گام نخست آمریکا برای پذیرش واقعیت
گروه سیاسی – بهروز فرهمند: شاید اگر تا یک دهه پیش گفته میشد روزی از روزهای گرم خرداد ماه 86 فرا خواهد رسید که در آن دیپلماتهای ارشد آمریکایی و ایرانی، رو در روی یکدیگر نشسته و با هم گفتگو میکنند، کمتر کسی این سخن را جدی میگرفت و باز اگر گفته میشد، این گفتگوها در بغداد و درباره مسایل «عراق پس از صدام» انجام میشود، شگفتی و ناباوری شنوندگان این سخن، صد چندان میشد.
اما دیروز (هفتم خرداد) زمانی که حسن کاظمی قمی، سفیر ایران در بغداد و «رایان کراکر»، همتای آمریکایی او در ساعت 30/10 به وقت محلی با یکدیگر دست داده، سلام و احوالپرسی کردند و نوری مالکی، نخستوزیر عراق، هر دو را به سوی اتاق کنفرانس در دفتر خود در منطقه الخضرا راهنمایی کرد تا دو طرف گفتگوهای پیچیده و دشواری را شروع کنند، بار دیگر این فرضیه اثبات شد که در عالم سیاست، هیچ چیز ناممکن نیست؛ حتی مذاکره با دشمن!
آن هم دشمنی که همزمان با کوبیدن بر طبل مذاکره، رفتارهای متناقضی مانند رزمایش نظامی در آبهای خلیج فارس و دریای عمان و نیز تقویت فعالیتهای براندازانه را در دستور کار قرار داده است تا تحلیلگران را بیش از پیش به نتایج مذاکره نومید نماید.
تنها یک روز پیش از شروع گفتگوهای کاظمی قمی - کراکر بود که وزارت خارجه ایران، سفیر سوییس در تهران و حافظ منافع ایالات متحده را به وزارت خارجه فرا خواند تا مراتب اعتراض شدید تهران را در خصوص مداخله خصمانه سازمانهای جاسوسی آمریکا در امور داخلی ایران به وی ابلاغ کند.
با این همه و با وجود تمامی دغدغههای امنیتی تهران، کاظمی قمی دیپلمات ارشد ایرانی و تیم همراه وی که شامل «امیری، مدیرکل شورای عالی امنیت ملی و امیر عبدالهیان، مسؤول ستاد عراق در وزارت خارجه» میشد به بغداد رفتند تا در چارچوب استراتژی کلان نظام، مذاکرات نفسگیری را با مذاکره کنندگان آمریکایی آغاز کنند.
این مذاکرات که با پبگیری یکی- دو ساله برخی از مسؤولان ارشد عراق و پس از درخواست رسمی ایلات متحده از ایران، با واسطه سوییس پذیرفته شد و ایرانیها آن را «گفتگویی صرفاً بر سر مسایل عراق و فرصتی برای یادآوری وظایف و تعهدات اشغالگران» نامیدهاند، در کانون توجه رسانهها قرار گرفت. خبرگزاری آسوشیتدپرس، مذاکرات را «دیپلماسی آشکار» پس از سه دهه نام نهاد و از آن به عنوان «فصل جدیدی در تاریخ جهان» یاد کرد.
به گزارش ایسنا به نقل از آسوشیتدپرس، موفق الربیعی، مشاور امنیتملی عراق به نمایندگی از عراقیها در مذاکرات دیروز حاضر بود، زیرا به گفته هوشیار زیباری، وزیر خارجه عراق، «قابل تصور نیست دو کشور خارجی درباره سرنوشت کشوری بدون مشارکت آن کشور گفتگو کنند».
زیباری در آستانه برگزاری نشست دیروز به خبرنگار «بیبیسی» گفت: من شخصاً از این ملاقات انتظار معجزه ندارم، اما آن را گامی مهم در راستای گفتگو میان آمریکا و ایران میدانم.
وزیر خارجه عراق در آن مصاحبه به مشترکات تهران و واشنگتن در عراق نیز پرداخت و گفت: هر دو کشور از دولت منتخب مردم و روند سیاسی حمایت میکنند و در نتیجه، دو کشور یک هدف مشترک در عراق دارند.
سخنان نوری مالکی
سخنان کوتاه نوری مالکی نیز در جمع مذاکره کنندگان آمریکایی و ایرانی مورد توجه قرار گرفت.
مالکی پس از آنکه مذاکره کنندگان دو کشور را به سوی اتاق کنفرانس راهنمایی کرد در سخنان کوتاهی ابراز امیدواری کرد، این نشست، گام مهمی برای منطقه باشد.
نخستوزیر مالکی افزود: ما بسیار مشتاقیم که مسأله عراق، موضوع این نشست است و احساس میکینم، دو طرف صادقند. مالکی پس از این سخنان، اتاق را ترک کرد و از خبرنگاران هم خواسته شد، مکان گفتگو را ترک کنند.
گمانه زنیها و تحلیلها
در حالی که تا زمان نگارش این گزارش، خبری درباره جزییات و محور گفتگوها به بیرون درز نکرده است، گمانهزنیهای رسانهای در اینباره قابل تأمل هستند.
روزنامه انگلیسی «گاردین» اعلام کرد: گفتگوهای ایران و آمریکا قرار است، مذاکره درباره جدول زمانی خروج نظامیان آمریکایی و بحث حضور گروهک مجاهدین خلق (منافقین) در عراق را شامل شود.
«الشرق الاوسط» چاپ لندن هم نوشت: تهران خواستار آزادی دیپلماتهای ایرانی ربوده شده در اربیل و طرد گروهک منافقین از عراق است و از آن سو، واشنگتن نیز به بحث ورود غیر قانونی سلاح به عراق میپردازد.
«رای تکیه» کارشناسان امور ایران در شورای روابط خارجی آمریکا به آسوشیتدپرس گفته است: امید زیادی ندارد که گفتگوهای دیپلماتهای آمریکایی و ایرانی، به جز مسایل عراقی مسایل دیگری را هم در برگیرد. «تکیه» میگوید: آمریکا راهبرد دو وجهی را درباره ایران به کار گرفته است، مذاکرات بغداد بخشی از این راهبرد است و بخش دیگر آن، مانورهای نیروی دریای آمریکا در خلیج فارس در هفته گذشته است.
روزنامه واشنگتنپست در ارزیابی خود از مذاکرات بغداد به گفته «بروس ریدل» کارشناس خاورمیانه در مؤسسه بروکینگز و از مشاوران پیشین سیا استناد کرد و نوشت: در این گفتگوها همه چیز- در جغرافیا، جمعیتشناسی و زمان- به سود ایرانیهاست. به گفته این کارشناسان، ایرانیها از مزایای یک رابطه مذهبی با اکثریت مردم عراق برخوردارند که رابطه منحصر به فردی شمرده میشود.
روزنامه تایمز هم در گزارش خود درباره مذاکرات دیروز نوشت: این گفتگوهای بیسابقه میتواند به ذوب شدن یخ روابط دیپلماتیک میان دو طرف بینجامد.
فایننشیال تایمز، اما در آستانه گفتگوها نوشت: تهران با اطمینان به مذاکره با آمریکا وارد میشود.
این روزنامه به اظهارات خصمانه «دیگ چنی»، معاون بوش علیه ایران اشاره کرده و از قول محمدجواد لاریجانی، دیپلمات پیشین ایران نوشته است: اگر دیکچنی قرار باشد، به تهدید ایران به شکل روزانه ادامه دهد و مقامهای آمریکایی در شرایطی که خواهان تغییر نظام ایران هستند، همچنان اختصاص بودجه ضد ایرانی را پیگیری کنند، آنگاه هر فرد باهوشی میپرسد؛ اصلاً آنها چرا باید مذاکره کنند؟
اعتراف 2 مقام آمریکایی
همزمان با برگزاری مذاکرات در بغداد، اضهار نظر دو مقام آمریکایی نیز خبرساز شد.
نخست، مقاله «نیکلاس برنز»، معاون سیاسی وزیر خارجه ایالات متحده که در دو ماهنامه «بوستون ریویو» درج شد.
معاون وزیر خارجه آمریکا در آن مقاله، ایران را یک چالش نسلی خوانده و نوشته است: به احتمال فراوان مسأله ایران در سال ۲۰10، ۲۰12 و شاید 2020 هم در رأس مسایل سیاست خارجی آمریکا باشد.
به گزارش ایرنا، «نیکلاس برنز» افزوده است: مردم آمریکا باید خود را برای برقراری رابطه با ایران آماده کنند.
دومین مقام آمریکایی اما فرمانده ارشد نظامیان ایالات متحده در خاورمیانه بود که شب دوشنبه در آستانه برگزاری گفتگوها در بغداد به خبرنگار آسوشیتدپرس گفت: آمریکا به درخواست کشورهای دیگر منطقه، همچون دهههای گذشته به حضور خود در خاورمیانه ادامه میدهد، ولی ما باید راهی را برای رسیدن به یک سازگاری با آنها (ایرانیان) پیدا کنیم.
«ویلیام فالون» اذعان کرده است: ایران یک بازیگر مهم منطقهای است که نمیتوان از آن چشم پوشید.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
