آنچه طی هفتههای گذشته توجه صاحبنظران و کارشناسان امور سوریه را به خود جلب کرده است، انتشار اطلاعیهها و اعلامیههای جدیدی در برخی وبگاههای تروریستی از سوی گروهی مسلح به نام "جبهه النصره لأهل الشام" (جبهه یاری مردم شام) است که نام آن برای نخستین بار است که به گوش کارشناسان حوزه گروههای ترویستی سلفی و تکفیری میخورد.
نخستین اطلاعیه این گروه مسلح را مؤسسهای موسوم به "مؤسسه تبلیغاتی و اطلاعاتی مناره سپید" (المناره البیضاء) صادر کرد که در شرق دمشق، پایتخت سوریه فعالیت میکند.
این اطلاعیه در واقع نوار صوتی کسی بود با نام مستعار "ابو محمد الجولانی" مشهور به "الفاتح" که فرمانروای "جبهه یاری اهل شام" خوانده میشود و در آن، وعده جهاد علیه نظام سوریه را داده و خود را نماینده جهادیها در سرزمین شام معرفی کرده است.
الجولانی در این نوار صوتی، تصمیمات و اقدامات اتحادیه عرب و ترکیه و جامعه بینالمللی در برابر سوریه را ناکافی دانسته و از اصل کمک گرفتن از کشورهای غربی برای براندازی نظام اسد انتقاد و آن را رد کرد.
به گفته کارشناسان غربی، وبگاههای تروریستی وهابی و به ویژه وبگاههایی مانند "شموخ الاسلام" و "شبکه انصار المجاهدین" همچنان مهمترین منبع برای دستیابی اطلاعات درباره گروههای سلفی ـ جهادی است. جریان "سلفی ـ جهادی" دارای "مؤسسات و نهادهای اطلاعاتی و تبلیغاتی و اطلاع رسانی" چندی است که براساس فعالیت این گروه در کشورهای عربی پراکنده شده است. اطلاعات و آگهیها و اطلاعیههای منتشره در این وبگاهها بر پایه تصمیمهای گرفته شده در این گروهها صورت میگیرد و البته تا زمانی که این اطلاعیهها شکل تصویری و مرئی نداشته باشد، نمیتوان آنها را معتبر و دارای سندیت دانست.
سابقه گروههای تروریستی در سوریه
در سال 82، سوریه تبدیل به پلی برای عبور و تردد تروریستها با عنوان فرعی "جهادیها" برای فعالیت و دست زدن به عملیاتهای انتحاری و تروریستی در عراق تبدیل شد. "آرون زیلین" پژوهشگر علوم سیاسی دانشگاه "براندیز" آمریکا که وبگاه "جهادیولوژی" را اداره میکند و در رصد فعالیتهای گروههای جهادی تبحر عجیبی دارد، در این باره میگوید: "فعالیت این گروهها و شبکهها اکنون در سوریه و با توجه به شرایط حاکم بر عرصه داخلی آن، اصلاً شگفتانگیز نمینماید و امری عادی و طبیعی است". براساس اطلاعات به دست آمده از مطالب منتشرشده از سوی "جبهه یاری اهل شام" این گونه دریافت میشود که برخی از گروههای مسلح وابسته به این جبهه، هم اکنون در برخی مناطق سوریه از جمله "حماه"، "دیر الزور"، "ادلب" و "دَرعا" مشغول به فعالیت هستند و تا زمانی که آمریکا دولت سوریه را به اتهامات واهی متهم میکند، بنابراین از فعالیت هر گروه مخالفی در آن کشور نه تنها چشمپوشی بلکه حمایت نیز میکند.
به همین دلیل "تروریستها" هزاران صفحه اطلاعیه منتشر کردند تا تأکید کنند که با آنچه آن را "نظام بعثی کافر" و "طایفه نصیری حاکم" مینامند، مقابله میکنند. "نصیریه" لقبی است که تندروها بر طایفه علوی حاکم بر سوریه گذاشتهاند.
معروفترین و مهمترین اطلاعیههایی که در این ارتباط منتشر شده اطلاعیههای مربوط به "ابو مصعب السوری" است که به نظر میرسد پس از دستگیری توسط نظامیان آمریکایی در سال 84، در کویته پاکستان، هم اکنون در سوریه در بازداشت به سر میبرد. به تازگی شایعاتی منتشر شده که عنوان میکند وی از سوی دولت اسد، از زندان آزاد شده است.
اطلاعیه تصویری منتشرشده در یک وبگاه تروریستی سلفی، تصاویری را از مناطق مختلف سوریه نشان میدهد که زیلین درباره آن میگوید: این اطلاعیه نباید برای ما چندان غافلگیرکننده باشد، چون از مدتها پیش شاهد شکل گیری و پای به عرصه گذاشتن گروههای تروریستی در سوریه هستیم که تلاش دارند خود را با انقلابهای مصر و تونس، مرتبط کنند و مدعی هستند که آنها نیز در صدد چنین انقلابی هستند.
"احمد الحاج" تحلیلگر سیاسی سوری در این باره میگوید که "سوریه هم اکنون بالفعل شاهد شکل گیری پایههای و اصول فکری و خط مشی القاعده و برخی از گروههای وابسته به آن در سوریه است که با همراهیها و استقبالهایی نیز در داخل مواجه شده است".
اما "عبیده النحاس" نماینده معارض شورای موسوم به شورای ملی انتقالی سوریه نیز در این باره ادعا میکند "ما بر این باور هستیم که این اطلاعیهها ساخته و پرداخته خود نظام است چون این نظام اسد بود که به تازگی عناصر القاعده را از زندان آزاد کرد و حتی دست به بمب گذاریهای انتحاری زد که نمونه آن در بمبگذاری در ساختمان وزارت اطلاعات در "کفرسوسه" و بمب گذاریهای "المیدان" قابل ملاحظه بود"!
این در حالی است که در مقابل "الحاج" معتقد است، این گروههای مسلح ساخته و پرداخته و ابزاری آمریکاییاند و به هیچ وجه نمیتوانند مورد حمایت دمشق باشند.
آیا جایگزینی هست؟
در حالی که آمارهای منتشره از سوی سازمان ملل متحد بر این نکته تأکید دارد که بیش از پنج هزار نفر از زمان آغاز خشونتها در سوریه تا کنون جان خود را از دست دادهاند اما این پرسش به وجود میآید که با پای به عرصه گذاشتن القاعده به عرصه جنگ داخلی حتی در مرکز دمشق، میزان خونهای ریخته شده مردم تا چه اندازه افزایش خواهد یافت.
النحاس که به رغم حمایتش از گروههای تروریستی و عملیاتهای خرابکارانه نظامیان بریده از نظام سوریه، ژست روشنفکری نیز دارد معتقد است آنچه "ارتش آزاد" خوانده میشود و در واقع متشکل از گروههای جداشده از ارتش ملی سوریه است و از معارضان سوری حمایت میکند و آشکارا این گزینه را به جای خود، در سوریه ارائه داده است؛ چه، در غیر این صورت، فعالیت القاعده در سوریه هیچ توجیهی ندارد.
به گزارش سایت مشرق، وی بدون اشاره به جنایتهای گروههایی مثل ارتش آزاد سوریه و شورای موسوم به شورای انتقالی میافزاید: مسالمت آمیز بودن انقلاب صرفاً یک گزینه سیاسی در سوریه به شمار نمیآید، بلکه یک فرهنگ است!
بالعکس، "آرون زیلین" معتقد است باید به این نکته مهم توجه داشت که گروه تروریستی "جبهه النصره" یا دیگر گروههای تروریستی مشابه فعال در سوریه، با القاعده عراق یا آنچه "دولت اسلامی عراق" خوانده میشود، ارتباط برقرار خواهد کرد به ویژه آنکه "ابو محمد الجولانی" در پیام صوتی و تصویری خود میگوید که "از "یکی از میدانها و عرصههای جهاد (عراق)" به همراه گروهی از دوستانش پس از ماهها از آغاز تحولات جاری در سوریه، علیه نظام دمشق وارد عمل شده است، جایی که تاکنون در آن فعالیت نداشته است."
اکنون "جبهه یاری اهل شام" مسؤولیت بمب گذاریهای صورت گرفته در دمشق، پایتخت سوریه را برعهده گرفته اما ماهیت واقعی این جبهه تروریستی چیست و چه اهدافی را در سر میپروراند؟
جبهه تروریستی "یاری اهل شام"
اطلاعات زیاد و دقیقی درباره این جماعت تروریست وهابی در دست نیست؛ جماعتی که مسؤولیت بسیاری از بمب گذاریهای صورت گرفته در سوریه از جمله بمبگذاری ماههای مارس و آوریل گذشته در دمشق را برعهده گرفته است.
جبهه یاری اهل شام، برای نخستین بار در دی ماه گذشته حضور و فعالیت خود در سوریه را اعلام کرد؛ هنگامی که اطلاعیههایی درباره فعالیت خود در سوریه منتشر و پس از آن اطلاعیههای دیگری منتشر کرد که در آن مسؤولیت بمب گذاریهای صورت گرفته در سوریه را بر عهده گرفت.
نخستین حمله این گروه، علیه یک یگان تابع ارتش سوریه در شمال غربی ادلب در نزدیکی مرزهای ترکیه بود و از آن زمان جماعت مسئولیت اکثر بمب گذاریهای سوریه را که روند صعودی داشته برعهده گرفته و مؤسسه "المناره البیضاء" نیز در رأس تمام مؤسسات تبلیغاتی و اطلاع رسانی بود که مسؤولیت انتشار اطلاعیههای آنها را بر عهده گرفت.
ابو محمد الجولانی، رهبر این جماعت در هیچ یک از مقاطع ویدئو یا تصاویر و اطلاعیههای تصویری منتشره از آن ظاهر نشده است و جبهه تمایل دارد که اعضای خود را آشکار و عیان به تصویر نکشد.
جبهه یاری اهل شام در اطلاعیههای خود تأکید کرده که تا جای ممکن از هدف قرار دادن غیرنظامیان در حملات خود دوری میکند و حملات خود را واکنشی در قبال "اعمال وحشیانه" نیروهای حکومتی معرفی میکند اما آنچه در عمل شاهد آن بوده ایم، کشتار مردم و ذبح کودکان و تجاوز به زنان و سربریدن شیعیان و علویها بوده است.
انتقادهای بسیار تندی که این جماعت در صفحه اینترنتی خود از دولت سوریه و "بشار اسد" رئیس جمهوری این کشور انجام داده است، نشان میدهد که ادعای برخی مخالفان مبنی بر اینکه این جبهه ساخته و پرداخته نظام سوریه و مورد حمایت آن است، ادعایی پوچ و واهی است به ویژه اینکه از یک سو شماری از رسانهها تأکید کردهاند که سلاحهای به دست آمده از اعضای این جماعت، نشان اسرائیلی داشتهاند و از سوی دیگر، اطلاعیههای منتشرشده و نحوه بمب گذاریهای صورت گرفته از سوی آن موجب شده تا بسیاری به این باور برسند که این جماعت با سازمان القاعده نیز در ارتباط است، به خصوص اینکه تأکید میکنند که اعضای آن، سوریهایی هستند که از جبهههای دیگر جنگ بازگشتهاند.
این در حالی است که وزیر خارجه عراق نیز در بهمن ماه گذشته اعلام کرد که به نظر میرسد برخی از نیروها و گروههای مسلح فعال در عراق به سوریه سفر کردهاند و در همان ماه بود که "ایمن الظواهری" سرکرده القاعده، سوریها و افراد مسلح در کشورهای همجوار را به برداشتن و به دست گرفتن سلاح برای آنچه یاری مردم سوریه خوانده است، فراخواند.
همچنین بیانیهها و تصاویر و فیلمهایی از سوی مؤسسه تبلیغاتی و اطلاع رسانی جبهه یاری اهل شام منتشر شده که از منابری برای تبلیغ و سخنرانیهای خود استفاده میکرد که سازمان القاعده استفاده میکند. اما صرف نظر از اینکه جبهه شام با القاعده در ارتباط است یا خیر باید گفت، این جبهه، جبههای تروریستی است و مهمترین هدف آن از پیش رو برداشتن نیروهای امنیتی و نظامی سوریه و هواداران نظام بشار اسد است.
اکنون و به ویژه پس از فاجعهای که تروریستها در روستای الحوله از توابع حمص آفریدند و طی آن دهها زن و مرد و کودک و پیر را قتل عام کرده و سر بریدند، باید منتظر ماند و دید غرب، رژیم صهیونیستی، ترکیه و رژیمهای عربی حاشیه خلیج فارس، در هفته جاری و هفتههای آینده، چه خوابهای آشفتهای برای منطقه شامات دیدهاند.