سعید شمس
سال،سال انتخابات است و به همین دلیل مسایل مربوط به انتخابات نهمین دوره مقننه جایگاهی ثابت و البته مهم را در ادبیات سیاسی و حتی گفتارهای لایههای مختلف جامعه به دست آورده است. با این حال انتخابات، برای معرفی نمایندههای دوره نهم مجلس ویژگی خاصی نسبت به روزهایی دارد که بهارستان نشینان فعلی یا ادوار پیش از آن را برمیگزید، به طوریکه این بار رقابت انتخاباتی از رقابت راست و چپ، به رقابتی بین اصولگرایان و گروههای نزدیک به دولت تغییر شکل داده است. در زیر نگاهی انداخته میشود به شرایطی که بیشک انتخابات مجلس نهم را با وضعیتی ویژه نسبت به انتخابات دورههای پیشین مواجه کرده است. همزمان با این مساله که اصولگرایان تشکیل دولتهای نهم و دهم را به حساب پیروزی جریان خود در دو انتخابات ریاست جمهوری سالهای 88 و 84 میدانند، گروهی از نزدیکان دولت را «گروه انحرافی» میخوانند و از هیچ کوششی برای محدود شدن آنها دریغ نمیکنند. واقعیت موجود و اظهارات چهرههای سنتی اصولگرایان نشان میدهد که دولتیهایی که برخی اصولگرایان را به نوعی منتقد خود میبینند، تلاشها و رایزنیهای خود را برای حضور گسترده در انتخابات مجلس نهم و در نتیجه مستقر شدن بر صندلیهای سبز بهارستان شروع کردهاند و در نتیجه نگرانیهایی را به منتقدان خود تحمیل کردهاند.
اکثریت دولتی مجلس نهم!
در چند وقت اخیر جلساتی با عنوان «بررسی وضعیت انتخابات و تحلیل مسائل سیاسی روز » در برخی از ادارات برگزار شده که نمیتواند نشانگر چیزی جز تلاش برخی برای موفقیت در انتخابات باشد. همین تحرکات این فرضیه را در افکار عمومی و بالاخص چهرههای تاثیرگذار اصولگرایان به وجود آورده است که برخی دولتیها به دنبال تسخیر مجلس نهم هستند و به همین دلیل با استفاده از پتانسیلهایی که از آنها بهرهمند هستند،برنامههای ریخته شده را در حال رساندن به مرحله اجرایی هستند تا بزرگان جبهه اصولگرایی بیش از پیش از دولت بخواهند که حساب خود را از جریان انحرافی جدا کند. شاید به همین دلیل است که منتقدان این بار به جای اینکه برای بار چندم از رئیس دولت درخواست مقابله با آنها را داشته باشند، در اظهارات خود از اهمیت مقابله با این گروه آن هم توسط شورای نگهبان یا قوه قضاییه صحبت به میان میآورند.
اصلاحات بیایند؛ اصلاحات نیایند
«اصلاحطلبان بهتر است که به فکر حضور در انتخابات باشند»، «نظام و کشور نیازی به مشارکت سیاسی اصلاحات ندارد» و البته اظهاراتی که انواع و اقسام تحلیلها و نگاههای مختلف را به جبهه اصلاحات نشان میدهد تا این سئوال مهم به وجود آید که بالاخره جناح راست، اصلاحطلبان را دارای صلاحیت برای ورود به انتخابات میداند یا بر این باور است که آنها صلاحیت حضور در اتفاقات مهم را از دست دادهاند. با توجه نشان دادن به حاشیهها میتوان به راحتی به این نتیجه رسید که برخی در جناح راست دنبال این هستند تا اصلاحات به طور جدی وارد انتخابات شوند چون گمان میکنند که «حضور» آنها بهتر و قابل تحملتر از چهرههایی است که برایشان مهم نیست که چه قضاوتهایی مطرح میشود و انجام دادن برخی از کارها چه شرایطی را به وجود میآورد و دقیقا به همین دلیل است که ترجیح اصولگرایان رقابت با رقیبی به نام اصلاحات است.
غرویان: نظارت جدی گرفته شود
این احتمال وجود دارد که گروه انحرافی با توجه به موقعیتی که دارند، از ابزارهایی که در اختیارشان است، سوءاستفاده کنند. حجتالاسلام غرویان ضمن بیان این مطلب همچنین اظهار داشت که به همین دلیل باید تاکید کرد که وظیفه نظارتی دستگاههای مسئول اهمیت زیادی دارد و شورای نگهبان و قوه قضاییه باید با تدابیر خاص خود و استفاده از موقعیتی که قانون اساسی به عهدهشان گذاشته است، کاری کنند تا افرادی که مورد تردید جدی هستند، نتوانند با آرامش کامل کاندیداهای خود را وارد کارزار انتخاباتی مجلس کنند. شاگرد سابق آیتالله مصباحیزدی سخنانش را با این اظهارات به پایان برد که حوزه علمیه و چهرههای دینی تذکرات لازم را ارایه میکنند و این امیدواری را دارند که با در نظر گرفتن اهمیت انتخابات مجلس از هیچ کوششی برای جلوگیری از تخلفات احتمالی گروه انحرافی دریغ نشود.
ترقی: فعالیت زودهنگام غیرقانونی است
معاون امور بینالملل موتلفه با اظهار تاسف از شروع و حتی به سرانجام رسیدن برنامههای انتخاباتی برخی، این مساله را نقض آشکار مفاد انتخاباتی قانون اساسی تلقی میکند. حمیدرضا ترقی در همینباره اظهار داشت: وزارت کشور به عنوان متولی اصلی انتخابات باید این را در نظر بگیرد که هیچ فرد یا گروهی تحت هیچ شرایطی نباید از امکانات عمومی و بیتالمال در راستای اهداف انتخاباتی خود استفاده یا بهتر است گفته شود، سوءاستفاده کند. پس باید گفت وزارت کشوریها باید به اندازهای حواس خود را معطوف به این قضیه کنند که هیچ کسی نتواند به فکر تخلف، حتی کوچکترین تخلفی بیفتد. این چهره فعال اصولگرا در ادامه سخنانش افزود: اگر از پتانسیل یا ابزار دولتی برای ترویج فردی از هر جریان سیاسی صورت بگیرد، نشانگر این مساله خواهد بود که عدهای به دلیل بیتفاوتی دستگاههای مسئول قانون اساسی را برای خود لازمالاجرا نمیدانند.
فلاحتپیشه: تحرک انتخاباتی دولتها مشکلساز است
«در همه دولتها، جریانهایی جریان انحرافی خوانده میشوند که در ماههای منتهی به انتخابات با اهداف انتخاباتی تاسیس میشوند تا بتوانند با استفاده از امکانات دولتی سهم مهمی از آرای مردم را به سمت خود جلب کنند». حشمتالله فلاحتپیشه، نماینده مجلس هشتم درباره این موضوع که به یکی از دغدغههای اصلی سال انتخابات بدل شده در جمع خبرنگاران پارلمانی ادامه داد: احتمال استفاده از امکانات دولتی برای رسیدن به مجلس اعتماد میان دولت و مردم را از بین میبرد. برخی اخبار تایید نشده از چنین سوءاستفادهها به گوش میرسد. این اخبار در صورت تایید شایعههایی که در مورد برنامه جریان انحرافی برای انتخابات وجود داشته است را تایید و نظارت بیشتر به عملکرد دولت را ضروری میسازد. عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین یادآورد شد که مشکل فقط بحث دخالت دولت در انتخابات نیست، هرگونه استفاده از اماکن عمومی و یا بیتالمال و بودجه عمومی مملکت و یا استفاده از انرژیای که باید صرف امور مربوط به مردم و مملکت بشود برای کار انتخاباتی، تخلف از قانون است و هم شرعا و هم قانونا ممنوع است.
وی افزود: الان هم طبیعتا در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی به این دلیل که در گذشته هم مسبوق به سابقه بوده است و دولتها سعی کردهاند بعضا از ابزارها، امکانات و اختیارات دولتی در این رابطه استفاده بکنند، امکان هزینه کردن از اموال عمومی وجود دارد. عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه باید دستگاههای نظارتی با یک عنایت و توجه ویژه این بحث را مورد توجه قرار بدهند، گفت: دستگاههای بازرسی و حتی دستگاههای قضایی باید با صدور احکام مقتضی مانع از این بشوند که این اقدامات صورت بگیرد.
در گذشته هم توجه لازمه در این رابطه نشده است. البته بعضا افشاگریها، تهدیدها و به هر حال مخالفتهایی صورت گرفته اما نتیجهای در جهت پیشگیری از این مساله نداشته است. این نماینده اصولگرای مجلس ادامه داد: برای اینکه فضای انتخابات آینده فضایی باشد که ما به سوی روشنگری و روشنبینی پیش برویم، باید از همین الان مخالفتهایی با استفاده از امکانات دولتی برای مقاصد انتخاباتی صورت بگیرد. وی ادامه داد: انتظار این است که در این رابطه بدون هیچ اغماضی عمل شود. اما باید عنایت دیگری را هم داشته باشیم و آن این است که همین هم تبدیل نشود به یک تبلیغات انتخاباتی و افراد تحت این عنوان که رقیب را تخریب کرده و مسائلی را که وجود ندارد، به عنوان سوءاستفاده مطرح کنند. فلاحتپیشه همچنین تاکید کرد: باید برخورد واقعگرایانه از هر دو منظر صورت بگیرد، یعنی این مساله نه تبدیل به یک ابزار تخریبی بشود و نه اینکه در قالب آن در صورت وقوع سهلانگاری صورت بگیرد.