرفت کشور، وظیفة گمرک است. گمرک همیشه در طول تاریخ، از زمانی که مرزبندی تعریف و مستقر شد، مهم بوده و تا به امروز هرچه زمان گذشته، مهم تر شده است.
چرا مهم است؟ برای اینکه تبادل مهم است. مگر می شود یک ملت بدون تبادل بتواند زندگی بکند؟ حالا اسم آن صادرات و واردات شده است و نشان دهندة وزن فعالیت اقتصادی است. یکی از معیارهای سنجش تولید ناخالص ملی و میزان پیشرفته بودن، تبادل تجاری است.
بعضی فکر می کنند تبادل تجاری فقط صادرات است. می گویند ما فقط صادر می کنیم و فکر می کنند که واردات جرم و یک عمل منفی است. بالاخره هرچه صادر می شود، باید وارد بشود. اگر دویست کشور همه صادرکننده باشند که نمی شود. البته صادرات و واردات یکی از عوامل اصلی پیشرفت جهانی، تأمین صلح و امنیت و توسعة عدالت و رفاه در جهان است.
خداوند به هر ملتی سرمایه هایی داده، اینها را با هم تبادل می کنند، با هم دوست و آشنا می شوند، فرهنگ هایشان با هم نزدیک و صمیمی می شود، ضمناً اقتصادها می چرخد و اشتغال و امنیت درست می شود، پس صادرات و واردات با هم است.
اما صادرات و واردات اگر براساس نظم، دقت و حساب نباشد، حتماً به ضرر است. باید دقیق بدانیم چه حجمی از کالا، چه کالایی و چقدر وارد کشور و چقدر خارج می شود. فرض کنیم کل کشور یک مؤسسه و بنگاه است، یک حسابداری دقیق می خواهد که بداند چقدر وارد و چقدر خارج می شود تا بتواند اداره کند.
نقش گمرک بسیار بسیار مهم و حساس است. تمام سیاست های اقتصادی دولت در اجرا و عمل به نوعی با گمرک برخورد می کند. فرض کنید ما می خواهیم از تولید کشور حمایت کنیم. سیاست های حمایتی تنظیم می شود، اگر گمرک کاملاً هماهنگ نباشد و نقش خود را به دقت ایفا نکند، فایده ای ندارد.
گمرک بسیار مهم است. کسانی که در گمرک کار می کنند، کاری بسیار ارزشمند و مهم انجام می دهند. من از همة شما به خاطر همة زحماتتان تشکر می کنم. بالاخره، در نقطة صفر مرزی زندگی نکردیم، اما دیدیم. در اطراف کشور 70 گمرک مرزی داریم. بالاخره استقرار در آنجا یکی دو روزه نیست، بلکه هر روز است.
من صمیمانه تشکر می کنم. کارهای خوبی، به خصوص در سال های اخیر کردید. شاخص ها نشان داد که تغییرات اساسی و تحول اتفاق می افتد. در کار قانون گمرکی، یعنی این لایحه خیلی زحمت کشیدید. من یادم هست که آقای نادری آمد در کارگروه تحول اقتصادی و از اهالی گمرک و زحمات همکاران در گمرک و تلاش هایشان دفاع جانانه-ای انجام داد و آن گره ها را مطرح کرد و گفت زحمات آن طور که می-خواهیم نتیجه نمی دهد. اینها به لایحه تبدیل شد و به مجلس رفت و به یک قانون تقریباً به روز و برای نیازهای امروز و فردا تبدیل شد.
من چند نکته را می خواهم خدمت شما، دولت، مردم و همه اهالی اقتصاد عرض کنم؛ اول به دولت. دولت باید پشتیبانی کامل بکند که این قانون به سرعت عملیاتی بشود. حتماً انشاءالله ما این کار را می کنیم. خود شما، آقای معمار نژاد و همة دوستان پیگیری کنید. باید به نقطه ای برسیم که گمرک شسته و رفته و تمیز باشد و هیچ کس چه در حجم و چه در قیمت نتواند کم اظهاری کند. کسی نتواند از این مرزها، خلأ ها و پیچ و خم های مقررات و سازمانی فرار کند. طوری این را مستقر کنیم که به قول آقای دکتر حسینی کسی احتیاج پیدا نکند که تخلف کند یا دنبال قاچاق برود. زمان را پایین بیاوریم، دقت را بالا ببریم به خصوص در ترانزیت. باید در کل گمرک یک مدیر حاکم باشد. سازمان های مختلف و کشاکش به طرف های مختلف و باز و بسته شدن چندین باره کالاها و تداوم مشکلات درست نیست.
گمرک به این معنایی که عرض کردم، مسئول مرزبانی است و همه حتی استاندار باید با آن هماهنگ باشند. استاندارد کارش را انجام می-دهد، اما تصمیم گیری با مدیر گمرک است و باید پاسخگو هم باشد. این اصلاً منطق مدیریت است.
گفتید چهار پنج سال طول می کشد، ما چهار پنج ساله نیستیم. دولت، دولت ضربتی است، البته با دقت. حالا این را هم بگویم که در اوایل بعضی ها دولت را متهم می کردند که کار عالمانه نمی کند، از ظرفیت علمی کشور استفاده نمی کند و شتابزده است. نمی خواهم بگویم اینها کسانی بودند که خودشان کار انجام نداده بودند، یعنی چون بلد نبودند یک لیوان آب جابه جا کنند، فکر می کردند دو تریلی آب جابه جا کردن در عالم کار مهمی است.
بلی، می شود کارهای تحولی و اساسی را به سرعت در کشور انجام داد. علم، نیروی انسانی و همت اش در کشور هست. مردم همراه هستند و بهترین مردم را داریم. زمانی بود ساختن یک ساختمان دو طبقة 200 متری در این کشور سه سال طول می کشید. الان در سه چهار ماه می توان همه چیز را تمام کرد. الان ظرف 4 ماه ساختمان های 20 طبقه در دنیا می سازند. همه چیز را آماده از کارخانه می آورند و می سازند. پس می-شود کارها را سریع انجام داد.
کارها را فشرده و سریع بکنید. هر روزی که می گذرد، منافع ملی از دست می رود. اگر لولة آب ترکیده باشد، آب به پی ساختمان می رود. اگر تعلل کنیم آسیب می بیند؛ پس هرچه زودتر بهتر. کارها را تعریف و موازی کنید. الحمدلله در گمرک نیروهای خوب، دلسوز و فداکار زیادند، همه را به کار بگیرید و زود همین هفت هشت محوری را که خودتان گفتید، چه اصلاحات ساختاری و چه عملیاتی، همه اینها را اعمال بکنید. من فکر می کنم آن کار پنج ساله در دو سال قابل اجراست. ما هم در خدمت شما هستیم، لازم شد کمک تان می کنیم. هر مقرراتی لازم باشد، آیین نامه را ارائه بدهید بلافاصله در کارگروه تحول اقتصادی بررسی و تصویت می کنیم و 15 روزه بر می گردانیم. بروید انشاءالله اینها را اجرا بکنید.
کار دیگری که باید بکنید، بحث رسیدگی به همکاران، طبقه بندی مشاغل و دریافتی هاست. بالاخره کسانی که در گمرک کار می کنند باید به آنها توجه کنید. بودجه شان را زیاد کنید و به آنها برسید.
گمرک ها را کمی جمع و جور کنید. همان طرحی که گفتید خوب است. در همین امسال شما پیشنهاد بدهید دولت سطح آن را پایین می آورد. همان شصت، پنجاه چهل گمرک کافی است.
گفتید 90 درصد مبادلات اصلی در 20 گمرک است. معنایش این است که تخلفات در بقیة گمرکات انجام می شود. یعنی آنهایی که گزارش نمی دهند و رد می کنند. یعنی چون حجم اینجا بالاست و شما هم نیروی تخصصی دارید، متمرکز هستید و کارتان را انجام می دهید، بعضی از گمرکات سطحشان پایین می آید و به دفتر تبدیل می شوند.
حجم را در نظر بگیرید. بگویید مثلاً در این گمرک محموله ای بیش از این مقدار وارد یا صادر نمی شود. اگر هم شبکة اطلاعاتی داشته باشید، قابل کنترل است. کاری بکنید که وقتی وزن شد، بتوانید در تهران هم کنترل کنید. نظر همة همکاران را بگیرید و طرح را کامل کنید. اگر کسی الان مدیر گمرک است فردا شد رئیس دفتر، حقوقش را حفظ کنید. افزایش حقوق هم به او بدهید. یعنی این تغییر ردة سازمانی تأثیری در حقوق دریافتی همکاران نداشته باشد، اما این سازماندهی را انجام بدهید.
مورد بعدی که هم به شما می خواهم بگویم و هم اهالی اقتصاد، اعمال کامل قانون و رعایت قانون است. بعضی آدم ها منافع خودشان را در راستای منافع ملی تعریف نمی کنند. بهترین ملت و بهترین اقتصاد جایی است که آحاد مردم منافع شخصی خودشان را در راستای منافع ملی تعریف کنند، نه زاویه دار. کسی ممکن است کالایی را وارد بازار کند، خودش سود ببرد، ولی سلامت ملت به خطر می افتد و ملت ضرر می-کند. ملتی موفق است که همه هم افزا و در یک راستا باشند. هزاران راه برای کسب درآمد حلال و درست وجود دارد.
اصلاً خود تجارت درست در کشور ما را در نظر بگیریم. کسی کالا می آورد مقدار و قیمت واقعی اش را دقیق ثبت کند. اگر صادر هم می کند به همین ترتیب باشد. بین خود و خدا سود آن کم است؟ سود زیاد است.
آنهایی که دنبال دور زدن قانون و فشار آوردن هستند، بالاخره گمرک است که ده ها هزار مراجعه کننده، ده ها میلیون تن کالا و سایر مسائل وجود دارد. ممکن است کارمندی نتواند کنترل کند. مثلاً در یکی از گمرکات جنوب دستگاهی نامه می نوشته که می خواهیم تجهیزات محرمانه وارد کنیم، اجازة ورود بدهید. هفته ای چهل پنجاه کانتینر وارد می شد، رئیس گمرک هم فکر کرده بود که این به نفع کشور و امنیت ملی است و موافقت می کرد. بعد از مدتی حساس شده بود و یکی از بارها را بازکرده بودند، دیده بودند لوازم آرایشی است. البته گفتند این برای رد گم کنی بوده است. ولی دوباره تکرار شد. آن مدیر متعهد اعلام کرده بود که من نیستم، چون تخلف می کنید. یا من شنیدم که افرادی شرکت باز می کنند- البته نمی گویم تعدادش زیاد است، ولی یک موردش هم بد است- بیچاره ای را هم به عنوان کارمند می آورند و ماهی هم یک میلیون تومان حقوق می دهند. این هم که مستضعف بوده خوشحال می شود و کارت بازرگانی را هم به نام او می گیرند. واردات و صادرات هم به نام او انجام می شود. وقتی گمرک گزارش می دهد که مالیات واردات و صادرات را بگیرید، می روند می بینند که یک کارگر بیچاره ای است که کارها به نام او انجام می گرفته است. این کارها زشت است. حقوق گمرکی را نمی پردازی، از جیب کی بر می داری؟ یک موقع است که آدم در زندگی به یک نفر یا ده نفر بدهکار است که قابل جبران است. اما وقتی آدم به 75 میلیون نفر بدهکار می شود که هر روز عده ای از آنها از دنیا می روند و اصلاً دیگر امکان جبران وجود ندارد و جزو محالات می-شود. کسی که از قانون تخلف می کند و قاچاق می کند، از جیب ملت بر می دارد.
من متأسفم، بعضی ها تخلفات را تزئین کرده اند و اسم های دیگری بر آن گذاشته اند. مثل آنهایی که رشوه را تحت عنوان پورسانت می گیرند. تطهیرش کرده اند. رشوه، رشوه است.
آقایی یک زمانی گفت که یک پولی هست اجازه بدهید من خرج کنم. گفتم پول چی هست؟ گفت ربطی به دولت ندارد. گفتم اگر ربطی به دولت ندارد، پس چرا از من اجازه می گیری؟ گفت بعضی از این دوستان ما رفته اند از طرف دولت جنس وارد کرده اند. بعد از این که جنس را وارد کردند و تمام شد، فروشنده مبلغی به اینها داده است. تأثیری در کالا، قیمت و کیفیت نگذاشته است. گفتم اگر تأثیر نگذاشته چه ربطی به ما دارد؟ گفت نه تو باید اجازه بدهی تا من این را خرج کنم. گفتم اگر هیچ ارتباطی به دولت ندارد پس به ما چه ربطی دارد؟ بعد از هم جدا شدیم. رفتم نشستم و فکر کردم مگر می شود اصلاً به دولت هیج ربطی نداشته باشد؟ نامه ای به وی نوشتم که به این نتیجه رسیدیم که این پول بیت المال است و باید به بیت المال برگردانده شود. تو را دوست دارم اما بیت المال را از تو بیشتر دوست دارم. بعد دوباره آمد و گفت که من اینها را به فقرا می دهم. گفتم لیست فقرا را بدهید، ما به نام شما همان پول را به آنها می دهیم.
هرکسی رفته موسسة خیریه درست کرده و می گوید ما را معاف کنید. چرا؟ همه چیز باید براساس نظم، حساب کتاب و شفاف باشد. اگر کار خیریه می کنی، چرا از جیب ملت باید این را انجام دهی؟ کار خیریه را باید از جیب خودش بکند. اگر دولت بخواهد خیریه تقسیم کند، می تواند و امکاناتش را هم دارد.
برای دور زدن قانون توجیهات درست می کنند. همة اینها را ببندید. این نهادهای اقتصادی به اصطلاح مردمی که در کشور درست شده، یکی از کارهایشان همین است. به جای اینکه قانون را دور بزنند و اختیارات حاکمیتی را دستشان بگیرند، خودشان، رفتارشان و ساختار خودشان را درست کنند و قانونمندی را آموزش بدهند.
اگر شما این قانون را همین امسال اجرا بکنید، همین امسال دریافتی های گمرک ما به دو برابر افزایش می یابد. ارتقا پیدا می کند. آقای نادری از شما می پرسم می شود یا نمی شود؟ نقشه می کشند که چه طوری مأمور گمرک، دولت و بانک را دور بزنند. باید به سرعت با بانک و مالیات حلقه بشوید.
موقعی که می خواهد از بانک وام بگیرد، می گوید می خواهم صد هزار تن کالا وارد کنم و پانصد میلیارد تومان می شود و این مبلغ را می گیرد. وقتی می خواهد جنس به گمرک وارد بکند می بینی 500 میلیارد شد 100 میلیارد. چهارصد میلیاردش کجا رفت؟ اینجا کم اظهاری یا کم وارد کردن است و آنجا زیاد اظهاری. هم پول گرفته و هم از گمرک و مالیات فرار کرده است. اینها را با هم حلقه کنید و کنترل کنید.
وقتی 85 درصد کالاهای ورودی از عوارض گمرکی معاف اند، این ظلم به ملت ایران است. به خاطر اینکه روی کالاهای وارداتی اسم گذاشته اند؛ یا مواد اولیه است یا کالای واسطه ای است یا کالای سرمایه ای. فرار کردن خیلی بی انصافی است. این امور را محکم بگیرید. جیغ می-کشند، بگذارید بکشند. فردا می بینید ماجرای دیگری درست می کنند. تخلف را خودشان انجام می دهند و شما را مقصر جلوه می دهند. از اینها نگران نباشید که چهار تا تیتر بزنند، شعار بدهند، از این تریبون و آن تریبون مطرح کنند. کارهای خود را محکم بگیرید.
این سفارش ها و این نامه های محرمانه، خیلی محرمانه و سری را توی خرد کن بریزید. ارزش خردکن هم ندارد، چون خردکردن برق مصرف می کند، توی زباله دانی بیندازید. دولت مصوبه و قانون دارد، فقط و فقط با امضای وزیر اقتصاد، تمام. نه اینکه مأمور گمرک امین نیست، برای اینکه دشمن نفهمد از کجا این چرخید، کجا توقف کرد و ... این موارد محدود است. این طوری نیست که 2500 تا کانتینر بیاورند یا از گمرک هرمزگان لباس بیاورند و بگویند که اینها کالاهای محرمانه است. بعد مأمور دلسوزی را که برخورد می کند، تهدید کنند و سرو صدا کنند. جیغ و داد نکنید. شما مقررات گمرک را اعمال کنید، هر مأموری در هر جا مقررات گمرکی را قاطع اعمال کرد بنده احمدی نژاد مخلص و حامی اش هستم. محکم ایستادگی کنید. از شما پشتیبانی می کنم. بگذارید اقتصاد و واردات و صادرات کشور شفاف شود. من از همة شما تشکر می کنم.
طرح تحول گمرکی یکی از ارکان اصلی طرح تحول اقتصادی است که این هم دست شما را می بوسد.
من از همة مأمورین و مجموعه گمرک در تمام کشور به خاطر همة تلاش هایشان صمیمانه تشکر می کنم. امیدوارم به سرعت این قانون جدید را- که از مجلس محترم هم تشکر می کنم- عملیاتی بکنید تا گمرک جزء اولین مجموعه هایی باشد که طرح تحول در آن اجرا شده است. موفق باشید.
والسلام علیکم و رحمة الله وبرکاته