ترور پردامنه

* به نظر جنابعالی علت اصلی دخالت آمریکا و فرانسه در پرونده ترور حریری و تبدیل کردن یک موضوع ملی به یک بحث بین‌المللی چیست؟‌

** علت اصلی دخالت آمریکا و فرانسه در بحران مستمر پرونده ترور حریری در لبنان از طریق برگزاری دادگاه بین‌المللی برای محاکمه عاملان ترور با هدف باز تولید شرایط سیاسی لبنان دنبال می‌شود. اساسا کشورهای سلطه‌گر غربی درصدد هستند تا شرایطی را فراهم کنند که با حاکم شدن گروه‌های سیاسی متمایل به سیاست‌های آنان، بتوانند در فرآیندهای داخلی لبنان نفوذ موثری داشته باشند که در این صورت نیروهای ملی از جمله گروه‌های معارض با سیاست‌های جاه‌طلبانه آمریکا و برخی کشورهای اروپایی محدود خواهند شد. در نهایت چنین هدفی که آمریکا به شدت آن را پیگیری می‌کند، ایجاد سازوکارهای مناسب برای تامین امنیت اسرائیل نهفته است. این سیاست کشورهای غربی از طریق صدور قطعنامه‌های 1559 و 1701 دنبال شد. با صدور قطعنامه 1559 کشور سوریه پس از سه دهه حضور در لبنان از این کشور خارج شد و گروه‌های ضدسوری در لبنان، فشار زیادی بر حکومت بشار اسد وارد کردند. همچنین این قطعنامه‌ها، خلع سلاح حزب‌الله را نیز مدنظر داشت که این سیاست آمریکا و متحدان غربی‌اش محقق نشد.

به هر حال آمریکا و اساسا کشورهای غربی از گسترش نفوذ جنبش حزب‌الله به شدت احساس خطر می‌کنند و این جنبش پس از جنگ سی‌وسه روزه با ایستادگی برابر تهاجم اسرائیل توانست با نشان دادن اراده نیروهای جنبش حزب‌الله برای دفاع از حاکمیت ملی و حفظ جان همه اقوام و گروه‌ها در لبنان، از نفوذ بسیار در میان لایه‌های اجتماعی این کشور برخوردار شود. لذا چنین وضعیتی از سوی آمریکا به مفهوم تهدید منافع ایالات متحده و اسرائیل در منطقه تلقی می‌شود و بر این اساس تلاش می‌کنند تا گسترش نفوذ حزب‌الله در لبنان شکل نگیرد.

*در خصوص برگزاری دادگاه پرونده‌ عاملان ترور رفیق حریری چه دیدگاه‌هایی در لبنان وجود دارد؟‌

** در لبنان دو دیدگاه در زمینه برگزاری دادگاه پرونده حریری وجود دارد. دیدگاه اول که طیف گره‌های ضد سوری و موافق با سیاست‌های آمریکا در آن جای می‌گیرند، تلاش دارند تا از طریق شورای امنیت سازمان ملل، دادگاه ترور حریری را در قالب یک دادگاه بین‌المللی برگزار کنند و از طریق آمریکا و برخی کشورهای غربی بتوانند طراحی و اجرای ترور حریری را به کشور سوریه و حاکمان فعلی آن نسبت دهند، اما گروه‌های هشت مارس که نیروهای جنبش حز‌ب‌الله و امل و تقریبا تفکرات ضدآمریکایی در آن طیف قرار می‌گیرند، دیدگاه دیگری را مطرح می‌کنند.

این طیف بر این باور است که موضوع پرونده حریری یک بحث ملی است و با توجه به حادث شدن قتل حریری در فضای ملی است و با توجه به حادث شدن قتل حریری در فضای ملی باید دادگاه محاکمه عاملان ترور نیز در محیط ملی برگزار شود. بر اساس دیدگاه دوم، برگزاری دادگاه بین‌المللی برای محاکمه عاملان ترور حریری باعث انتقال حاکمیت ملی به یک جریان بین‌المللی که در تعارض با منافع کلان لبنان است، می‌شود. بخش زیادی از مردم لبنان از دیدگاه دوم حمایت می‌کنند چرا که برگزاری دادگاه بین‌المللی پرونده ترور حریری منجر به دخالت بیشتر کشورهای سلطه‌گر غربی می‌شود و ممکن است دو دستگی سیاسی و شکاف سیاسی را تعمیق بخشد و جامعه لبنان را به سمت تنش‌های بیشتر رهنمون کند.

* در پرونده ترور حریری این گمانه وجود دارد که آمریکا از این طریق بیشتر به دنبال تغییرات سیاسی در لبنان و سوریه است. این تحلیل تا چه اندازه پذیرفتنی است؟‌

** بر اساس برخی نتایج گروه تحقیق بین‌المللی ترور حریری تاکنون هیچ مدارک و شواهدی دال بر نقش و دخالت مستقیم سوریه در این ماجرا وجود ندارد و اتهام به دمشق بیشتر به خاطر اختلاف سیاسی سوریه با آمریکاست. در زمینه امکانات موثر در انفجار و نحوه انفجار قرائن بیانگر این است که چنین امکاناتی تنهاد در اختیار رژیم اسرائیل قرار دارد و نمی‌تواند منشاء داخلی داشته باشد. لذا در این رهگذر همکاری کامل سوریه توانسته تا حدود زیادی سناریوی آمریکا را در این خصوص عقیم گذارد.