آرمین هدایت، کارشناس مسائل آمریکا
افشاگری جورج تنت رئیس سابق سیا در مورد آغاز جنگ عراق بدون انجام تحقیقات اطلاعاتی، جنجال جدیدی را در داخل آمریکا به وجود آورده است.
وی در کتاب خود تحت عنوان «در کانون توفان» فاش کرد که دولت آمریکا بدون انجام هرگونه تحقیقات اطلاعاتی مبنی بر خطرناک بودن رژیم وقت عراق، این کشور را مورد حمله نظامی قرار داد. روزنامه «تهران امروز» در گفتوگویی با آرمین هدایت کارشناس مسائل آمریکا، دلایل افشاگری تنت و تاثیرات سیاسی آن را مورد بررسی قرار داد.
* جورج تنت در زمان حمله نظامی آمریکا به عراق ریاست سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا را برعهده داشته و قاعدتا یکی از کارگزاران دولت کنونی آمریکا به شمار میآید. به نظر حضرتعالی، تنت چه اهدافی را از این افشاگری دنبال میکند؟
** پیش از پاسخ به این سوال ابتدا باید سابقه حضور تنت در دولت بوش ارائه شود. همانگونه که میدانید جورج تنت تنها عضو دولت بیل کلینتون بود که پس از ورود جورج بوش به کاخ سفید، در سمت خود ابقا شد. دیدگاههای قاطع تنت در برخورد با تروریسم سبب شد تا اغلب، وی را در جمع محافظهکاران نوین طبقهبندی کنند. به عبارت دیگر تنت تنها دموکرات نئومحافظهکار شناخته میشد. اما این مواضع سبب نشد تا اربابان جنگ در آمریکا، تنت را تحمل کنند. به نوشته باب وودوارد نویسنده کتاب «دولت انکار» 4 روز پس از فروریختن برجهای دوقلوی مرکز تجارت جهانی در نیویورک در روز 11 سپتامبر سال 2001، دیک چنی، معاون رئیسجمهور آمریکا در جلسه هیات دولت آمریکا اعلام کرد که عراق باید به خونخواهی حادثه 11 سپتامبر مورد حمله نظامی قرار گیرد. در آن جلسه همچنین از دونالد رامسفلد وزیر دفاع وقت و از رهبران جناح نومحافظهکاران نوین خواسته میشود که نقشههای جنگ علیه عراق را طراحی کند. اما جورج بوش بنا به دلایلی تصمیم میگیرد ابتدا افغانستان را مورد حمله قرار دهد و سپس به عراق بپردازد. به همین دلیل میتوان گفت که دولت آمریکا حتی پیش از پیدا شدن مدارکی دال بر ارتباط صدام با حادثه 11 سپتامبر یا حتی اثبات وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق تصمیم خودش را برای حمله گرفته بود و پس از آن به دنبال مدرک علیه عراق برآمد.
* به هر حال با توجه به اینکه سیا اصلیترین نهاد جاسوسی ایالات متحده در خارج از مرزهای این کشور است، نقش این آژانس و شخص جورج تنت در این ماجرا چیست؟
** در نگاه اول چنین به نظر میرسد که سیا نیز با سیاست کلی دولت در ضرورت حمله به عراق همنظر بوده است. اگر چه در یک تحلیل کلی نمیتوان منکر این واقعیت شد، اما در عین حال اختلافنظر جدی میان سیا و دفتر معاونت ریاست جمهوری آمریکا بر سر ضرورت جنگ عراق بروز کرد. بدنه کارشناسی سیا معتقد بود که نشانهای دال بر وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق و یا ارتباط صدام و بنلادن وجود ندارد. آنان براساس چند سال کار جاسوسی به این نتایج رسیده بودند اما جنگسالاران برای ارائه مستنداتی با هدف جلب حمایت افکار عمومی بیتابی میکردند. دفتر طرحهای ویژه پنتاگون به ریاست محافظهکار معروف داگلاس فیث برنامه یافتن سرنخهایی از سلاحهای کشتار جمعی در عراق را آغاز کرد که سرانجام به سخنرانی معروف کالین پاول، وزیر خارجه وقت آمریکا در تاریخ 5 فوریه سال 2003 در شورای امنیت سازمان ملل منجر شد. پاول در این سخنرانی گفت که صدام آزمایشگاههای سیار برای تولید جنگافزارهای شیمیایی در اختیار دارد و یا بوش در سخنرانی سالانه خود در ژانویه سال 2003 گفت: صدام برای خرید اورانیوم از کشور نیجر اقدام کرده است. بعدها ثابت شد که تمامی این اطلاعات دروغ بوده و دفتر طرحهای ویژه پنتاگون پشت این فریبکاری بوده است. این اقدامات موجب بروز اصطکاکهایی میان سیا و تیم چنی شد و حتی گفته میشود چندین بار این دو تن با هم درگیری لفظی نیز پیدا کردهاند.
* به نظر حضرتعالی افشاگری تنت در فضای کنونی آمریکا چه پیامدهایی را به دنبال خواهد داشت؟
** همانگونه که اطلاع دارید، دنیس کوسینیچ نماینده مجلس نمایندگان خواستار آغاز رسمی روند استیضاح دیک چنی به دلیل فریبکاری در جنگ عراق شده است. مجلس ایالتی ورمونت نیز اخیرا در اقدامی نمادین، طرح استیضاح بوش و چنی را به همین دلیل تصویب کرده است. همزمان کنگره با صدور احضاریهای برای کاندولیزا رایس وزیر خارجه کنونی و مشاور امنیت ملی وقت خواسته است در مورد ضرورت شروع جنگ عراق توضیح دهد. در این شرایط، چاپ کتاب سه جاسوس وقت آمریکا، فردی که از دقیقترین اطلاعات جاسوسی در مورد توانایی تسلیحاتی رژیم صدام باخبر بوده است، حامیان جنگ را با دردسر جدیدی مواجه میکند. این کتاب میتواند بخشی از آتش تهیه دموکراتها علیه بوش و جمهوریخواهان در جریان انتخاب ریاست جمهوری سال 2008 آمریکا نیز قرار گیرد.