«ناجا» باید پوشش رنگی را میان زنان ترویج دهد

* فکر می‌کنید آقای ساجدی‌نیا به شورای شهر بیایند؟
** ما از ایشان دعوت کرده‌ایم و به عنوان نماینده منتخب مردم این حق بر دوش ما گذاشته شده که بتوانیم کانالی برای انتقال برخی انتقادها باشیم. انتقاد هم چیز عجیب و غریبی نیست و اغلب اجرای هر طرحی با نقدهایی در جامعه همراه است. بنابراین اصل درخواست ما برای حضور ایشان در شورا، در واقع تقاضای برخی شهروندان بوده و ما هم مایل هستیم که این ایده را به گوش مسوولان برسانیم.
* تقاضاها اغلب بر محور برخورد با پوشش افراد بوده؟
** بله و چون حجاب امری پیچیده است، بدون تردید هرگونه برخورد با آن نیز از پیچیدگی‌های خاص خود برخوردار است. اولا وقتی بحث حجاب می‌کنیم یک شکل ظاهری دارد و یک شکل باطنی، در شکل ظاهری دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد و بسته به فرهنگ و قومیت‏ها نوع حجاب در میان اقوام ایرانی هم متفاوت است. پوشش زنان ترکمن، بلوچ، شمالی، جنوبی و عشایر از تنوع گسترده‏ای برخوردار بوده و به همین ترتیب افراد نیز براساس سلیقه و نگاه شخصی‏شان از پوشش‌های متنوعی استفاده می‌کنند. احترام به انتخاب افراد در نوع پوشش و تفاوت فرهنگی موجود در سطح جامعه باید از سوی مسوولان مورد توجه قرار گرفته و شیوه‌های معتدل‌تری برای برخورد با شهروندان در پیش گرفته شود.
شهروندان گزارش‌هایی به ما داده‌اند. به هر شکل ما موکلان مردم هستیم و حالا هم در مواردی انتظار دارند که بتوانیم حرف‌شان را به مسوولان منتقل کنیم. امیدواریم که بتوانیم راه‌حل‌هایی ارایه کنیم که فضای شهری، برای حضور زنان آرام و بدون استرس باشد.
* ‌‌منظورتان از شیوه‌های معتدل چیست؟
** خیلی از خانواده‌ها در تماس با شورای شهر این نکته را مطرح می‌کنند که برخورد نامناسبی با آنها صورت گرفته که موجب سرخوردگی آنها شده. رعایت حجاب و پوشش و احترام به ارزش‌های اسلامی برای همه ما یک اصل تردید‌ناپذیر است اما نکته این بوده که اگر صرفا یکی، دو بار فردی را به دلیل بدپوششی دستگیر کردیم و خانواده هم برای او لباس مناسب آوردند آیا مساله حل خواهد شد؟ آیا سوالات و ‌هزار اما و اگر نوجوان و جوان ما پاسخ داده خواهد شد؟ آیا او به واقع ارشاد شده و همه چیز در ذهن او پایان می‌یابد؟ واقعا ماجرای حجاب به این سادگی است؟
نگاه معتدل مورد نظر ما، نگاه مبتنی بر احترام به انسان است؛ انسان‌هایی که در گرمای تابستان در شهر تردد دارند و اغلب با احساس اضطراب و وسواس در پوشش مواجه‌اند. خیلی‌ها می‌گویند، فلان میدان با پوشش ما کاری نداشتند اما با همین پوشش ساده در میدانی دیگر، برخورد شده است. این‌طور برخورد نسل جوان ما را سردرگم می‌کند و دود آن تنها در چشم خودمان می‌رود.
* پیشنهاد مشخص شما برای حضور نیروی انتظامی در کمیسیون‏های شورای شهر چیست؟
** فکر می‌کنم نکته‏ای که در برخورد نیروی انتظامی با شهروندان مغفول باقی مانده، تکیه و تاکید بر «فرد» است. پیشنهاد ما این است که به «فرد» هم اجازه دهیم که برای انتخاب پوشش خود، اختیار کند و اینکه فرد در چارچوبی از رنگ‏ها بتواند رنگ و طرح مورد علاقه خودش را انتخاب کند. کمااینکه برای آقایان هم این مساله صدق می‌کند. نفس انتخاب نوع پوشش، انعکاسی از حالات درونی افراد است؛ چنانچه فرد روزی براساس حالات درونی‌اش، شاد می‌پوشد و روزی غمگین و تیره.
* و این روزها که مد روز جوانان استفاده از پوشش‌های رنگی شده چطور، گاهی شنیده می‌شود که با همین پوشش‌های رنگی هم برخورد می‌شود؟
** تابستان اغلب افراد به پوشش رنگ‌های روشن روی می‌آورند و اینکه گاهی با لباس‌های رنگی برخورد می‌شود به نظر من ریشه در همان مساله سلیقه‌ای بودن برخوردها دارد. به هر شکل سیاستگذاری در اشکال مختلف و متنوع حجاب گاهی وارد جزییاتی می‌شود که بخشی از آن سلیقه و برداشت شخصی افراد است. اینکه شما تشخیص دهید که پوشش فردی مشکل دارد کار بسیار دشواری است. به هر شکل جوانان ما پایه‌های اجتماعی ما هستند و باید با توجه ویژه‌ای با آنها رفتار شود. زنان از طیف فیزیکی مختلفی برخوردار‌ند و اینکه بخواهیم وارد امر قضاوت درباره خوب و بد بودن پوشش افراد شویم، واقعا کار پیچیده و گاه دور از دسترسی است. این نوع برخورد گاهی هم لطمه‌هایی را به لحاظ روحی و روانی در افراد به وجود می‏آورد.
*‌ آیا شورای شهر بسته پیشنهادی خاصی برای نیروی انتظامی دارد؟
** ما می‌خواهیم روش‌های فعلی نیروی انتظامی که می‌توان گاهی از آن به برخوردهای نیروی انتظامی یاد کرد، مورد بازنگری قرار گیرد و در همین زمینه کمیسیون فرهنگی شورای شهر نیز اعلام آمادگی کرده است. شورا با طیف گسترده‌ای از کارشناسان امور اجتماعی و فرهنگی در ارتباط بوده و می‌توان این روش‌ها را در شورا مورد بازنگری قرار داده و کارشناسانی را دعوت کرده و از آنها نیز نظرخواهی کرد. تجربه نشان داده اتفاقا در کشورهایی که چنین ضوابطی نبوده، استقبال بهتری از حجاب شده و نسل جوان آن کشورها نیز – به‌ویژه کشورهای عربی - براساس مقبولیت و پذیرش شخصی‌شان، حجاب را برگزیده‌اند.
نظر ما این است که باید شیوه‎هایی را در پیش بگیریم که هرچه کمتر برخورد در آن دیده شود. همه معتقدیم که باید شووناتی رعایت شده و فضا و حریم جامعه محترم شمرده شود اما می‌خواهیم در عین حال شأن و شخصیت جوانان ما در چنین طرح‌هایی در اولویت باشد و اعتماد جوانان به جامعه حفظ شود. ‌مسوولان باید در نظر داشته باشند که ما با انسان در ارتباط هستیم و حفظ عزت نفس و کرامت انسان‌ها ظرایف خاص خود را می‌طلبد.
*‌ این روزها استفاده از پوشش تیره و مشکی‌رنگ متداول شده، آیا پوشش تیره جایی سفارش شده است؟
** بحث درباره حجاب موضوعی تاریخی و اجتماعی است. برای مثال ما در ایران پیش از اسلام هم پوشش چادر داشتیم و اتفاقا خانم‌های طبقه متشخص و ثروتمند از لباس مشکی استفاده می‌کردند و پوشش مشکی چندان دایره شمولی نداشت. با ورود اسلام نیز اشکال متنوعی از پوشش از سوی زنان مورد استفاده قرار گرفت و برخی پوشش‌ها نیز مشکی بود اما اسلام به صراحت اعلام کرده که استفاده از رنگ مشکی کراهت دارد و فکر می‌کنم تمام روان‌شناسان بر این امر صحه می‌گذارند که استفاده از رنگ تیره و عمومیت یافتن آن در جامعه تا چه میزان می‌تواند بر سلامت روان شهروندان تاثیرگذار باشد. زنان هم در مقایسه با مردان در برابر مسایل و آسیب‌های روانی آسیب‌پذیرتر هستند و جامعه و دستگاه‌های سیاستگذاری باید به سلامت روان آنها توجه داشته باشد.
* اما شاید چنین شیوه‌هایی از مانیتورینگ حجاب در کشورهای عربی هم وجود داشته باشد و چنین طرحی چندان برای آنها سوال برانگیز نباشد؟
** تا جایی که من اطلاع دارم در هیچ کشوری به این شکل رصد کردن حجاب شهروندان صورت نمی‌گیرد. البته تا جایی که می‌دانم کشور عراق که اتفاقا پوشش‌شان در سال‌های اخیر تحت تاثیر پوشش زنان ایران بوده، برنامه‌هایی هم برای نظارت بر حجاب زنان در دستورکار قرار گرفته بود.