سکته دوباره ژنرالها

حسین یاری
حزب عدالت و توسعه همچنان هر از گاهی بر بدنه ارتش این کشور شوکی تازه وارد می‌کند.شوکی که از آن می توان به عنوان یک سکته یاد کرد .51نیروی نظامی ترکیه به اتهام ‘جاسوسی’ در شهرهای مختلف این کشور دستگیر شدند.این تعداد از نیروهای نظامی این کشور به دستور مراجع قضائی به اتهام جاسوسی در عملیاتی همزمان در شهرهای مختلف ترکیه از جمله استانبول، آنکارا، دیاربکر و ازمیر دستگیر و در اختیار مراجع ذیصلاح قرار گرفتند.از نظامیان دستگیر شده مدارک و اسنادی مبنی بر جاسوسی و ارائه اطلاعات نظامی به بیگانگان کشف و ضبط شد.
این افسران به باج‌گیری و دریافت غیرقانونی اطلاعات متهم هستند. همچنین بر پایه گزارش‌ها، این باند از زنان فاحشه برای دریافت باج و کسب اطلاعات امنیتی طبقه‌بندی‌شده از افسران عالی‌رتبه و ماموران ارشد دولتی استفاده می‌کرد.فاز نخست این عملیات ماه می و با دستگیری 20 نفر به اتهام دست داشتن و عضویت در یک باند جاسوسی آغاز شد.پایگاه این باند در ازمیر است اما در استان‌های استانبول، آنکارا، بورسا، آنتالیا، موغلا، مانیسا، زنگول‌داغ و اردو نیز شعبه دارد.ارتش ترکیه که از زمان بنیان جمهوری این کشور در سال 1923، خود را پاسدار سکولاریسم می‌داند، چهار بار به ترتیب در سال‌های 1960، 1971، 1980 و 1997 با انجام کودتا دولت‌های وقت را سرنگون کرده است.
از دیگر تحولات اخیر ترکیه اینکه رجب طیب اردوغان به صورت رسمی از فتح الله گولن که از او به‌عنوان پدرخوانده حزب عدالت و توسعه یاد می شود دعوت کرد که به ترکیه باز گردد.
اردوغان که در مراسم پایانی دهمین المپیاد دانشجویی ترکیه سخن می گفت، خطاب به حاضرین اظهار داشت”: ما خواستار آنیم که افرادی که در خارج هستند و دلشان برای سرزمینشان تنگ شده برگردند. ما می خواهیم این دلتنگی پایان یابد»
فتح الله گولن که در پی اختلافش با نظامیان ترکیه در سال 1999 به آمریکا پناهنده شده است هواداران زیادی در داخل و خارج این کشور دارد.
اردوغان درادامه سخنانش بدون اینکه مستقیما از فتح الله گولن نام ببرد عنوان داشت: “ من می دانم که شما هم مانند من خواستار این هستید که این غیبت به پایان برسد».
سخنانی که با ابراز احساسات شدید شرکت کنندگان این مراسم همراه شد. فتح الله گولن یک واعظ، نویسنده و مدرس علوم اخلاقی و الهیات اهل ترکیه است که اکنون در پنسیلوانیای آمریکا زندگی می کند.
گمانه زنی ها حاکی است که صدها مدرسه در داخل ترکیه و بیش از 1000 مدرسه در 130 کشور دنیا با جنبش گولن در ارتباط هستند.جنبش گولن علاوه بر این مدارس، دارای ارتباطاتی با موسسه های تحقیقاتی، دانشگاه ها، روزنامه‌ها، ایستگاه های رادیویی و تلویزیونی و حتی یک بانک است.
اردوغان که هم اکنون در سیاست خارجی خود به شدت در خصوص دخالت در اوضاع سوریه از سوی مردم تحت فشار است سعی دارد با ادامه دستگیری ژنرالها و دعوت از افرادی محبوب تر مانند فتح الله گولن محبوبیت خود و حزب عدالت و توسعه را افزایش دهد .
از زمان حضور حزب عدالت و توسعه در راس معادلات سیاسی ترکیه،شاهد کمرنگ شدن نقش ژنرالها در معادلات سیاسی آنکارا هستیم.ژنرالها که زمانی خود را اصلی ترین صاحبان حکومت و حتی مردم ترکیه می دانستند و حتی بنا به تشخیص خود دولتهای برخاسته از رای مردم مانند دولت نجم الدین اربکان را با تانک و سلاح مورد تهدید و سپس وادار به استعفا و کناره گیری از قدرت می کردند،امروز استعفا از قدرت را تنها راه ابراز وجود خود در آنکارا می دانند.استعفای جمعی نظامیان ترکیه امری بی سابقه بوده است.
ژنرال ایشیک کوشانر، رئیس ستاد فرماندهی ارتش و فرماندهان نیروهای زمینی، دریایی و هوایی ارتش ترکیه اخیرا به طوردسته جمعی استعفا کردند.در هر حال به نظر می رسد که پس لرزه های ارگنه کن همچنان ادامه دارد .
پرونده باند کودتاگر ارگنه کن در ترکیه همچنان مفتوح است و در این خصوص همواره اخبار تازه ای منتشر می شود.اخباری که مربوط به نحوه فعالیت این باند و همچنین اعضای آن است .ژنرالهای ترک از ابتدا سعی در مختومه نمودن پرونده مذکور داشتند اما با پیگیریهای حزب عدالت و توسعه و شخص رجب طیب اردوغان این پرونده همچنان مفتوح است .هم اکنون 42 ژنرال و ده‌ها افسر ارتش ترکیه به اتهام تلاش برای سرنگونی دولت در زندان به سر می‌برند و این موجب سردی روابط ارتش و دولت شده است.
سازمان اطلاعاتی ترکیه موسوم به میت در سال 2003 گزارشی حاوی تشکیلات سازمانی باند کودتاگر ارگنه کن به ستاد مشترک و نخست وزیری این کشور ارسال کرده و در آن اسامی برخی سیاستمداران، روزنامه نگاران و صاحبان سرمایه سرشناس ترکیه را به عنوان اعضای این باند مطرح کرده است. این روزنامه در ادامه خبر با اشاره به اینکه این گزارش در پرونده رسیدگی به جرایم این باند کودتاگر به عنوان دلیل جای گرفته در ادامه تصریح کرد که در میان اعضای باند مذکور نام «دنیز بایکال»، رهبر سابق حزب جمهوریخواه خلق نیز ذکر شده است.
این حزب از سوی «مصطفی کمال آتاتورک »، بنیانگذار ترکیه تاسیس شده بود. در حالی که اعضای شناخته شده باند ارگنه کن که در میان آنان چندین ژنرال بازنشسته ارتش، روزنامه نگاران، سیاستمداران، دانشگاهیان و سران برخی باندهای مافیایی به چشم می‌خورد، به اتهام تلاش برای سرنگونی دولت قانونی رجب طیب اردوغان تحت محاکمه به سر می برند، تاکنون نامی از دنیز بایکال به میان نیامده است.اما به نظر می رسد دنیز بایکال نیز بزودی در این خصوص به دادگاه فرا خوانده شود .نام سلیمان دمیرل رئیس جمهور اسبق ترکیه نیز در پرونده ارگنه کن برده شده و مشخص نیست که آیا وی در این خصوص دستگیر و محاکمه خواهد شد یا خیر.