ماجرای اتاقک هسته‌ای پارچین

محمود ملکی
«آسوشیتدپرس» اواخر وقت یکشنبه با انتشار خبری مدعی شد، یک طرح رایانه‌ای که بر مبنای اطلاعات به دست آمده از درون مجتمع پارچین ترسیم شده، نشانگر وجود یک اتاقک مهار انفجار ـ از نوعی است که برای آزمایش‌های مرتبط با سلاح هسته‌ای مورد نیاز است ـ در این مجتمع نظامی است؛ این خبر به سرعت در بالاترین اخبار خبرگزاری‌های بین‌المللی قرار گرفت؛ خبری که چندان هم تازه نبود!
اما ماجرای اتاقک هسته‌ای پارچین چیست؟
در سال ۲۰۰۳ میلادی (نزدیک ۹ سال پیش) آژانس مدعی وجود تصاویری از اتاقک و مخزنی که برای آزمایش‌های هسته‌ای به کار می‌رود، در مجتمع نظامی پارچین شد؛ تصاویری که تازه پس از گذشت ۹ سال شامگاه یکشنبه آسوشتدپرس برای چندمین برای و البته هر بار به عنوان یک کشف جدید از آن سخن می‌گوید.
در سال ۲۰۰۳، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، اطلاعات خود را درباره این اتاقک هسته‌ای این گونه گزارش می‌دهد:
بر پایه اطلاعات یک کشور عضو (آمریکا) و عکس‌های ماهواره‌ای، ایران در سال ۲۰۰۰ در پارچین اتاقک ساخته که برای آزمایش‌های شبیه‌سازی هسته‌ای مناسب است. این آزمایش‌ها با مواد منفجره شناخته شده (غیر هسته‌ای) انجام شده تا اثرات انفجار را روی مواد خاص بررسی نماید؛ این آزمایش‌ها معروف به هیدرودینامیک هستند و یک گام لازم برای توسعه سلاح‌های هسته‌ای است. در این آزمایش‌ها، ایران از فلز تنگستن به عنوان جایگزینی برای به‌کارگیری نوترون استفاده کرد».
در بند دیگر درباره تولید نوترون که آژانس آن را هم مرتبط با پارچین دانسته است، می‌گوید:
«آژانس توسط یک دولت آگاهی پیدا کرد که ایران کار را برای ساخت یک کپسول مناسب برای جای دادن مواد هسته‌ای انجام داده است. یک دولت عضو دیگر هم به آژانس گفت: ممکن است ایران آزمایش‌هایی در این زمینه درباره ارزیابی تولید نوترون مناسب برای انفجار هسته‌ای انجام داده باشد و طراحی این کپسول مطابق است با آن طراحی که ادعا شود (؟!) توسط شبکه قاچاق به ایران برده شده است».
بر پایه چنین گزارش‌ها و اعمال فشار‌هایی به ایران، پس از گفت‌وگوهایی، سرانجام پذیرفت که در سال ۰۰۵ ۲ بازرسان آژانس برای بازدید از پارچین بازرسان خود را راهی این مجتمع نظامی کند.
پس از بازدید بازرسان، آژانس در گزارش خود درباره بازدید چنین نوشت: «آژانس در این بازدید (ژانویه ۲۰۰۵ از پارچین) پنج ساختمان را برگزید و توانست آزادانه به ساختمان‌ها و پیرامون آن‌ها دسترسی پیدا کرده و همچنین اجازه یافت از آنها نمونه بردای کند.
اما نتایج این نمونه‌برداری، وجود مواد هسته‌ای را نشان نداد و آژانس اثری از تجهیزات یا مواد چند منظوره در اماکنی که بازدید کرد، ندید.
من با یک بازدید نمی‌توانم جامعه جهانی را قانع کنم
پس از بازدید نخست پارچین، آژانس بر خلاف قولی که داده بود، دوباره در 2/7/ 2005 درخواست بازدید دوم از پارچین را مطرح کرد اما ایران ضمن اعتراضات متعددی که به آژانس کرد، سرانجام با توجه به خواهش البرادعی مبنی بر اینکه «من با یک بازدید نمی‌توانم جامعه جهانی را قانع کنم» به شرط اینکه پرونده پارچین برای همیشه بسته شود با بازدید دوم از هر محلی که آژانس تعیین می‌کند، موافقت شد.
بنابراین، آقای ‌هاینونن در حضور آقای دکتر لاریجانی قول داد که اگر نتیجه بازدید دوم نیز همانند بار نخست باشد، پرونده پارچین برای همیشه بسته شود.
سرانجام در 84/8/10 (یکم نوامبر ۲۰۰۵) آقای کلود فردریک از روی نقشه و عکس‌های ماهواره‌ای که خودش برداشته بود، چند جا را تعیین کرد و دوباره بازرسی و نمونه‌برداری شد و باز هم همه ادعاهای آنان دروغ از آب درآمد.
هاینونن در حین بازدید خواهش کرد که به خاطر من دو نقطه دیگر را هم بازدید کنند که به آن‌ها اجازه داده شد، ولی این دو نقطه شامل یک انبار کوچک و یک دستگاه توالت بود. در همین بازدید بود که آقای ‌هاینونن ربط آن را با پروژه ادعایی ۱۱۱ مطرح کرد، ولی ظاهراً خودش دریافت که آن ادعا نیز دروغ است، ولی ناراستی این ادعا‌ها را اعلام نکرد.
به این ترتیب، پس از بازدید دوم بود که منافقین اعلام کردند ایران آژانس را فریب داده است، ولی خانم ملیسا فلمینگ، سخنگوی آژانس، سخنان آنان را بی‌‌اعتبار خواند.
بنابراین، البرادعی در گزارش مورخ ۲۷/۸/۸۴ بند ۱۶ نوشت: «ایران به آژانس درباره ساختمان‌های درخواست شده در منطقه مورد علاقه آژانس دسترسی دارد و نمونه برداری انجام شد. آژانس هیچ فعالیت غیرمعمول در این ساختمان‌ها ندید. ارزیابی نهایی بسته به آنالیز نمونه‌های محیطی است.»
سپس در تاریخ ۲۷ فوریه ۲۰۰۶ پس از منفی بودن نتیجه نمونه‌ها نوشت: «در اول نوامبر ۲۰۰۵ به آژانس اجازه دسترسی به یک مرکز نظامی در پارچین داده و چندین نمونه محیطی برداشته شد. آژانس هیچ فعالیت غیر معمول در این ساختمان‌ها ندید و در نتیجه آزمایش‌های محیطی هیچ گونه مواد هسته‌ای را نشان نداد.
مطرح شدن چندباره تصاویر
در سال ۲۰۱۱ درست چند روز پیش از نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بار دیگر خبرگزاری‌های غربی در اخباری فوق‌العاده باز از وجود تصاویری ماهواره‌ای از اتاقک هسته‌ای و مخزن سوختی در پارچین خبر دادند؛ دقیقا مشابه گزارشی که ۲۰۰۳ ارائه و در بازرسی‌ها بطلان آن مشخص شد. عین همین ادعا چند روز بعد در گزارش یوکیو آمانو، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بازتاب یافت.
وی یک یا دو روز پیش از ارائه همین گزارش، دیداری با باراک اوباما انجام داده بود. در این برهه چنان گزارش آمانو با گزارش سرویس‌های جاسوسی غربی بکسان شده بود که در‌‌ همان زمان هم برخی در رسانه‌های انگلیسی از نوشته شدن این گزارش نه در آژانس که در کاخ سفید خبر دادند.
اکنون هم که سال ۲۰۱۲ است. مذاکره کنندگان ایرانی اعلام کرده‌اند که بناست با آژانس مذاکره کنند، برای چندمین بار صحبت از‌‌ همان اتاقکی است که در سال ۲۰۰۳، مطرح و در سال ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ بازرسی و همه ادعاهای مطرح درباره آن رد شد.
سال ۲۰۱۱ همین تصاویر ادعایی، دستاویزی برای اعمال فشار به ایران قرار گرفت و در سال جاری هم قضیه فرقی نکرده است. باز هم خبرگزاری‌های بین‌المللی در خبری فوری از تصویر اتاقک و مخزنی در پارچین سخن می‌گویند.
گفتنی است، در این ۹ سال آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و آژانس‌های اطلاعاتی غرب هیچ اطلاعاتی به اطلاعات رد شده خود در سال ۲۰۰۳ نیفزوده‌اند. فقط هر بار و در آستانه مذاکرات ایران با آژانس و یا در آستانه تشکیل جلسه‌ای درباره ایران،‌‌ همان گزارش‌های پیشین در خبرهایی فوق‌العاده به روز می‌شوند و اتفاقا در گزارش‌های آژانس و یا در فهرست موارد مذاکراتی گنجانده می‌شود و این دور باطل همچنان ادامه می‌یابد تا سرانجام در دل همین گزارش‌های قدیمی، اما رد شده و به روز شده، همواره بهانه‌هایی برای فشار به ایران فراهم باشد!