* مجلس هشتمیها روزهای پایانی خود را در حال تجربه کردن هستند. عملکرد این دوره از قوه مقننه را چطور تحلیل میکنید؟
** بنده به عنوان کسی که سابقه حضور در دو دوره گذشته را هم دارم، اصرار دارم که از قولم بنویسید مجلس هشتم در بعد نظارت مجلسی ضعیف بود.
* شاخصههای اصلی این مسئله را در چه میبینید؟
** قانون اساسی مفادی را تعیین کرده و به مجلس وظیفهای مهمی به عنوان نظارت داده است تا نمایندههای مجلس بتوانند با دقت و بررسی دقیق کارنامه دستگاههای اجرایی اشکالات احتمالی آنها را بازگو کند تا از این طریق هم ایرادات برطرف شود و هم اینکه کارهای جاری به مسیر منطق و علمگرایی هدایت شود. اما واقعیتهای رفتاری مجلس هشتمیها دقیقا نشان میدهد که مجلس در این دوره نه تنها نتوانست به این کار مهم خود برسد بلکه در مقطعهایی با حمایتهای خود از دولت شرایطی را موجب شد که همه را درگیر مشکلات مختلفی کرده است.
* کمتوجهی به وظیفه نظارتی ریشه در چه چیزی میتواند داشته باشد؟
** ببینید! بنده همیشه از مجلس هفتم انتقاد کردهام. اما چون شروع فعالیت مجلس هفتم قبل از شکلگیری دولت احمدینژاد بود، حامیان دولت به عدهای اندک محدود میشدند و به همین دلیل نظارت بهتر از دوره فعلی بود. اما هشتمین دوره مجلس در شرایطی تشکیل شد و فعالیتش را شروع کرد که دولتیها در انتخاباتش تحرکات زیادی نشان دادند و توانستند عدهای را هم روانه بهارستان کنند. حالا همانهایی که به نوعی حضور در مجلس را مدیون دولتیها میدانند، نظارت را به حاشیه بردهاند و اصلا کاری به مشکلات به وجود آمده ناشی از فقدان نظارت ندارند و فقط و فقط به این فکر هستند که نظر مثبت دولت را جلب کنند که خب! این بدترین حالت ممکن برای مجلس به شمار میرود. پس میتوان اینطور گفت که دولتیهای حاضر در مجلس، مجلس هشتم را در بعد نظارت تحتالشعاع قرار دادند.
* سوال مشخص این است که هیات رئیسه در این بین چه نقشی داشت یا میتوانست داشته باشد؟
** قبل از جواب دادن به این سوال تاکید میکنم که ریاست آقای لاریجانی اصلا با مدیریتی که حداد عادل در مجلس هفتم داشتند، قابل قیاس نیست. اما میتوان گفت که هیات رئیسه هم در به وجود آمدن چنین شرایطی سهم داشت. البته کمیسیونهای داخلی هم ایراداتی داشتند. به عنوان مثال بنده نزدیک به ۲ سال است که سوالی را طرح کردهام و کمیسیون مربوطه هنوز راضی نشده است تا سوالم را برای قرائت به صحن علنی مجلس ارسال کند. یا طبق قانون، وزیران موظف هستند که ۱۰ روز پس از اعلام سوال در مجلس حاضر شده و پاسخگو باشند که بنده حدود ۱۰ ماه است در انتظار حضور یکی از وزیران در مجلس هستم. این موارد به خوبی نشانگر این مسئله است که هیات رئیسه با وجود حضور چهره تاثیرگذاری چون علی لاریجانی نتوانسته آنطور که باید در مدیریت مجلس و اجرایی کردن آییننامههای داخلی کاملاً موفق باشد.
* اختلافات داخلی اصولگرایان چقدر در کارنامه مجلس تاثیرگذار بود؟
** اتفاقاتی که در این مدت در مجلس هشتم مشاهده شد، مهر تاییدی بر این مسئله مشخص بود که اصولگرایان هم درون خود اختلاف دارند و به همین دلیل واضح است که با چنین روحیهای نمیتوانند در اداره کشور هم به توفیق مورد انتظار برسند و به همین دلیل است که فضای پیرامون ما در این سالهای اخیر فضایی توام با مشکل بوده است. بعضاً در میان نمایندگان کسانی بودند که باید حواس خود را معطوف به احتیاجات مردم میکردند، اما آنطور که شاید و باید این مسئله را انجام ندادند. خب! به طور کاملا طبیعی روند طبیعی مجلس در فضایی اینچنینی آسیب دید و حتی در تصمیمگیریهای مهم به وضوح دیده شد که اختلافات اصولگرایان با هم در رایهایشان هم نقش داشت.
* از این بحث خارج شویم، انتخابات را چطور انتخاباتی پیشبینی میکنید؟
** انتخابات مجلس نهم در شرایطی به روزهای برگزاری خود نزدیک میشود که دو جریان مهم کشور وضعیت خاصی را سپری میکنند. جبهه اصلاحات که همه میدانند از پایگاه عظیم اجتماعی برخوردار است و نیروهایش در عمل نشان دادهاند جزو توانمندترین نیروهای کشور و نظام هستند. در سوی دیگر اصولگرایان در شرایطی خود را برای حضور در انتخاباتی تلاش میکنند که خودشان به رقیبان سرسختی برای همدیگر تبدیل شدند. همین اوضاع باعث شده تا اذهان عمومی به این نتیجه برسد که انتخاباتی متفاوت قرار است ترکیب مجلس نهم را تعیین کند. انتخابات مجلس با انتخاباتی که به عنوان مثال برای تعیین رئیسجمهوری برگزار میشود؛ تفاوت عمدهاش این است که در شهرهای کوچک و روستاها انگیزههای قومی و قبیلهای مردم را به پای صندوقهای رای میکشد. به همین دلیل میتوان حدس زد که تعداد رایهای ریخته شده در ۱۲ اسفند قابل قبول باشد.
* حتما میدانید که بدنهای از اصولگرایان حاضر در انتخابات بحث نظارت بر صندوقها را به طور جدی مطرح کردهاند؟
** این موضوعی بود که پیش از این توسط چهرههای منتسب به اصلاحات مطرح شد و این جریانی که الان بحث وجود ناظر پای صندوقهای رای را راه انداختهاند در همان روزها اصلاحطلبان را متهم کردند که قصد ایجاد شبهه دارند.
* کاندیداهای اصولگرا و چهرههایی که اصلاحطلب شناخته میشوند در انتخابات شرایط یکسانی دارند؟
** اصلی در قانون انتخابات به این مسئله تاکید دارد که همه کاندیداهایی که مجوز حضور در انتخابات را به دست آوردهاند، باید در شرایطی برابر وارد عرصه تبلیغاتی انتخاباتی شوند تا بتوانند در فضایی برابر برای جلب رای مردم تلاش کنند. فلسفه وجودی انتخابات بحث برابری است و این برابری باید رعایت شود، کاندیداها هم حقوق برابر و یکسان داشته باشند. این برابری باید بین جریانهای سیاسی هم رعایت شود.
* اول رد صلاحیت، بعد تایید صلاحیت. مثل اینکه بالاخره در انتخابات حضور خواهید داشت.
** در مرحله اول صلاحیت من تایید نشد که با وجود اینکه بنده عضوی از بدنه مجلس هشتم هستم، تصمیمی تاملبرانگیز شد. البته با اعتراض و پیگیریهای لازم مشکل حل شد تا بتوانم در انتخابات شرکت کنم.
* در صورت موفقیت همچنان عضو اقلیت میشوید.
** شکل فعلی انتخابات و گروههای حاضر در آن نشان میدهد که اصولگرایان در حالی که رقیبی جدی ندارند، بیشترین صندلیهای مجلس نهم را در اختیار خود خواهند گرفت و اصلاحات و چهرههای این دوره دوباره فراکسیون اقلیت را تشکیل میدهند.
* اقلیت مجلس هشتم توانست انتظارات را برآورده کند؟
** با توجه به فضای موجود در مجلس تا حدودی توانستیم به عنوان اقلیتی کارساز ظاهر شویم.
* گفتوگو تمام شد. پس در کل به عنوان یک مجلس هشتمی به مجلس هشتم نمره قبولی نمیدهید.
** وقتی علت اصلی برخی مشکلات حداقل در بعد نظارت بر حسن اجرای قانون را مجلس میدانم، لذا نمیتوانم نمره خوب به او بدهم.