حمله رژیم صهیونیستی به غزه؛ اهداف و پیامدها (بخش دوم)
نوشته: هادی مشهدیرضا
اشاره:
رژیم صهیونیستی به دنبال وقوع دگرگونیهای سیاسی در جهان عرب که موجب ظهور طیفهای سیاسی مخالف با اشغال فلسطین در این کشورها شده است، خود را بیش از گذشته در تنگنای منطقهای میبیند. همین امر رژیم اشغالگر قدس را واداشته است تا برای پنهانکردن نگرانیهای خود از وضع به وجود آمده در خاورمیانه، دست به تحرکات نظامی خطرناکی در منطقه تحت محاصره غزه بزند. رژیم صهیونیستی در دست یازیدن به این جنایت، اهدافی را تعقیب میکند که بررسی آنها، محور اصلی مقاله حاضر است.
4- ارزیابی فضای کشور مصر پس از انتخابات: پس از تسخیر سفارت اسراییل توسط انقلابیون مصری در اکتبر 2011 تمرکز افکار عمومی مصر بر محاکمه دیکتاتور سابق مصر و برگزاری انتخابات پارلمانی در این کشور، فلسطین بار دیگر در فضای سیاسی مصر به حالت خاموشی درآمد.
با آنکه گذرگاه رفح چند ماه پس از موفقیت انقلاب مصر باز شد، اما مقدمات تسهیل عبور و مرور ساکن ان نوار غزه فراهم نشد.
همچنین پس از بازگشت سفیر رژیم صهیونیستی به قاهره نیز واکنش جدی دیگری از سوی انقلابیون مصری مشاهده نشد.(9)
اخوانالمسلمین و مقامات مصری نیز تلاشی برای برچیدن توافق کمپ دیوید از خود نشان ندادند.
این موضوعات رژیم اشغالگر را بر آن داشت تا با برهم زدن آرامش نوار غزه و کشتار ساکنان این نوار، هم از فضای مبهم مصر، بیشترین استفاده را بکند و هم میزان حساسیت و احساس مسئولیت پارلمان جدید مصر را در خصوص مسئله فلسطین بسنجد.
ج) اهداف رژیم صهیونیستی از حمله دوباره به غزه
در تعیین اهداف حملات رژیم اشغالگر به نوار غزه توجه به مؤلفههای عوامل حمله، فضای داخلی سرزمینهای اشغالی، وضعیت طرف مقابل(گروههای فلسطینی) و رویکرد آینده این رژیم ضروری است. با توجه به این مؤلفهها و تغییر رویکرد حماس در زمینه مقاومت، مهمترین اهداف اسراییل در تجاوز اخیر به نوار غزه، عبارتند از:
1- سنجش توان و تحمل مقاومت غزه: پس از ناکام ماندن سامانه ضدموشکی «گنبد آهنین» در مقابله با راکتها و خمپارههای گروههای مقاومت در شهریورماه 1390 و صرف هزینههای هنگفت برای تقویت و بهبود این سامانه، رژیم صهیونیستی درصدد برآمد با راهاندازی معرکهای جدید، توان این سامانه را درباره پاسخ موشکی گروههای مقاومت به حمله احتمالی این رژیم به تأسیسات هستهای ایران بیازماید. از طرف دیگر، رژیم اشغالگر در پی آن بود تا با اصرار بر ترورهای خود در نوار غزه و ترغیب کردن گروههای مقاومت به استفاده از تمامی توان نظامی خود، توان تسلیحاتی این گروهها را سنجیده و به این یقین برسد که آیا گروههای مقاومت، توانایی هدفگیری عمق سرزمینهای اشغالی (شهر تل آویو) و مراکز هستهای این رژیم را دارند؟
2- به تأخیر انداختن تشکیل دولت وحدت ملی و برگزاری انتخابات فلسطین: یکی دیگر از اهداف رژیم صهیونیستی در حمله به نوار غزه، جلوگیری از تشکیل دولت وحدت ملی و مقدمات برگزاری انتخابات آینده است. علت این امر، نگرانی رژیم صهیونیستی از روی کارآمدن مجدد دولت حماس در کرانه باختری و نوار غزه و شکست مذاکرات سازش است.
همچنین دستیابی کمیتههای آشتی ملی به موافقت دولتهای کرانه باختری و نوار غزه با گسترش آزادیهای رسانهای و آزادی زندانیان سیاسی، رژیم صهیونیستی را بر آن داشت تا با ایجاد فضای رعب و وحشت در نوار غزه از ادامه فعالیتهای این کمیتهها جلوگیری کند.
3- متهم کردن ایران به اجرای عملیات ایلات: رسانههای عبری، علت ترور «زهیر القیسی» دبیرکل کمیتههای مقاومت مردمی را دست داشتن وی در اجرا و طراحی عملیات ایلات (مرداد 1390)اعلام کردند.
از طرفی، رسانههای صهیونیستی ادعا کردند زهیر القیسی از عوامل ایران و حزبالله لبنان در نوار غزه بوده است و دیگر گروههایی که در نوار غزه به انجام عملیات علیه رژیم صهیونیستی دست میزنند شاخههای نظامی مورد حمایت ایران هستند. این رسانهها، پیام اصلی اسرائیل در حملات اخیر را هشدار به عناصر مورد حمایت ایران در نوار غزه اعلام کردند.(10)
4- ایجاد اختلاف در میان گروههای مقاومت: رژیم صهیونیستی با مشاهده تغییر رویکرد حماس نسبت به مقاومت مسلحانه و حرکت این جنبش به سوی تشکیل حزب سیاسی، به این نتیجه رسیده است که برای حاکم شدن آرامش در سرزمینهای اشغالی، باید قویترین گروه مقاومت فلسطین یعنی جنبش حماس را از سایر گروههای مقاومت نوار غزه جدا کند چراکه جنبش حماس، هم دارای ساختار حکومتی منسجم در نوار غزه است و هم با پشتوانه تسلیحاتی غنی خود، قابلیت دفاع از ملت فلسطین را در برابر تجاوزات رژیم اشغالگر دارد که نمونه بارز آن، جنگ 22 روزه بوده است.
5- تشدید اختلافات درون گروهی جنبش حماس: تغییر روند سیاسی جنبش حماس، گسترش روابط این جنبش با کشورهای منطقه پس از بیداری اسلامی، ماهیت اخوانی جنبش، بحران برق و سوخت نوار غزه، نگرانی در خصوص برگزاری انتخابات و مهمتر از همه، حفظ قدرت دولت غزه از جمله مواردی است که منجر به تغییر مسیر جنبش حماس در رویکرد مقاومت مسلحانه آن شده است. با قدرت گرفتن اخوانالمسلمین در مصر و ادامه مذاکرات حماس با جنبش فتح در خصوص دولت آینده، رهبران حماس در پی آن برآمدند تا چهرهای صلح جو از جنبش به جهانیان عرضه کنند. از جمله نتایج این تلاش میتوان به اقدام سوئیس برای حذف اسم جنبش حماس از فهرست گروههای تروریستی(11) و اعلام تشکیل حزب سیاسی از سوی این جنبش(12) اشاره کرد.
این رویکرد جدید حماس با روحیه مبارزهای آن و رویکرد گردانهای قسام در تعارض است.
در حملات هوایی و توپخانهای اخیر رژیم صهیونیستی در حالی که تمامی شاخههای نظامی گروههای فلسطینی اقدام به پرتاب موشک میکردند رهبران و فرماندهان حماس در داخل غزه تنها به محکوم نمودن حملات و کشتار ملت بی دفاع فلسطین اکتفا کردند. همین امر میتواند زمینه ساز اعتراضات مبارزان قسام و جدایی عناصر مبارز از این جنبش در آینده شود.
همچنین برخی کارشناسان معتقد بودند دخالت حماس در درگیریها منجر به جنگ طولانی مدت میشود و از همین روی بوده که جنبش حماس از دخالت در پرتاب موشکها خودداری و برای حاکم شدن هرچه سریعتر آتش بس تلاش کرد.(13)
6- قطع ارتباط حماس با ایران: تجاوزات رژیم صهیونیستی با متهم نمودن دبیرکل کمیتههای مقاومت مردمی به رابطه با ایران آغاز گردید. در طول حملات موشکی گروههای مقاومت نیز رسانههای صهیونیستی بر حمایت مالی و تسلیحاتی ایران از گروههای مقاومت، به ویژه جهاد اسلامی تأکید نموده و حتی مدعی شدند گروهانهای قدس، موشکهای فجر با برد 110 کیلومتر را در اختیار دارند و نسبت به هدف قرار داده شدن تل آویو هشدار دادند.
نقطه مبهم این درگیری، تلاشهای حماس برای برقراری آتش بس است و این به معنای قرار گرفتن حماس در برابر گروههایی است که از نظر رژیم صهیونیستی مورد حمایت تسلیحاتی ایران هستند. از طرف دیگر، مقامات صهیونیستی، حماس را مسئول کنترل پرتاب موشکها از نوار غزه دانستند و تأکید کردند که جنبش حماس باید از فعالیت عناصر نزدیک به ایران و حزب الله لبنان در نوار غزه جلوگیری کرد.(14)
تلاش حماس برای متوقف کردن حملات موشکی مقاومت غزه، حمایت حماس از مخالفان سوری و بازی در زمین قطر به عنوان جدیترین دشمن سوریه، همگی مؤلفههایی است که موجب دور شدن این جنبش از حمایتهای جمهوری اسلامی ایران از مقاومت خواهد شد، کما اینکه مقام معظم رهبری در دیدار با اسماعیل هنیه ورود تدریجی منش سازشکارانه را هشدار دادند. (15)
با تحقق این امر، هم حماس از دیگر گروههای مقاومت فاصله میگیرد و هم اینکه در صورت حمله احتمالی به ایران، حماس از جمهوری اسلامی ایران حمایت نخواهد کرد و این موضوعی است که در ماههای گذشته، برخی رهبران حماس نیز به آن اذعان داشتند.
د) پیامدها و نتایج
پیامدهای حملات اخیر رژیم صهیونیستی و واکنش گروههای مقاومت نوار غزه، دارای پیامدهای مثبت و منفی برای دو طرف و ملت فلسطین بوده است. البته باید توجه داشت ارزیابی ضربات وارده بر حسب ادعاهای رسانههای فلسطینی و صهیونیستی است و ممکن است در برخی موضوعات از واقعیت اندکی فاصله داشته باشد ولیکن در نتیجه گیری کلی میتوان به دورنمایی از موفقیت دو طرف در نیل به اهداف خود، رسید.
1- وادار شدن اسرائیل به توقف اولیه حملات: دامنه و حجم موشکها و خمپارههای گروههای مقاومت در پاسخ به تجاوزات رژیم صهیونیستی و تهدید به هدف قراردادن تل آویو توسط این گروهها، رژیم اشغالگر را مجبور نمود تا به عنوان طرف اول، حملات خود را متوقف کند و از دستگاه اطلاعاتی مصر درخواست کند تا با میانجیگری خود، گروههای فلسطینی را نسبت به پذیرش آتش بس متقاعد کند. این امر به معنای آن است که مقاومت فلسطین موفق شد ابتکار حملات موشکی را که ابتدا دردست رژیم اشغالگر بود در اختیار خود درآورد و حرف آخر در درگیری را خود تعیین کند. این نوع آتشبس در طول تاریخ مقاومت فلسطین کمنظیر بوده است.(16)
2- وارد شدن خسارات سنگین به مقاومت: در اثر حملات اسراییل در ماه مارس به نوار غزه، یک رهبر مقاومت فلسطین (دبیرکل کمیتههای مقاومت)، یک آزاده فلسطینی، 14 مبارز گروهانهای قدس و 10 شهروند فلسطینی به شهادت رسیدند. همچنین 100 نفر از ساکنان غزه، مجروح شدند که در بین آنها تعداد زیادی کودک و زن وجود داشت.
تحلیلگران نظامی، شهادت 14 مجاهد جنبش جهاد اسلامی را ضربهای سنگین در طول تاریخ مقاومت این جنبش به حساب آوردهاند و جبران این خسارت را نیازمند زمانی طولانی دانستهاند.(17)
3- یکپارچگی گروههای مقاومت در مقابله با حملات: نکته مهم و قابل توجه در درگیری اخیر، واکنش تمامی گروههای مقاومت نوار غزه به جز جنبش حماس به این حملات بود. این موضوع، نکتهای است که همواره مورد تأکید رهبران و فرماندهان مقاومت فلسطین است، همان «وحدت صفوف» میباشد.
نکته دیگر، حملات گسترده، متعدد و پردامنه مقاومت بود که به فرار دهها هزار اسراییلی به پناهگاهها، تعطیلی مدارس در جنوب سرزمینهای اشغالی، توقف کار برخی مراکز هستهای، اعلام حالت آماده باش کامل، تخریب منازل و گذرگاههای صهیونیستی و مجروحیت دهها صهیونیست و شهرکنشین انجامید. جنبش جهاد اسلامی برای بار دوم در این حملات از موشکانداز متحرک (خودرو) استفاده کرد و این بار با نصب علامت گروهانهای قدس بر روی این موشکانداز و انتشار مجدد تصاویر پرتاب موشک از روی آن، به تمامی شایعات و ادعاهای رسانههای صهیونیستی مبنی بر «استفاده از تصاویر درگیریهای لیبی در حملات شهریور ماه 1390» خاتمه داده و ابهامات را برطرف نمود.
فرماندهان گروهانهای قدس، این پیشرفت نظامی جنبش جهاد اسلامی را نشانه ناتوانی دستگاه اطلاعاتی ارتش اسراییل از شناسایی و ارزیابی توان نظامی این جنبش دانستهاند.(18)در مورد حضور قدرتمند گروههای مقاومت، همچنین میتوان به طور برجسته به مشارکت پررنگ مجموعة «شهید عماد مغنیه» از توابع گردانهای شهدای الاقصی (شاخة نظامی جنبش فتح) و پرتاب 32 فروند موشک راکت و خمپاره توسط این مجموعه به سوی مواضع صهیونیستی اشاره کرد.(19)
از جمله گروههای مقاومت فلسطینی که در حملات موشکی علیه رژیم اشغالگر قدس حضور یافتند میتوان به گروهانهای قدس (شاخه نظامی جنبش جهاد اسلامی در فلسطین)، تیپهای ناصر صلاحالدین (شاخه نظامی کمیتههای مقاومت مردمی)، گردانهای ابوعلی مصطفی (شاخه نظامی جبهه خلق برای آزادی فلسطین)، گردانهای ناصر صلاحالدین (شاخه نظامی جنبش مقاومت مردمی)، گردانهای مقاومت ملی (شاخه نظامی جبهه دمکراتیک)، گردانهای الانصار (شاخه نظامی جنبشالاحرار)، گردانهای جهاد جبریل (شاخه نظامی جبهه خلق ـ فرماندهی کل)، گردانهای مجاهدین (شاخه نظامی جنبش مجاهدین)، نیروهای شهید کمال عدوان (شاخه نظامی فتح انتفاضه) و مجموعة شهید عماد مغنیه (از توابع گردانهای شهدای الاقصی) اشاره کرد.(20)
شایان ذکر است عدم مشارکت گردانهای قسام (شاخه نظامی جنبش حماس) در واکنش موشکی گروههای مقاومت غزه همچنان بر ابهامات در مورد تغییر رویکرد مقاومتی حماس افزود.
4- تحریم رسانههای منتقد دولت حماس و تشدید اختلاف حماس با گروههای مقاومت: با بالاگرفتن درگیری بین مقاومت فلسطین و رژیم صهیونیستی و وخیمشدن شرایط زندگی ساکنان نوار غزه به علت شدت یافتن بحران سوخت، برق، آب و مواد غذایی و دارویی، برخی رسانههای نوار غزه بویژه رسانههای وابسته به جنبش جهاد اسلامی زبان به انتقاد از دولت حماس گشوده و این سؤال را مطرح کردند که با وجود این شرایط سخت، علت سکوت حماس در پاسخ به جنایات صهیونیستها چیست؟ آیا حماس، پاسدار امنیت مرزهای اسراییل شده است؟ در همین رابطه، رادیو «صوتالقدس» وابسته به جنبش جهاد اسلامی فهرستی از رسانههای مورد تحریم رهبران و دولت حماس را منتشر کرد و بیان داشت این آغازی برای اختلافات جهاد و حماس در آینده خواهد بود.
برخی کارشناسان معتقدند این نوع رفتار حماس با جنبش جهاد اسلامی، شبیه رفتار گذشته جنبش فتح با جنبش حماس است.(21)
5 ـ پیشرفت در عملکرد گنبد آهنین: پس از شکست سامانه ضد موشکی «گنبد آهنین» در برابر حملات موشکی فروردین و شهریور سال 1390 گروههای مقاومت، یکی از هدفهای اسراییل از حمله اخیر به غزه آزمایش این سامانه بود.
مسئولان نظامی و سیاسی اسراییل، عملکرد این سامانه را در خنثیکردن تعدادی از موشکهای فلسطینی میستایند، ولی اعتراف میکنند که این سامانه در مقابله با موشکهای حزبالله لبنان و یا موشکهای فجر که در اختیار جهاد اسلامی فلسطین است، کارساز نخواهد بود. (22) سامانه گنبد آهنین در حملات اخیر گروههای مقاومت، موفق شد 60 فروند از راکتهای آنها را منحرف، یا منهدم کند.
هـ ـ مواضع و اقدامات گروههای فلسطینی
1- جهاد اسلامی: جنبش جهاد اسلامی، علت تجدید حملات رژیم صهیونیستی را خشم نتانیاهو از پاسخ منفی اوباما به مشارکت در حمله به ایران توصیف کرده است. جهاد اسلامی در انتقاد به سکوت حماس بیان داشت اکنون زمان سؤال و پاسخ در مورد واکنشها نیست و در شرایط کنونی نمیتوان مقاومت را کنار گذاشت و سر تسلیم فرود آورد.(23)
رهبران جنبش جهاد اسلامی ضمن محکوم کردن ترور دبیرکل کمیتههای مقاومت مردمی اعلام کردند: «ما بین خون خود و دیگر گروههای فلسطینی، تفاوتی قائل نمیشویم چراکه خون ملت فلسطین، یکی است.»(24)
2ـ حماس: جنبش حماس علیرغم عدم مشارکت در پاسخ موشکی به تجاوزات رژیم صهیونیستی، با محکوم کردن ترور دبیرکل کمیتههای مقاومت، هدف رژیم صهیونیستی از حمله به نوار غزه را ملتهب کردن فضای داخلی فلسطین دانست. برخی رهبران حماس نیز علت این حملات را مانع تراشی برای برگزار نکردن انتخابات آتی فلسطین دانستهاند.(25) ادامه دارد...
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
