حاکمیت آل‌سعود بر بحرین رسمیت پیدا می‌کند

گروه بین‌الملل، نزهت امیرآبادیان: همزمان با دور جدید مذاکرات هسته یی ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی در وین، کشور های عربی حاشیه خلیج فارس تصمیم دارند با برگزاری اجلاسی درباره تاسیس «اتحادیه خلیج» تصمیم گیری کنند. عربستان سعودی عامل اصلی تاسیس این نهاد جدید است و بحرین هم نخستین کشوری است که برای پیوستن به آن اعلام آمادگی کرده است. در عین حال مقام های دو کشور اعلام کرده اند حتی در صورت شکست احتمالی این طرح، برقراری یک اتحاد سیاسی ـ نظامی نزدیک را به شکل دوجانبه پیگیری خواهند کرد.
به گزارش العالم، در آستانه برگزاری این نشست، سمیره رجب، وزیر اطلاع رسانی بحرین، ضمن اعلام خبر موافقت رژیم آل خلیفه با تشکیل این اتحادیه منطقه یی گفت: «اتحاد دوجانبه مورد توافق این کشور با عربستان سعودی، در چهار محور خواهد بود. بحرین موافقت کرده است که با عربستان سعودی در چهار محور امنیت، دفاع، اقتصاد، و امور خارجی متحد شود.» وی با تشویق دیگر کشورهای منطقه برای پیوستن به این اتحادیه گفت کشورهای کوچک امروزه نمی توانند به بقا ادامه دهند، و اظهار امیدواری کرد بقیه کشورهای عربی منطقه به این اتحادیه بپیوندند.
وزیر اطلاع رسانی دولت بحرین همچنین در گفت وگو با رویترز گفته است انتظار دارد تشکیل این اتحادیه با عضویت دو یا سه کشور طی روزهای آتی اعلام شود. بنا بر اعلام مقام های دولتی بحرین، از این سه کشور، دو کشور بحرین و عربستان سعودی خواهند بود، اما رجب در گفت وگو با رویترز از اشاره به نام کشور سوم خودداری می‌کند.
سمیره رجب در مورد تاثیر تشکیل این اتحادیه بر حاکمیت ملی کشورها به رویترز می گوید: «کشورهای عضو اتحادیه حاکمیت ملی خود را از دست نمی دهند و هرکدام به طور جداگانه عضو سازمان ملل متحد باقی خواهند ماند، اما تصمیم گیری در مورد روابط خارجی، امنیتی، نظامی و اقتصادی به شکل یکپارچه و در چارچوب این اتحادیه خواهد بود.» اما بسیاری از تحلیلگران چنین اتحادی را پیوستن بحرین به پادشاهی سعودی می دانند و معتقدند این اتحاد عملاحاکمیت خاندان آل سعود بر مجمع الجزایر بحرین را رسمیت می‌بخشد.
روزنامه القدس العربی نیز در تحلیلی در این مورد نوشته است: «نشست مشورتی رهبران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در ریاض با دیگر نشست های این گروه متفاوت است، چرا که این نشست برای رد و بدل کردن تعارف های همیشگی برگزار نمی شود. بر اساس گزارش های منتشرشده قبل از برگزاری این نشست، قرار است امکان اعلام تشکیل یک نظام سیاسی یکپارچه میان عربستان و بحرین و ادغام این دو کشور زیر پرچم یک نظام واحد بررسی شود.»
مخالفت معترضان بحرینی
اگرچه رویترز گزارش داده است که این تصمیم در راستای نزدیک تر شدن شش کشور عضو شورای همکاری خلیج به یکدیگر است تا بتوانند به ادعای آنان با نفوذ ایران و حضور القاعده در منطقه مقابله کنند، اما معترضان بحرینی مخالف این اقدام هستند و آن را ترفندی برای پیاده نکردن اصلاحات سیاسی می دانند.
روزنامه‌های محلی بحرین و عربستان سعودی یکشنبه نوشته بودند این دو کشور در سایه نگرانی از خشم شهروندان شیعه از دو خاندان حاکم در دو کشور و متهم کردن ایران به تحریک معترضان، احتمال دارد یک اتحاد اولیه تشکیل دهند. نیروهای نظامی عربستان سعودی ماه مارس 2011 به منظور کمک به دولت بحرین در مقابله با اعتراض های شیعیان، وارد این کشور شدند.
این اعتراض ها را اکثریت شیعه مذهب این کشور رهبری می کنند. با وجود گذشت بیش از یک سال، اعتراض های شیعیان بحرین علیه خاندان آل خلیفه حاکم، خاموش نشده است. جمعیت وفاق اسلامی، بزرگ ترین گروه معترض بحرینی، می گوید دخالت عربستان سعودی در بحرین، با هدف جلوگیری از شکل گیری دموکراسی در این کشور صورت می گیرد.
جاسم حسین، یکی از مسوولان بلندپایه الوفاق، گفته است: «مشکلات بحرین محلی است نه منطقه یی. عربستان سعودی توان انجام کار زیادی را ندارد. این کشور نیروهای خود را به بحرین فرستاد اما در خاموش کردن اعتراض ها شکست خورد.» او تاکید کرد که هر معاهده یی باید با توافق مردم بحرین منعقد شود. آن طور که دیپلمات های غربی به رویترز گفته اند، در صورت توافق کشورهای حوزه خلیج فارس برای تاسیس «اتحادیه خلیج» احتمالاعربستان سعودی این امکان را خواهد یافت که پایگاهی دائمی برای استقرار نیروهای خود در بحرین تاسیس کند. اپوزیسیون بحرین نسبت به تشکیل این اتحادیه هشدار داده و اعلام کرده به آن اعتراض خواهد کرد.
بلندپروازی منطقه‌یی
یکی از مهم ترین حامیان طرح تشکیل اتحادیه خلیج در دولت بحرین، خلیفه بن سلمان آل خلیفه، نخست وزیر تندرو این کشور است. وی در سخنانی که روز یکشنبه از سوی خبرگزاری دولتی بحرین مخابره شد، گفت: «رویای مردم منطقه دیدن روزی است که مرزها از میان برداشته شوند و شاهد تشکیل یک اتحادیه و یک خلیج باشیم.»
وزیر امور خارجه بحرین هم پس از دیدار وزرای خارجه شش کشور عضو شورای همکاری در ریاض به رویترز گفت: «تمام جنبه های این اتحادیه اکنون روی میز است و بحث در مورد آن بین تمام اعضا جریان دارد.»
هر چند بحرین و عربستان سعودی رابطه نزدیکی طی سال های اخیر با یکدیگر داشته اند و حتی بخش اعظم بودجه بحرین هم از راه دسترسی به یک میدان نفتی متعلق به عربستان تامین می شود، اما تشکیل این اتحادیه ممکن است با مخالفت دیگر کشورهای عضو شورای همکاری روبه رو شود. با وجود ظاهر متحد، اختلاف های عمیقی میان کویت، قطر، امارات متحده عربی، عمان، بحرین و عربستان سعودی، شش کشور تشکیل دهنده شورای همکاری خلیج فارس وجود دارد. پیش از این طرح، ایجاد یک واحد پولی مشترک میان کشورهای عضو شورای همکاری به خاطر همین اختلاف ها شکست خورده بود.
جمال فخرو، معاون پارلمان بحرین، هم با ابراز تردید در مورد دستیابی به اهداف بلندپروازانه این طرح، می گوید: «دستیابی به یک سیاست خارجی مشترک میان شش کشور، کار چندان آسانی نخواهد بود، مگر آنکه محدود به موضوعات و جنبه های معینی باشد.»