وقتی «صورت زیبای ظاهر» اصل می‌شود ‏

تغییر در سبک زندگی و ذائقه دختران جوان
استفاده از مواد آرایشی از دیرباز مرسوم بوده است و شرکت های زیادی در این زمینه فعالیت می کردند. اما در سال های اخیر میزان استفاده از این مواد در برخی از کشور ها رشد چشمگیری داشته است و صنایع فعال در این حوزه بازار بسیار وسیعی را در پیش روی خود مشاهده می کنند.امروزه استفاده از لوازم آرایشی در ایران دیگر نه سن خاصی دارد و نه قشر خاصی می شناسد.
شاید در دو دهه گذشته آرایش کردن و استفاده لوازم آرایش فقط برای زنان متاهل آن هم بیشتر در محیط خانه و مهمانی ها مشاهده می شد، اما در سال های اخیر دختران جوان و کم سن و سال، بزرگ ترین مشتریان لوازم آرایش هستند تا حدی که استفاده از این لوازم جزء لاینفک زندگی آنها شده و کیف لوازم آرایش، ضروری ترین همراه این روزهای آنهاست. نشان به آن نشان که طبق تحقیقات حتی بیشترین دارایی دختران فقیر هم با وجود فقر اقتصادی، خرج لوازم آرایش می شود.اینها حکایت از تغییر سبک زندگی و ذائقه جوانان و نوجوانان امروزی با نسل گذشته دارد.نسلی که لوازم آرایشی جایگاهی در سبد زندگی آنها نداشت و ابزاری ضروری برای زندگی محسوب نمی شد و مصرف آن برای جوانان و نوجوانان قباحت داشت.‏
رکورد مصرف لوازم آرایشی در جهان
در کنار رشد مصرف لوازم آرایشی در کشور باید از کاهش سن مصرف کنندگان نیز سخن گفت.براساس آمارهای موجود، سن مصرف لوازم آرایشی در ایران به 15 سال رسیده است. دختران دبیرستانی و حتی سنین پایین تر این روزها بخش بزرگی از مشتریان لوازم آرایشی هستند. این در حالی است که در کشورهای توسعه یافته تمایل به آرایش بیشتر در بین زنان مسن دیده می شود که طراوت و شادابی پوست خود را از دست داده اند.
کاهش سن مصرف لوازم آرایش در کشور قطعا یک خبر ناخوشایند محسوب می شود که هم سلامت جسمی و هم سلامت اخلاقی و فرهنگی جامعه را تهدید می کند.رشد مصرف و کاهش سن مصرف لوازم آرایشی در کشورما به حدی رسیده که ما صاحب رکورد در جهان شده ایم به طوری که ایران سومین کشور مصرف کننده لوازم آرایشی در خاور میانه و هفتمین وارد کننده آن در دنیاست.همچنین ایران با1/2میلیارد دلار در فاصله کمی بعد از عربستان با 2/2 میلیارد دلار و در رده هفتم مصرف دنیا در زمینه لوازم آرایش قرار دارد.‏
مواد آرایشی قاچاق و عوارض جسمی مصرف آن
عدم تامین نیاز شدید بازار داخلی باعث شده تا دلالان و سوداگران به قاچاق این مواد روی آورند.به گفته متخصصان مصرف زیاد مواد آرایشی سلامت جسمی افراد جامعه را به خطر می اندازد بخصوص اگر فرآورده های آرایشی تقلبی و قاچاق باشند و از مبادی غیر رسمی وارد کشور شده باشند.استقبال گسترده خانم های ایرانی از لوازم آرایش معضلی به نام قاچاق را در پی داشته است. اغلب اجناس در بازار ایران تقلبی، نامرغوب و چینی هستند و لوازم آرایشی قاچاق بدون هیچ گونه نظارت و مجوزی در فروشگاهها و حتی کنار خیابان به فروش می رسند. به دلیل عوارض پوستی استفاده از لوازم آرایشی از یک سو و استفاده از نوع نامرغوب و غیربهداشتی آن از سوی دیگر سلامت مصرف کنندگان به شدت به مخاطره افتاده است.‏
‏ در حال حاضر ایران فقط درصد کمی از نیاز خود به محصولات آرایشی و بهداشتی را تولید می کند و بیشتر این محصولات از کشورهای چین، ترکیه، کره و امارات وارد یا قاچاق می شوند. طبق اظهارات مقامات ایرانی سالانه800 میلیون دلار لوازم آرایشی قاچاق وارد کشور می شود. واردات قانونی کشور ما در لوازم آرایشی بهداشتی به طور متوسط 150 میلیون دلار است که تولیدات ما در داخل جوابگوی 10 درصد از این مقدار هم نیست و حداقل 800 میلیون دلار از نیاز ما، از طریق قاچاق وارد می شود.از آنجا که از شرایط تولید، نگهداری و حمل و نقل چنین فرآورده هایی، اطلاعی در دست نیست و ممکن است دچار درجاتی از فساد شده باشند، لذا مصرف آنها
عوارض شدیدی را به دنبال دارد.در برخی از فرآورده های آرایشی نظیر رژ لب، فلزات سنگین نظیر سرب وجود دارد. سرب با ورود به بافت های نرم نظیر مغز و کلیه باعث صدمه دائمی به بافت آنها و در نهایت از کار افتادن آنها می شود.سرب، می تواند جایگزین کلسیم در مغز استخوان شود و تولید هموگلوبین را مختل کند و می تواند در بزرگسالی موجب افزایش فشار خون شود.
مصرف کنندگان لوازم آرایشی باید بدانند که متخصصان می گویند بر اثر استفاده طولانی مدت از این لوازم و بخصوص در صورت نادیده گرفتن نکاتی خاص، عوارض مختلفی به دنبال دارد که نه تنها زیبایی و لطافت پوست را از بین می برد، بلکه دردسرساز هم خواهد بود.‏
عوامل گرایش به آرایش
از آنجا که گرایش به مصرف لوازم آرایشی در جامعه ما رشد پیدا کرده می توان از آن به عنوان یک پدیده اجتماعی یاد کرد و از ابعاد مختلف فردی و اجتماعی به بررسی عوامل به وجود آورنده آن پرداخت.دکترحمید نوروزی روان شناس با بیان اینکه با از بین رفتن مرزهای آرایشی، سن آرایش پایین تر آمده و دختران در سنین پایین، دست به آزمودن لوازم آرایشی می زنند
می گوید:«در واقع از این رهگذر آنها به آرزوی دیرینه خود یعنی کوتاه کردن دوره کودکی و نوجوانی دست می یابند.والدین باید توجه داشته باشند که توجه بیش از حد به ظاهر و گرایش به مواد آرایشی تنها تحت تاثیر تغییر و تحولات دوران بلوغ نیست بلکه تحت تاثیر عوامل محیطی و تربیتی نیز اتفاق می افتد.بسیاری از این رفتارها ناخودآگاه توسط خود والدین برنامه ریزی می شود، به عنوان مثال مادرانی که مهم ترین دغدغه زندگی شان رسیدگی به ظاهر و آرایش لباس و صورت شان است، به طور ناخواسته این پیام را به دختران نیز انتقال می دهند.
متاسفانه برنامه های تلویزیونی، فیلم های سینمایی و ماهواره همگی برای ترویج در این راستا حرکت می کنند و خواسته و ناخواسته استفاده از لوازم آرایش را تبلیغ می کنند».بنابراین از خانواده و رسانه که منابع اصلی جامعه پذیری فرزندان ما به حساب می آیند می توان به عنوان عامل مهم و اساسی در گرایش به آرایش نام برد.فاطمه آلیا رئیس فراکسیون زنان مجلس هشتم در خصوص عوامل گرایش به آرایش می گوید:« این موضوع دلایل مختلفی دارد که فقدان اعتماد به نفس، ضعف مبانی اعتقادی و ارزشی در خانواده ، ضعف شناخت توانایی و استعدادها و ضعف فرهنگی از آن جمله است.اگر دختری استعداد و توانایی های خود را به خوبی بشناسد و جایگاه واقعی خود را در جامعه دریابد، هیچ وقت از منظر جسمانی به خود نگاه نمی کند.
وقتی در سریال ها و فیلم ها، هنرپیشه های زن با جدیدترین مدل آرایشی نشان داده می شوند، مسلما برخی دختران و زنان بویژه آنها که در سنین پایین تر قرار دارند از این مسئله تبعیت می کنند و تلاش دارند در طرز لباس پوشیدن و استفاده از مواد آ رایشی از هنرپیشه های فیلم تقلید کنند».لذا یکی دیگر از عوامل اصلی گرایش به مواد آرایشی ضعف آموزش و تربیت صحیح است.از دلایل روانی هم می توان به عدم اعتماد به نفس و خود کم بینی اشاره کرد که در اکثر افرادی که به آرایش روی می آورند قابل مشاهده است.دکتر نادر راستی، روانپزشک با بیان اینکه آرایش زیاد در ایران دلایل اجتماعی دارد،معتقد است:« معمولادلیل نیاز به جلب توجه بیش از حد کمبود اعتماد به نفس است. د
ر برخی مواقع فرد در درون خود نقصی دارد یا خود را زیبا نمی داند، به طور مثال احساس می کند بینی بزرگی دارد یا صورتش زرد و نزار است یا پلکش آویخته است. به همین دلیل تلاش می کند با آرایش زیاد این نقایص را برطرف کند».حمیدرضا حسین شاهی مدرس دانشگاه در این باره می گوید:« یکی از عوامل توجه دختران به آرایش، تبلیغات رسانه است، همچنین کامل نشدن شخصیت اجتماعی آنان و نبود احساس اعتماد به نفس در خانواده، از عوامل گرایش جوانان به لوازم آرایش است.
سیرت و اخلاق خوب و مورد تایید اسلام در خانواده ها کمتر مورد توجه قرار دارد این امر خود به خود موجب می شود تا زیبایی های ظاهری در درجه اول اهمیت قرار گیرد در نتیجه فرزندان مخصوصا دختران در سنین جوانی به دلیل اینکه علاقه دارند مورد توجه قرار گیرند، تلاش می کنند از طریق آرایش، خود را نزد دیگران محبوب نشان دهند».همه این موارد نشان دهنده یک مشکل ساختاری فرهنگی در کشور ماست. مشکلی که اگر برای آن چاره اندیشی نشود چه بسا می تواند به بحرانی برای سلامت و هنجارهای جامعه ما تبدیل شود.باید در این زمینه دستگاه های فرهنگی اقدامات لازم را انجام دهند.باید در این زمینه دلسوزان فرهنگی پای کار آمده و نسبت به حساس سازی خانواده ها اقدامات لازم را انجام دهند.‏