دمشق مثل سانتریفیوژ

مسعود رفیعی طالقانی
گروه سیاسی:‌ دیروز همزمان با اعلام سفر رسمی وزیر خارجه روسیه به تهران که قرار است فردا انجام شود، نمایندگان اعضای دائم شورای امنیت و آلمان نیز همگی به استراسبورگ فرانسه رفتند تا در فرصت باقی مانده تا اجلاس مسکو، آخرین رایزنی ها و هماهنگی ها با یکدیگر را انجام دهند و به این ترتیب رایزنی های دو طرف درگیر در مذاکرات، در آخرین روزهای مانده تا 29 خرداد یعنی زمان برگزاری اجلاس مسکو به اوج خود رسید. وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد سرگئی لاوروف روز چهارشنبه برای مذاکره درباره گفت وگوهای مسکو درباره برنامه هسته یی ایران و نیز بحران سوریه به ایران سفر می کند.
به گزارش ایسنا روزنامه دیلی استار با اعلام این خبر به نقل از وزارت امور خارجه روسیه افزود: محور توجهات موقعیت خاورمیانه و آفریقای شمالی با تاکید بر روندهای فعلی تغییر است که در جهان عرب و سوریه در حال رخ دادن است. وزارت امور خارجه روسیه با اعلام این خبر خاطرنشان کرد. در ملاقات لاوروف با مقامات ایرانی قرار است درباره ابتکار روسیه برای میزبانی کنفرانس بین المللی در رابطه با سوریه مذاکره شود.
بنا بر اعلام وزارت امور خارجه روسیه، ایران از نفوذ بر سوریه برخوردار است و یکی از کشورهایی است که باید در این کنفرانس حضور یابد. وزارت امور خارجه روسیه همچنین اعلام کرد بدون مشارکت ایران، این کنفرانس تاثیر بین المللی سازنده نخواهد داشت. طرف روسی اعلام کرده حدود 15 کشور باید در کنفرانس بین المللی سوریه حضور داشته باشند و از جمله این کشورها روسیه، امریکا، فرانسه، انگلیس، چین، قطر، عربستان، لبنان، اردن، عراق، ترکیه و ایران هستند.
این اما همان نقطه اختلاف میان مسکو و غرب خصوصا واشنگتن است، یعنی دعوا بر سر بودن یا نبودن ایران در گروه تماسی که کوفی عنان طرح آن را پی ریزی کرده تا با دولت سوریه وارد مذاکره شوند و در نهایت بتوانند بحران سوریه را پایان بخشند. در همین حال دیروز نمایندگان 1+5 نیز در فرانسه با یکدیگر دیدار کردند و قرار است این دیدار امروز هم در جریان باشد. این خبر را وزارت امور خارجه امریکا اعلام کرده که بر مبنای آن نمایندگان امریکا، روسیه، چین، انگلیس، فرانسه و آلمان برای آماده شدن برای حضور در دور بعدی مذاکرات با ایران، روزهای 11 و 12 ژوئن (22 و 23 خرداد) در استراسبورگ - فرانسه با یکدیگر مشورت می کنند.
بنا بر گزارش ایسنا به نقل از رویترز، وزارت امور خارجه امریکا با نسبت دادن تسلیحات هسته یی به ایران مدعی شد سیاست مسیر دوسویه که امریکا با مذاکره و تحریم دنبال می کند، می تواند از تولید تسلیحات هسته یی در ایران پیشگیری کند. دیدار نمایندگان 1+5 در فرانسه در حالی صورت می گیرد که علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در پاسخ به نامه اخیر هلگا اشمید، معاون نماینده سیاست خارجی اتحادیه اروپا، آماده نبودن طرف مقابل برای عمل به توافقات انجام شده در مذاکرات بغداد را موجب کند شدن روند و وقفه در مسیر پیشرفت گفت وگوها دانست.
علی باقری در این نامه اشاره کرد که جمهوری اسلامی ایران پس از گفت وگوهای استانبول و در دو دور گفت وگوهای معاونان قبل از بغداد، پیشنهادهای مشخصی را هم برای چارچوب گفت وگوها و هم برای موضوعاتی که می توان در این گفت وگوها مورد بحث و تبادل نظر قرار داد، ارائه کرده است. او در این نامه یادآوری کرد که در جلسه نهایی گفت وگوهای بغداد، تاکید شد دور آتی گفت وگوها در مسکو در صورتی موفق خواهد بود که معاونان و کارشناسان بتوانند برای محورهای پیشنهادی ایران و نیز پیشنهاد 1+5 دستور کار مشخصی را آماده کنند.
معاون سیاست خارجی و امنیت بین الملل دبیر شورای عالی امنیت ملی با طرح این سوال که «اگر توافق های هر دور گفت وگو، نتواند به طور شایسته در سطح معاونان و کارشناسان پیگیری شود، چه تضمینی برای موفقیت گفت وگوهای آتی خواهد بود؟» ابراز امیدواری کرده طرف مقابل بتواند هر چه سریع تر این آمادگی را کسب کد.
در عین حال دیروز در آستانه سفر لاوروف به تهران روسیه ابراز امیدواری کرد گفت وگوهای ایران و گروه 1+ 5 در این کشور سازنده باشد. به گزارش فارس وزارت امور خارجه روسیه در بیانیه یی ابراز امیدوار کرد که مذاکرات آتی ایران و گروه 1+5 در مسکو گفت وگوهایی سازنده باشد تا به رفع اختلافات و نزدیکی مواضع طرفین بر اساس پیشنهادات مطرح شده در مذاکرات بغداد کمک کند.
دفتر اطلاعات و انتشارات وزارت امور خارجه روسیه با انتشار بیانیه یی اعلام کرد: «ما روی این مساله حساب می کنیم که همه هیات های شرکت کننده در مذاکرات مسکو، از جمله هیات ایرانی، با تمایل برای انجام گفت وگوهای سازنده به روسیه سفر کنند تا امکان نتیجه مثبت داشتن مذاکرات و پیشبرد آتی مذاکرات در راستای فایق آمدن بر اختلافات موجود و نزدیک شدن مواضع طرفین درباره مسائل مربوط به برنامه هسته یی ایران فراهم شود.»
بنا بر این اخبار به نظر می رسد حالابحران سوریه مساله یی است که به برنامه هسته یی ایران الصاق شده است و شاید بتوان گفت حالابحران دمشق هم برای غرب مثل سانتریفیوژهای ایران شده است و این هر دو در هم خلط شده اند. به عبارت دیگر اگر تا دیروز مساله اصلی مذاکرات غرب با ایران، پرونده هسته یی بود، حالادیگر پرونده دمشق هم چیزی دور از محور اصلی مذاکرات نیست.
مساله سوریه که از بدو پیدایش تبدیل به محل منازعه قدرت های جهانی خاصه روسیه و چین با امریکا شده است، حالابا محور قرار گرفتن ایران در صدر اخبار مربوط به بحران سوریه، به گفته برخی تحلیلگران می رود تا روسیه و واشنگتن را وارد جنگ سرد کند. مذاکرات هسته یی ایران نیز در بحبوحه مذاکرات ایران و 1+5 با روندی کند به جلو می رود و به عقیده برخی، اصلاحرکتی رو به جلو ندارد. باید این گونه گفت که ادامه کشمکش روسیه و چین با غرب بر سر پرونده هسته یی ایران در مساله سوریه افتاده و کشمکش را دامنه دار تر کرده است.
حالاایران شاید بتواند از امتیاز اصلی اش یعنی نفوذ سیاسی در سوریه استفاده کند. بی تردید سفر آقای لاوروف به ایران که فردا انجام می شود چیزهای زیادی را روشن خواهد کرد، از همه مهم تر اینکه ماجرای گروه تماس و طرح کنفرانس بین المللی روسیه برای حل بحران سوریه به کجا خواهد انجامید و نیز اینکه آیا آقای لاوروف پیشنهادات خاصی را برای ایران در کیفش دارد یا خیر؟