غرب در مذاکرات بغداد؛ تعدیل مواضع یا عدم توان تصمیم‌گیری

با گذشت چند روز از مذاکرات بغداد، تحلیل های رسانه های داخلی و خارجی درباره این مذاکرات رنگ دیگری به خود گرفت و از چگونگی مذاکره و بسته های پیشنهادی به تحلیل مذاکره کنندگان درباره مواضع طرف مقابل سوق پیدا کرد. با وجود بدبینی رسانه ها به فرجام این مذاکرات، مسوولان نگاهی مثبت به آینده دارند. سعید جلیلی در گفت وگو با فارس اعلام کرد مذاکراتی که در بغداد صورت گرفت در تعدیل مواضع غرب در قبال ایران تاثیر زیادی داشت. دبیر شورای عالی امنیت ملی در این گفت وگو در پاسخ به سوالی درباره چرخش مواضع غرب در روز دوم مذاکرات گفت: طبیعتا مذاکرات بغداد در تعدیل مواضع 1+5 تاثیر زیادی داشت. نماینده ایران در مذاکره با گروه 1+5 درباره نگرانی امریکا از اورانیوم 20 درصد غنی شده ایران این پرسش را مطرح کرد که آیا امریکا نباید نگران ناپدید شدن 120 کیلوگرم مواد هسته یی با غنای بالادر داخل خاک کشورش باشد؟
این در حالی است که یکی از اعضای تیم مذاکره کننده ایران در نشست بغداد که نخواست نامش فاش شود در گفت وگو با «اعتماد» درباره مواضع طرف مقابل، درباره مواضع گروه 1+5 گفت: آنها به ظن خود می خواستند ایران را پای میز مذاکره بکشانند و می خواستند احساس کنند حرفی زده اند اما نتوانستند دیدگاه شان را به ایران تحمیل کنند. وی افزود: آنها صرفا به دنبال مذاکره کردن بودند اما به دلیل مشکلاتی که داشتند، نتوانستند رویکرد منطقی و صحیحی در این مذاکرات داشته باشند. این مقام مسوول با تاکید بر اینکه طرف مذاکره کننده با ایران در نشست بغداد نه امتیازی به ایران می داد و نه امتیازی می خواست، افزود: آنها بیشتر به دنبال وقت کشی بودند و هرچند پیش از این ما را متهم به وقت کشی می کردند اما اکنون در این نشست به نظر می رسید می خواهند وقت را بگذرانند و از این جلسه به جلسه دیگر بروند. آنها می خواستند بگویند ما با ایران مذاکره کردیم.
وی در این گفت وگو همچنین افزود: آنها از طرف ما حرف هایی زدند که صحت ندارد، مانند اینکه اعلام کردند ما پذیرفته ایم غنی سازی 20 درصد را متوقف کنیم که این مساله صحت ندارد. اما درباره اینکه قرار است طرف مذاکره کننده با ایران بپذیرد که یک مرحله از غنی سازی را داشته باشد، سخنی به رسانه های خود نمی گوید. این عضو تیم مذاکره کننده ایران با تاکید بر اینکه سایه مواضع اسراییل بر مذاکرات بغداد وجود داشت، افزود: طرف مذاکره کننده با ایران قدرت تصمیم گیری نداشت و هرچند امریکا به عنوان تصمیم گیرنده و آقای بزرگ آنها بود اما در نهایت دیدیم که قدرتی برای تصمیم گیری ندارند. بیشتر به بلوف تبلیغاتی دست می زدند و به نظر من بیشتر دوست داشتند و حتی متوقع بودند که چیزی را به دست بیاورند تا کاربرد آرام بخشی برای افکار عمومی باشد.
از سویی دیگر از نظر این مقام مسوول شورای عالی امنیت ملی، در حالی که تیم ایران قدرت تصمیم گیری داشت اما طرف مقابل ایران به علت اینکه اختلافات زیادی با هم داشتند، قدرت تصمیم گیری نداشتند و چندان هم جدی نبودند. آنها سعی می کردند در روند مذاکرات نظرشان را به ایران دیکته کنند اما وقتی دیدند این سیاست فایده ندارد و ما زیر بار آن نمی رویم، ادبیات دیکته یی را کنار گذاشتند. وی اجلاس بغداد را برای درک بیشتر متقابل دانست تا طرف مذاکره کننده با ایران، ضعف هایش را رفع کند و واقعیت ها را درک کند. بر این اساس وی تاکید کرد بن بستی در مذاکرات وجود نداشت، چراکه مذاکره بعدی تعیین شده است و ما آماده ایم که مذاکرات سازنده، مستمر و جدی با آنها داشته باشیم.
این در حالی است که رسانه های غربی نیز با گذشت چند روز از مذاکرات در حالی که سعی در تحلیل مواضع ایران و طرف مذاکره کننده دارند، در تلاشند از عبارات بن بست و ناکارآمد برای مذاکرات استفاده نکنند و این مساله نشان از تایید و رضایت غربی ها از ادامه مذاکرات دارد، هرچند نسبت به مواضع و فعالیت هسته یی ایران انتقادها و خبرهای تاییدنشده یی را منتشر می کنند. در این میان به گزارش ایسنا روزنامه امریکایی کریستین ساینس مانیتور در گزارش خود از فصل مشترک بین طرفین مذاکره نوشت که مذاکره کنندگان را به مسکو کشاند.بنا بر این گزارش، در بیانیه نهایی نشست بغداد بر این واژگان جادویی نشست استانبول مبنی بر اینکه این مذاکرات مبتنی بر «رویکرد گام به گام و متقابل» خواهد بود، تاکید شد. در حالی که ایرانی ها می گویند انتظار گام های همزمان با ارزش برابر را دارند، طرف دیگر به وضوح گفت انتظار دارد ایران گام های حیاتی را برای برخی مشوق ها بردارد و در پیش نویس ابتدایی هیچ اشاره یی به حق ایران برای غنی سازی نشد.
بی بی سی فارسی، خبرگزاری انگلیسی، نیز دیروز در گزارش مفصلی در تحلیل مواضع دوم طرف مذاکره، سعی کرده حضور و تاثیر امریکایی ها را در مقابل ایران پررنگ نشان دهد و تاکید کند که امریکا در مقابل ایران نشسته بود. در این گزارش، امریکا را در تب و تاب مبارزه برای انتخابات ریاست جمهوری پیش رو دانسته و در شرایطی که جمهوریخواهان یکی از محورهای تبلیغاتی خود را نقد عملکرد کاخ سفید در قبال برنامه هسته یی ایران قرار داده اند، خبرگزاری انگلیسی می افزاید در چنین شرایطی پیشروی در مذاکرات برای باراک اوباما به بازی شطرنج غامضی تبدیل شده و هر حرکتی می تواند به کیش و مات کاخ سفید منجر شود.
بر اساس این گزارش، محافل سیاسی واشنگتن در تلاشند طی سه هفته آینده تا حد ممکن در روند تصمیم گیری مذاکره کنندگان تاثیر بگذارند یا صف بندی هایشان را در این موضوع دقیق تر کنند و از سویی دیگر در حالی که جمهوریخواهان امریکا عزم خود را برای بازپس گرفتن کاخ سفید جزم کرده اند، مذاکراتی را موفق می دانند که غنی سازی اورانیوم در ایران را کاملامتوقف کند: شرطی که نشانه یی از پذیرفته شدنش در تهران به چشم نمی خورد و حتی واقع گراتر ها در واشنگتن نیز می دانند تنها یک معجزه می تواند آن را ممکن کند.