* آقای ایسکوژین، چرا روسیه از سوریه پشتیبانی میکند؟
** موضع مسکو (و پکن) در خصوص تحولات سوریه و از جمله دربارة تلاشهای غربیها برای صدور قطعنامه علیه دمشق از قبل اعلام شده بود. ما در مرحله تدوین این قطعنامه محتوای آن را «ملایمتر» کردیم. از جمله، اصل امکان مداخله نظامی از آن حذف شد. میتوان درباره علل سطحی و عمیق موضعگیری روسیه در قبال سوریه صحبت کرد. آنچه که از همه واضحتر است، این است که ما باید پایگاه نیروی دریایی خود را در سواحل این کشور حفظ کنیم. علت دیگر این است که دمشق، بازار مطمئن فروش سلاحهای ساخت روسیه است، ولی فکر نمیکنم که این نکات چندان مهم باشد.
* با این ملاحظه، منفعت روسیه در چیست؟
** به نظر من، باید ایران را که با اعتماد به نفس فزایندهای نقش منطقهای را ایفا میکند، در صدر این بحث قرار داد. بدون تردید میتوان سوریه را یکی از اقمار ایران دانست. محروم کردن تهران از متحد کلیدی آن، یکی از اولویتهای غرب بوده است. اگر آنها بتوانند مردم سوریه را به زانو در آورند، بعداً نوبت یمن خواهد رسید. ولی زمانی که این موج به خاک ایران برسد، بیثباتی فعلی منطقه که بر اثر «بهار عربی» ایجاد شده، رنگ خواهد باخت. روسیه به ایجاد این وضع علاقهمند نیست.
چرا کارشناسان بر این باورند که مداخله در امور سوریه بسیار خطرناک است؟
عامل اصلی در این زمینه، رئیس جمهور اسد است که او را هرگز با معمر قذافی در یک ردیف قرار نگرفته و نخواهد گرفت. اگر حوادث لیبی در سوریه تکرار شود، شورای امنیت سازمان ملل متحد نهایتاً دچار دودستگی خواهد شد. خوشبختانه، فعلاً از مداخله مستقیم نظامی جلوگیری به عمل آمده است. ولی تا چه زمانی؟ اگر این گام جنونآمیز بالاخره برداشته شود، بهترین بهانه تبلیغاتی برای گسترش جنبشهای پیکارجوی اسلامی فراهم خواهد شد. اگر روسیه در مورد سوریه به درخواستهای غرب تن دهد، این موج حتی به خود روسیه نیز تسری خواهد یافت.
* چه چیزی پشتیبان سلسله انقلابهای عربی شده است؟
** همه این حوادث حلقههای یک زنجیر هستند. کافی است حوادث اخیر کشورهای مغرب و خاورنزدیک و میانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد تا این واقعیت روشن شود. برای من واضح است که نه تونس، مصر یا لیبی، بلکه ایران هدف و آماج اساسی غرب بوده است. ممکن است برخی این دیدگاه را نپذیرفته و بگویند که تونس با ایران ارتباط بسیار غیرمستقیمی دارد. ایران با لیبی هم دوستی چندانی نداشت، ولی برای مبتکرین آن «انقلابها» مهم بود که واکنش جمهوری اسلامی ایران را مورد آزمون قرار دهند. بالاخره تجاوز به منطقهای رخ داده که ایران می خواهد در آن نقش اول را بازی نمایند.