آرایش نیروهای سیاسی در آستانه انتخابات مجلس نهم
میدان بیرقیب اصولگرایی فرصتی برای انشقاق
مهرداد شاکری
مجلس مهمترین نماد و مظهر دموکراسی در ایران است تا جایی که از سوی بنیانگذار جمهوری اسلامی، نهادی در راس امور نامیده شده است. یکی از ویژگیهای مجلس در طول هشت دوره، آن بوده است که برخلاف قوه مجریه هیچگاه به طور مطلق، یکدست و یا خالی از حضور جریان رقیب نبوده است. همواره جناحهای مختلف با عناوین گوناگون اعم از چپ و راست، اصلاحطلب و اصولگرا،حامی دولت و منتقد دولت و... در زمان حضور اکثریتی از رقیب، اقلیتی برای اظهار نظر و پیشبرد برنامههای خود و بیان نقد از درون قوه مقننه داشتهاند. از این رو انتخابات مجلس همواره از مهمترین رقابتهای انتخاباتی در کشور است. انتخابات مجلس نهم در اسفند سالجاری بدون تردید پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم میتواند محکی برای فضای سیاسی کشور از جمله رایدهندگان و جریانات سیاسی حاضر در کشور باشد.
درباره این انتخابات و سرنوشت آن گمانه زنیهای بسیاری مطرح میشود اما ورود زودهنگام بسیاری از شخصیتها خصوصا چهرههای اصولگرا با محوریت علی لاریجانی، محسن رضایی، محمدباقر قالیباف، علی مطهری و احمد توکلی و دیگر اصولگرایان منتقد دولت و از طرف دیگر حضور پر سر و صدای حامیان دولت و البته سکوت معنادار اصلاحطلبان رنگ ویژهای به این انتخابات داده است. این همه نشانهای از اهمیت دو چندان این انتخابات است. با عنایت به اینکه بروز اختلافهای بالقوه در درون جریان اصولگرا میتواند به جدایی حامیان دولت از اصولگرایان سنتی منجر شود و یا تایید نشدن صلاحیتها میتواند برخی از گروههای اصلاحطلب را از شرکت در انتخابات منصرف و ائتلاف جدید و دگرگون شدهای را شکل دهد باعث شده است تا پیشبینی درخصوص سهم احتمالی این ائتلافها و جریانها در مجلس آتی دشوار شود. درباره این انتخابات و سرنوشت آن گمانه زنیهای بسیاری مطرح میشود. در عین حال که صف بندیهای محسوس و نامحسوس در کشور برای انتخابات آینده مجلس در حال شکلگیری است . اسفند ماه امسال نهمین دوره انتخابات مجلس برگزار میشود و همانند انتخاباتهای قبلی آرایش جدیدی از نیروهای سیاسی در آستانه این انتخابات نیز شکل گرفته یا در حال شکلگیری است این نوشتار تحلیلی از آرایش طیفهای سیاسی در این شرایط است.
جریان اصلاحطلب
با توجه به مواضع گروههای مختلف این جریان در خصوص انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در سال 88 میتوان آنان را به دو طیف عمده تقسیم کرد. طیفی که نتواند در ساختار فعلی شرکت کند و طیفی که میخواهد همچنان در ساختار انتخاباتی حضور فعال داشته باشد. طیفی که شاید بتوان از آنان به اصلاحطلبان معتدل نامید. همچنان از موضع درون نظام صحبت میکند و تلاش میکنند تا اصلاحطلبان را به داخل حاکمیت بازگرداند تا بدین وسیله مانع از آن شود که آنان به طور کلی از صحنه سیاست حذف گردند. تلاش این گروه تماماً معطوف به این است که جریان اصلاحطلبی را بار دیگر وارد عرصههای رقابتی انتخابات بکنند. محمد خاتمی، حسن خمینی و با اندکی تساهل هاشمیرفسنجانی از اصلیترین افراد شاخص این طیف هستند که به کمک حزب کارگزاران و بخشی از روحانیون اصلاحطلب سیاستهای این طیف را تعیین و اجرا میکنند.
جریان اصولگرا
اصولگرایان که فراهم آوردن فضای رقابتی و مشارکت حداکثری، حفظ وحدت را دغدغه اصلی خود عنوان میکنند. اما در واقع آنان یک میدان بدون اصلاحطلبان را پیش رو دارند که در این میدان هر لحظه احساس میکنند که دچار انشقاق خواهند شد. در آبان ماه 89 و پس از تشکیل جلسه 30 نفره اصولگرایان با رئیسجمهور توافق کردند که حبیبالله عسگراولادی، علیاکبر ولایتی و غلامعلی حدادعادل مأمور پیگیری وحدت بین آنها باشد این سه نفر پس از فراز و نشیبهای زیاد و با همکاری جامعتین، ساز و کار 7+ 8 را برای فراگیری بیشتر اصولگرایان طراحی کردند.
کمیته 7 + 8
کمیته 7 نفره که کمیته نظارت و داوری نام گذاری شده است متشکل از: نمایندگان جامعه روحانیت (2نفر( جامعه مدرسین حوزه علمیه قم (2نفر) اعضای کمیته 3 نفره شامل عسگر اولادی – حداد عادل و ولایتی میباشد . هاشم حسینیبوشهری و عباس کعبی از سوی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و سیدرضا تقوی و محمدحسن ابوترابی نیز نمایندگان جامعه روحانیت در کمیته 7 نفره تعیین شدند . همچنین کمیته 8 نفره (کمیته اجرایی) نیز شامل نمایندگانی از گروههای مختلف اصولگراست که جبهه پیروان خط امام و رهبری، ایثارگران و رهپویان، و جبهه نیروهای انقلاب (رایحه خوش خدمت) هر کدام دو نماینده در این کمیته دارند و علی لاریجانی و محمدباقر قالیباف نیز یک نماینده در کمیته وحدت دارند. مرتضی آقاتهرانی به عنوان نماینده جبهه نیروهای انقلاب، حجتالاسلام مهدی خاموشی به نمایندگی از محمدباقر قالیباف، کاظم جلالی به نمایندگی از علی لاریجانی، محمدرضا باهنر و منوچهر متکی به عنوان نمایندگان جبهه پیروان خط امام و رهبری، حسین فدایی و علیرضا زاکانی به عنوان نمایندگان جمعیت ایثارگران و رهپویان به کمیته واحد اصولگرایان معرفی شدهاند. آیتالله مهدویکنی )ریاست مجلس خبرگان) که پرچم وحدت اصولگرایان را بر دوش میکشد به صورت جدی از ساز و کار 7+ 8 حمایت مینماید که البته حمایت از سوی 190 نفر از نمایندگان مجلس مورد تقدیر و تأیید قرار گرفت.
جبهه پایداری انقلاب
اعلام موجودیت جبهه پایداری انقلاب و سهمخواهی این گروه شرایط وحدت اصولگرایان را با مشکلاتی مواجه کرد. این جبهه که متشکل از همکاران قبلی دولت نهم و دهم – برخی اعضای فراکسیون انقلاب اسلامی مجلس برخی اعضای قرار گاه عمار و افرادی همچون مرتضی آقاتهرانی – غلامحسین الهام – صادق محصولی – حمید رسایی – علیاصغر زارعی – کوچکزاده – اسماعیل کوثری – روحالله حسینیان است و تحت حمایت معنوی آیتالله مصباحیزدی است با صدور بیانیهای شروع به فعالیت کرد مسائل و حواشی مختلفی در فضای سیاسی کشور پس از شروع فعالیت این جبهه مطرح شد از جمله:- سهمخواهی این جبهه برای افزودن یک عضو به کمیته 7 نفره و 2 عضو به کمیته 8 نفره وحدت اصولگرایان. - طرح ارتباط این جبهه با جریان موسوم انحرافی که با موضعگیری اعضای آن علیه این جریان این مسئله فعلاً از موضوعیت خارج شده است. - طرح مسئله مخالفت آیتالله مهدویکنی با این جریان که این مسئله از سوی ایشان تکذیب گردید. - طرح مخالفتهای پنهان و آشکار علیه این جبهه از سوی برخی از اصولگرایان با اعلام موجودیت جبهه پایداری به نظر میرسد. اصولگرایان در انتخابات مجلس در حالی که دیگر اصلاحطلبان در این رقابت حضور جدی ندارند در سه طیف با هم به رقابت خواهند پرداخت .
طیف اول : حامیان دولت که قصد دارند در فهرست انتخاباتی مورد حمایت دولت از چهرههای جدید استفاده نمایند این طیف تلاش دارد که در شهرستانها و حوزههای انتخابیه برنامه متمرکزی جهت شناسایی افراد با نفوذ و دارای پتانسیل رای را مشخص کند و بدون در نظر گرفتن موضع شوراهای استانی اصولگرایان با آنها مذاکره نماید.
طیف دوم : اصولگرایان میانهرو که رضایی – قالیباف – توکلی و لاریجانی چهار چهره شاخص آن به شمار میآیند این گروه نزدیک به جامعتین و مراجع تقلید محسوب میشود و قصد حفظ اکثریت معتدل در مجلس نهم را دارد .
طیف سوم : که اصولگرایان تندرو محسوب میشوند هم اکنون در چارچوب تشکلهای نظیر جبهه پایداری انقلاب اسلامی و جبهه نیروهای انقلاب و جمعیت ایثارگران فعالیت میکنند قصد تبدیل خود از اقلیتی نسبتاً کوچک در اصولگرایان به اکثریت این طیف دارد این گروه بر استفاده از نیروهایی که از حداکثر توان خود برای برخورد با اتفاقات بعد از انتخابات ریاست جمهوری 88 استفاده کردند، تأکید دارد.
تمرینی قبل از مسابقه اصلی
به نظر میرسد مهمتر از سرنوشت انتخابات مجلس نهم، تأثیرگذاری این انتخابات بر انتخابات ریاست جمهوری یازدهم است که جریانهای مختلف سیاسی در ایران را به تکاپوی بسترسازی مناسب برای حضور موفق در آن انداخته است. در واقع این انتخابات را میتوان در حکم تمرینی دانست که برای مسابقه اصلی که همانا انتخابات ریاست جمهوری سال 92 است رقبا خود را آماده کنند. قطعا انتخابات مجلس به عنوان محک اصلی و گامی مقدماتی برای انتخابات ریاست جمهوری 92 است تا فضای سیاسی، جناحبندیها و یارگیریها شفافتر شود. سه مجموعه از گروهها و فعالان سیاسی حامیان دولت، اصولگرایان منتقد دولت و اصلاحطلبان بازیگران عمده و اصلی انتخابات آینده مجلس هستند و ضمن حضور در این رقابت، نگاه آنها به انتخابات ریاست جمهوری 92 است. این انتخابات برای دولت از اهمیت خاصی برخوردار است چرا که تلاش میکند برای همسو کردن مجلس با دولت، حامیان خود را وارد پارلمان کند و با به دست گرفتن اکثریت مجلس، رئیس آینده قوه مقننه فردی از اردوگاه حامیان دولت باشد. با وجود اینکه اصولگرایان اکثریت مجالس هفتم و هشتم )فعلی) را در اختیار داشته و دارند اما این دو مجلس به طور نسبی به میزان زیادی علیه برخی اقدامات و رفتارهای دولت نهم و دهم موضعگیری کردند و روند بحث و اختلاف و نظر میان قوای مقننه و مجریه بارها به اوج خود رسید. حامیان دولت همچنین تلاش میکنند با پیروزی گسترده در انتخابات مجلس، قدرت خود را برای ورود به کارزار انتخابات ریاست جمهوری تثبیت کنند و در اصطلاح رقیب آتی خود را زودهنگام شکست دهند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
