اهمیت امنیت انرژی برای آمریکا

مجتبی علیان
ایالات متحده آمریکا در ادامه سیاست های استکباری خود همواره گسترش و ایجاد در دموکراسی در سراسر جهان را بعد از جنگ جهانی دوم به کمک ابزارهای قدرت سخت و نرم مورد توجه قرار داده است.
اگرچه سیاستمداران امریکا دموکراسی را همواره خیرعمومی برای مخاطبان خود در سایر ملتها معرفی می کنند، اما این سیاست در بسیاری از موارد منافع حیاتی امریکا را تامین می کند ، به بیان دیگر امریکا هویت خود را در نظام بین الملل از اجرایی کردن این سیاست بدست می آورد.
آمریکا از حضور در خاورمیانه به دنبال این است که منابع انرژی خاورمیانه را برای نوسان اقتصاد خود ذخیره داشته باشد و اینکه آمریکا در خاورمیانه بادمکراسی موافق نیست چون دمکراسی تاثیر منفی بر امنیت انرژی آمریکا دارد.
خروج آسان انرژی از خاورمیانه با وجود دمکراسی در این منطقه ناسازگار و دچار مشکل خواهد شد و آمریکا حساب جداگانه ای را برای هنگام وقوع بحران اقتصادی به وسیله انرژی ذخیره شده در خاور میانه باز کرده است.
دولت امریکا مانند بسیاری از دیگر دولت‌ها، دسترسی مستمر به منابع انرژی و به ویژه نفت را مربوط به امنیت ملی خود دانسته و استفاده از منابع متنوع و مطمئن نفتی را از عوامل کلیدی تضمین کنندۀ بقا، امنیت، قدرتمندی و کسب ثروت خود می‌داند.
نفت از یک سو با تأمین انرژی لازم برای تسلیحات نظامی مدرن از جمله تانک‌ها، چرخ بال‌ها، هواپیماها و رزم ناوها، سپر دفاعی کشورها را مستحکم می‌سازد و از سوی دیگر با به حرکت در آوردن موتور تکنولوژی و اقتصاد کشورها، رشد و توسعۀ اقتصادی آن‌ها را تضمین می‌کند.
در چنین شرایطی کشوری مانند امریکا برای اینکه برتری اقتصادی و نظامی خود را حفظ نماید به جریان آزاد و مستمر نفت نیازمند است و برای این هدف حتی از نیروی نظامی استفاده می‌کند. را برت کیگان در این خصوص اظهار می‌ کند که:«احتمال دارد امریکا به تمرکز و حضور فراوان در خاورمیانه برای مدت طولانی نیازمند باشد؛ زیرا، هر وقت مشکل اقتصادی برای این کشور پیش آمده علت آن اختلال در عرضۀ نفت به آمریکا بوده است.»
آمریکا با تولید روزانه حدود هفت تا هشت میلیون بشکه نفت خام همواره از بزرگترین تولید کنندگان نفت جهان بوده است، کاهش تولید نفت در آمریکا وابستگی این کشور به واردات نفت را بیشتر می کند. این مساله در طراحی استراتژی‌های نفتی این کشور نقش عمده‌ای ایفا کرده است. عمده این استراتژی‌ها به مهم‌ترین منطقه نفت خیز جهان یعنی خاورمیانه مرتبط است. جلوگیری از تسلط رقبا بر منابع نفتی خلیج فارس، حفظ جریان با ثبات نفت، کنترل بهای نفت در بازار جهانی، تنوع بخشی به منابع عرضه نفت و تقویت تولید و ذخیره سازی نفت در داخل، از جمله محورهای اصلی استراتژی نفتی آمریکا در منطقه خاورمیانه است.
آمریکا بورس‌های تحصیلی به جوانان کشورهای عربی می‌دهد اما اجازه پیشبرد دمکراسی نمی‌دهد مطالعات نشان می‌دهد که دمکراسی با منافع اقتصادی و سیاسی آمریکا تضاد دارد، در خاورمیانه آمریکا آن نوع دمکراسی را توسعه می‌دهد که از بالا به پایین باشد، یعنی گروهی از نخبگان از بالا آن را به جامعه دیکته کنند. بعد از انتخابات در فلسطین، آمریکا، غرب و اسرائیل از اینکه مردم، حماس را انتخاب کردند ناراحت شدند و آنها را سال‌هاست که در تحریم و بمباران قرار داده‌ اند.
دمکراسی هایی که در منطقه رخ داده است منجر شده که ایران بتواند کشتی جنگی خود را از کانال سوئز بگذراند و وارد مدیترانه شود در مصر اسلامگرایان دست بالاتر را داشته باشد، چون بهتر سازماندهی شده‌اند. مصر در مسئله فلسطین فعال‌تر می‌شود و هم‌اکنون مذاکرات مابین حماس و حکومت خودگردان در مصر جریان دارد.از زمان انقلاب در کشورهای عربی و به ‌قدرت ‌رسیدن اسلامگرایان روابط آمریکا هم با این کشورها دچار مشکل و تنش شده است.
اخیرا هم اسرائیل و آمریکا تصمیم گرفته‌اند که اصلا درباره مذاکرات صلح صحبت نکنند به‌ جای آن در مورد ایران صحبت‌کنند تهدید ایران یعنی چه؟ چرا بقیه دنیا ایران را تهدید نمی‌دانند؟ روسیه، چین، برزیل، هند، و حتی کشورهای اروپایی در آمریکا لابی‌هایی مانند آیپک مانع از اتخاذ یک سیاست خارجی درست توسط واشنگتن می‌شوند اما تنها ایپک نیست، روزنامه‌ها و مجلات هم همینطور هستند. به وال‌استریت ژورنال نگاه کنید. قرار بوده که این یک نشریه تخصصی در زمینه تجارت باشد ولی کارشان تنها این است که بگویند اسرائیل یک کشور ثروتمند است. دمکراتیک است. صنایع پیشرفته دارد. بروید آنجا سرمایه‌گذاری کنید.
تامین امنیت اسرائیل و کمک به بقای آن همواره یکی از اصول مهم سیاست خارجی امریکا بوده است ، در خاورمیانه به طور خاص یکی از دلایل گسترش دموکراسی حل مسئله اعراب و اسرائیل است که ادامه همان راه دسترسی و تسلط به منابع انرژی در بزرگترین منبع انرژی جهان«خاور میانه» می باشد.
امریکا گاها به خاطر منابع نفت وگاز و ایجاد فرصت برای سرمایه‌گذاری شرکت‌های انرژی امریکایی، از این هدف دست برداشته است و با اقتدارگرایان همکاری می کند مثل آسیای مرکزی و جنوب صحرای آفریقا.
به طور کلی سیاست ارتقا دموکراسی در کشورهایی که امریکا منافع قابل توجهی از جمله نفت یا درگیری با تروریسم ندارد مثلا در کشورهایی مانند بلاروس ، برمه ، کوبا و زیمبابوه با جدیت بیشتر دنبال شده است. انتقادات صریح علیه آنها ، بسیج اقدامات دیپلماتیک چند جانبه علیه آنها، کمک‌های مالی جهت تقویت مخالفان طرفدار دموکراسی و... از اقدامات صریح آمریکا در این مناطق بوده است.
خروج نیروهای نظامی از عراق، وقوع انقلاب‌های عربی، بحران در برخی کشورهای آفریقایی صادر کننده نفت، شکنندۀ بودن ارتباط با برخی از کشورهای دارای منابع آمریکای لاتین می‌تواند از جمله مسایل مرتبط نفت با امنیت ملی آمریکا باشد.
در نتیجه آمریکا دست به هر اقدامی می زند( از جمله اقدام نظامی ) تا دیگر کشورهای منطقه که درگیر با حکومت های دیکتاتور هستند به پیروزی نرسند و همپیمانان خود را در منطقه برای تسلط و انتقال بی درد سر انرژی از این منطق استراتژیک حفظ می کند.