پوتین؛ دوباره در راه کرملین

غلامحسین طاهری
انتخابات ریاست جمهوری روسیه فردا یکشنبه 14 اسفند، چهارم مارس 2012 برگزار می شود. ولادیمیر پوتین، به زودی باردیگر سکان کرملین را در دست می گیرد. اکنون دیگر انتخاب شدن ولادیمیر پوتین، نخست وزیر روسیه به پست ریاست جمهوری این کشور برای شش سال آینده قطعی است. انتخاب دیمیتری مدودیف، رئیس جمهوری فعلی نیز با توجه به ویژگی هایش برای جانشینی ولادیمیر پوتین قطعی به نظر می رسد.
پوتین که از او به عنوان معمار روسیه نوین نام می برند تا کنون در صدر نظر سنجی ها قرار دارد. وی می گوید «فکر می‌کنم مردمی داریم که بیشتر به آزادی تمایل دارند تا دخالت دولت در زندگی خصوصی‌شان»؛ و اضافه می‌کند عده آنان رو به افزایش است.
با این حال، مدودیف، رییس جمهور کنونی روسیه، دوست و هم دوره تحصیلی ولادیمیر پوتین و مورد اعتماد وی و به خصوص سران شرکت «گازپروم» است. برخی از کارشناسان روسی معتقدند در عین حال مدودیف شخصیتی نسبتاً سازشکار است که تا حد زیادی گروه های لیبرال را نیز راضی نگه می دارد. این بدان معناست که پوتین با انتخاب وی به عنوان جانشین خود، آشکارا به مخالفان راست گرا علامت داده است که با حمایت از مدودیف، سطح دسیسه های ضد حکومتی پایین بیاید. البته اینکه این پیام پوتین شنیده و درست درک شود، خود مسئله ای جداگانه است. این واقعیت که انتخاب مدودیف به عنوان نخست وزیر و مجری تحقق طرح های ملی دارای اولویت برای روسیه است، اکنون در «طرح پوتین» تنها یک حلقه گم شده وجود دارد و آن جایگاه آتی طراح اصلی این طرح در سیستم سیاسی روسیه بعد از برگزاری انتخابات امسال است. نکته دیگر، در خصوص اقدامات آینده پوتین در برابر غرب است. در این مورد، نکته ای همواره مورد بحث بود و آن اینکه آیا پوتین شعارهای قبل از انتخابات را علیه امریکا بعد از انتخاب شدن تکرار می کند که در صورت تحقق این شعارها جبهه جدید ضد آمریکایی شدت خواهد گرفت .
به هر حال، براساس نظرسنجی ها، اکنون نزدیکترین رقیب پوتین، گنادی زیوگانف، رهبر حزب کمونیست است که 1/15 درصد آرا را دارد. میخائیل پروخورف نامزد میلیاردر نیز 7/8 درصد آرا را کسب خواهد کرد. پوتین گفته است: «اگر مردم کشور به من اعتماد کنند و رئیس جمهور شوم مدودیف را نخست وزیر خواهم کرد». پوتین افزود: «من و مدودیف از قبل با همدیگر توافق کرده بودیم که یک نفر از ما برای ریاست جمهوری کاندیدا شود و با مشاهده اینکه طرفداران من از مدودیف بیشتر بودند، من کاندیداتوری خود را اعلام کردم».
در مجموع، با بررسی اصول حاکم بر سیاست خارجی روسیه که عموماً از واقعیت های موجود در نظام بین‌الملل و محیط پیرامون روسیه ناشی می شود، در می یابیم که رابطه‌ی محکم و معناداری میان اصول رئالیسم روسی و دکترین های نظامی این کشور وجود دارد. بر این اساس، روسیه تلاش می کند ضمن گسترش روابط با اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا و همچنین ایفای نقش موثرتر در معادلات جهانی، از نظر استراتژیکی نیز مستقل عمل نماید. به همین سبب نیز طی سال‌های گذشته، سیاست خارجی روسیه نمایانگر استفاده از ابزار گوناگون جهت دستیابی به اهداف و مقاصد مسکو بوده است.
در واقع، سیاست خارجی روسیه بر اساس عملگرایی، کارآمدی اقتصادی و اولویت اهداف ملی پایه گذاری شده است و رهبران کرملین بارها به ضرورت استفاده از منابع و روش‌های گوناگون قدرت جهت دستیابی به مقاصد خود اشاره نموده‌اند. در این راستا، سومین دکترین نظامی روسیه نیز به منظور مقابله با تهدیدهای موجود در پیرامون امنیت و منافع ملی روسیه، طرح و تبین شده است.
در انتخابات روسیه اگر هیچ یک از کاندیداها نتوانند بیش از ۵۰ درصد آ راء را به خود اختصاص دهند، انتخابات به دور دوم کشیده خواهد شد. با این حال، پس از برگزارى انتخابات پارلمانى در روسیه، خود ولادیمیر پوتین نیز دستور داد ۲۰۰ هزار دوربین مدار بسته در شعب اخذ راى نصب شود.
گفتنی است «روسیه واحد» که یکی از احزاب دومای روسیه است، حزبی میانه رو و حامی نخست وزیر این کشور (ولادیمر پوتین) می باشد. ساختار این حزب در سال 2001 شکل گرفت. حزب روسیه واحدکه از احزاب جدید روسیه به شمار می رود، طی سال های اخیر در اثر محبوبیت ولادیمر پوتین توانسته است در انتخابات محلی و فدرال آرای زیادی را به خوداختصاص دهد. در سال 2003 این حزب توانست 37 درصد آرا را برای خود به دست آورد و در ژانویه ی 2005، 305 کرسی از 405 کرسی دوما را به دست آورده و به عنوان اکثریت شناخته شد.
88 نفر از 178 نماینده شورای فدراسیون روسیه از حزب روسیه واحد هستند. تعدادی از وزیران کابینه پوتین و همچنین تعدادی از استانداران فدراسیون روسیه عضو این حزب می باشند. رهبر حزب روسیه واحد هم اکنون «باریس گریزلوف» است که در نوامبر 2002 به این سمت بر گزیده شد. وی همچنین وزارت کشور سابق فدراسیون روسیه را عهده دار بوده است. حزب روسیه واحد دارای 29856 شعبه اصلی و 2600 شعبه محلی در فدراسیون روسیه است است.