مسجد پاتوق هیچ حزب و گروهی نیست

* مساجد از ابتدای شکل‌گیری علاوه بر آنکه مرکز عبادی مسلمین بوده‌اند مرکز سیاسی هم به شمار می‌رفتند. در ابتدا توضیح مختصری درباره کارکرد سیاسی مساجد در طول تاریح ارائه دهید؟

** مسجد در طول تاریخ فراز و نشیب‌های بسیار داشته است، گاهی با شکوفایی همراه بوده و گاهی روزگار راکدی را می‌گذرانده است. در مجموع در طول تاریخ اسلام زمانی درخشندگی و شکوفایی اسلامی را می‌یابید که مسجد پایگاه و جایگاه اصلی آن بوده است. هر کجا و هر زمان که اسلام عزیر و گرامی بوده می‌بینید که مسجد نقش اصلی را داشته است. تمام حرکت‌هایی که در کشورهای اسلامی بر ضداستعمار به وجود آمد به نحوی پایگاه اصلی‌اش مساجد بوده‌اند. لذا مسجد از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و اگر قرار باشد حرکتی به نفع اسلام انجام بگیرد باید از مسجد آغاز شود. در انقلاب ما دیدیم که سنگر اصلی مبارزه مسجد بود. بعد از انقلاب‌ها تمام بحران‌ها توسط مسجد خنثی می‌شد. در دوره جنگ تحمیلی 8 ساله نیز مسجد نقش اصلی را ایفا می‌کرد. بنده معتقدم در عرصه سیاسی کشور نیز مساجد نقش اول را ایفا کرده‌اند. شما می‌بینید که برگزاری انتخابات در مساجد بوده تبلیغات، ارائه ملاک‌ها و معیارهای فرد اصلح در مساجد صورت می‌گیرد. همواره جهت اصلی انقلاب در مساجد تقویت شده است.

* شما اشاره کردید که مساجد کانون تحولات سیاسی در کشور ما بوده و هستند. بی‌شک یکی از این تحولات و رویدادهای مهم سیاسی، انتخابات است. ما در انتخابات ریاست جمهوری نهم دیدیم که آقای رئیس‌جمهور توجه ویژه‌ای به مساجد داشتند و اغلب سخنرانی‌های ایشان در مساجد انجام می‌شد. بعد از انتخاب ایشان به ریاست جمهوری بعضی از نزدیکان رئیس‌جمهور پیشنهاد جایگزین شدن مسجد به جای احزاب و گروه‌های سیاسی را دارند. بعد از انتخابات انتقادات زیادی از سوی بعضی نشریات و گروه‌ها به شما شد که چرا مسجد را پایگاه سیاسی عده‌ای افراد خاص کرده‌اید؟ پاسخ شما به این انتقاد چیست؟ آیا می‌توان در مسجد کار سیاسی نمود؟

** نظر ما هم نظر مرحوم مدرس است که حضرت امام (ره) هم به همین فرمایش مرحوم مدرس استناد کرده‌اند که دیانت ما عین سیاست ما و سیاست ما عین دیانت ماست. دو مقوله کار سیاسی را با سیاسی‌کاری باید از یکدیگر تفکیک کرد. سیاسی‌کاری در مساجد قابل قبول نیست اما کار سیاسی را می‌پسندیم. اساساً اول خانه‌ای که خداوند ایجاد کرده کعبه است. کره زمین هم از زیر کعبه گسترش پیدا کرده است. وقتی می‌گویند کعبه ام‌القری است یعنی مادر کره زمین است. لذا همه مساجد شعبه‌ای از کعبه مکرمه است. خداوند واجب فرموده‌اند که هر کس که توانایی زیارت کعبه را دارد به زیارت برود. حتی حاکمان اسلامی موظف‌اند چنانچه کعبه خلوت شود از بیت‌المال هزینه‌های حج مردم را بدهند تا کعبه هرگز خالی نماند. حال این سوال مطرح است که چرا اجتماع مسلمانان در کعبه تا این اندازه مهم است؟ آیا صرفاً برای انجام زیارت است. حج در واقع یک همایش عظیم اسلامی است. از سوی دیگر در هفته یک بار نماز جمعه برگزار می‌شود و تأکید هم شده که همه مسلمانان جمع شوند. در شب و روز هم شما می‌بایست 5 مرتبه نماز بگذارید. این تشکیلات و برنامه‌ها برای چیست؟ واقعاً اگر خوب دقت شود بنیان اداره حکومت اسلامی جایگاه و پایگاهش مساجد باشند. تبلور این امر هم در نماز است. کسی حق ندارد نماز را به زبان دیگری غیر از عربی بخواند که خود علامت اهمیت وحدت است. اگر مسلمان به این سیستم تشکیلاتی اسلام اهمیت می‌دادند، اسلام و مسلمین شکست‌ناپذیر می‌شدند. خداوند متعال می‌فرماید: سستی نکنید، غصه نخورید، اگر مومن باشید دائماً در حال بالا رفتن هستید. این تشکیلات اسلامی می‌بایست عملی می‌شد چرا ما موفق نیستیم؟ به این دلیل که به اسلام عمل نمی‌کنیم. در اسلام مشکل وجود ندارد، مشکل در مسلمانی ماست.

پس از آنکه مسجد‌الاقصی توسط صهیونیست‌ها آتش زده شد، بلافاصله مسلمانان گرد هم آمدند و سازمان کنفرانس اسلامی را تشکیل دادند. این سازمان توسط شاه ایران افتتاح شد. اعضای کنفرانس پس از آتش سوزی مسجد‌الاقصی بیانیه‌ای صادر کردند که در آن اشاره‌ای به این مسئله نشده بود. علتش هم این بود کسانی در آن عضو بودند که مانند شاه ایران وابسته به صهیبونیسم و آمریکا بودند چطور می‌توان از یک سازمان وابسته توقع موضع‌گیری داشت. اگر این سازمان از بانیان و اعضای مستقل برخوردار بود می‌توانستند در همان زمان با اتحادی که داشتند، ریشه صهیونیسم را بخشکانند. حاکم وقت اسرائیل پس از صدور بیانیه گفت: من آن شب نخوابیدم، چون فکر می‌کردم که مسلمانان فردا همه ما را به دریا خواهند ریخت. اما صبح وقتی بیانه را دیدیم گفتم که هیچ خبری نخواهد بود. به هر حال من معتقدم که مساجد پایگاه اصلی وحدت ما هستند. مسجد جایی است که ما می‌توانیم به مبادله فکر و اندیشه بپردازیم. امام (ره) فرمودند که انقلاب ما از مساجد بود. این سنگرها را حفظ کنید. امام (ره) می‌فرمایند پیروزی ما به خاطر حفظ مساجد بود. ما انقلاب کردیم که مساجد را فعال کنیم. یعنی اگر مساجد به درستی اداره شوند انقلاب حفظ خواهد شد.

* شما اشاره کردید ما در مساجد باید از سیاسی‌کاری بپرهیزیم. پس از انتخابات ریاست جمهوری نهم عده‌ای مساجد را به حمایت از یک کاندیدا و زمینه‌سازی برای تبلیغ و معرفی او متهم کردند و آن را به نوعی سیاسی‌کاری در مسجد می‌دانند. نظر شما در این‌باره چیست؟

** مساجد ما هیچ‌گاه به دنبال فرد خاصی نبوده‌اند. ممکن است که افرادی بخواهند از مساجد بهره‌برداری کنند اما معنایش این نیست که مساجد می‌خواهند از یک نفر حمایت کنند. در تمام انتخابات‌ها از اول انقلاب تا به حال مساجد حضور فعال داشته‌اند. حضور مساجد در این عرصه با دو هدف صورت می‌گیرد، یکی مشارکت حداکثری مردم در مسائل کشور، دو بیان ملاک‌های اصلح به مردم. بر اساس مبانی اسلام و فرمایشات امام (ره) و مقام رهبری این کار را پیگیری کرده‌ا‌یم و در حال پیگیری هم هستیم. اگر این امر به نفع کس خاصی است ما مدعی هستیم که یک چنین چیزی نیست. بعضی‌ها هم معتقدند که مسجد این حق را هم ندارند که اوج بی‌انصافی است. ما حق داریم که ملاک‌ها را به مردم بگوییم. تجربه نشان داده که مردم استفاده بسیاری از این شبکه می‌برند. حضرت امام (ره) می‌فرمایند: حفظ نظام از اوجب واجبات است. مساجد ما هم در این زمینه مسئولند و نمی‌توانند نسبت به مسائل مهم جامعه از جمله انتخابات بی‌تفاوت باشند. ما از همه مردم دعوت می‌کنیم که در انتخابات شرکت کنند و از سوی دیگر ملاک‌های اصلح را به مردم می‌گوییم ما می‌گوییم. افرادی را برای در دست گرفتن اداره جامعه انتخاب کنید که متدین‌ترین، خدوم‌ترین، ولابی‌ترین و دلسوزترین افراد باشند. ما معتقدیم که اگر ملاک‌ها را به مردم نگوییم گناه کرده‌ایم. اما مساجد هرگز پایگاه فرد خاصی نخواهد شد. ما قبل از انتخابات یک اطلاعیه قوی به همه مساجد کشور صادر می‌کنیم و چارچوب فعالیت را برای آنها مشخص می‌کنیم و از همه ائمه جماعات و فعالان مساجد خواهیم خواست که بهانه در دست مغرضان ندهند و از سیاسی‌کاری بپرهیزند و مساجد را محل پاتوق هیچ حزب و گروه خاصی نکنند و مسجد را محل تاخت و تاز هیچ گروه و حزبی قرار ندهند. ما راه را برای سخنرانی و دیدگاه‌های همه کاندیداها باز کرده‌ایم. بعضی از این کاندیداها متدین‌اند و بر اساس گرایش‌های مذهبی خود مسجد را برای بیان دیدگاه‌های خود انتخاب می‌کنند و بعضی هم اعتقادی به مسجد ندارند و به مسجد نمی‌آیند. این دلیل نمی‌شود که مسجد قصد دارد از یک گروه خاصی حمایت کند. برای مساجد هیچ تفاوتی میان کاندیداهای تأئید صلاحیت شده وجود ندارد. ما شرایط را برای بیان دیدگاه‌ها آماده می‌کنیم و ملاک‌ها را نیز در اختیار مردم قرار می‌دهیم بعد از آن مردم هستند که تصمیم‌نهایی را می‌گیرند و کاندیداهای مورد نظر خود را به مجلس یا شورای شهر می‌فرستند و یا او را به مقام ریاست جمهوری می‌رسانند. شما نباید از مسجدی‌ها توقع داشته باشید که راه را برای به قدرت رسیدن افراد معارض با امام (ره) و انقلاب و رهبری هموار کنند. طبیعی است که بر اساس دیانت خود با این دسته افراد کنار نخواهند آمد. درب مساجد برای گروهایی که در چارچوب نظام عمل نمی‌کنند بسته است و مسجدی‌ها اجاه فعالیت را به آنان نخواهند داد. همه افراد و گروه‌هایی که به اسلام، امام (ره)، انقلاب و مقام معظم رهبری معتقدند روی چشم و سر ما جا دارند و ما با آغوش باز از آنان استقبال می‌کنیم.

* همان طور که اشاره شد امسال سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی است. نظام جمهوری اسلامی چه تمهیداتی را برای تسهیل مراسم عبادی اهل سنت در نظر گرفته است؟

** ما معتقد به وحدت و اتحاد و انسجام هستیم. لازمه وحدت و انسجام این است که به یکدیگر اعتماد کنیم باید یکدیگر را قبول داشته باشیم وقتی که ما شیعیان به مکه یا مدینه می‌رویم هرگز به دنبال مسجد شیعه نمی‌گردیم، بلکه در مسجدالنبی نماز می‌خوانیم. ما هرگز مسجدی را به مسجدالنبی ترجیح نمی‌دهیم و در کنار برادران اهل سنت به نماز می‌ایستیم. روایت داریم که امام صادق(ع) فرمودند: نماز پشت سر برادران اهل سنت مثل نماز پشت سر پیغمبر است. امام(ره) هم فرمودند هرگاه به مکه و مدینه مشرف شدید پشت سر برادران اهل سنت خود نماز بخوانید مقام معظم رهبری هم همین فرمایش را دارند. حتی توبیخ می‌کنند کسی را که در نماز جماعت اهل سنت شرکت نکند.

تهران عاصمه مسلمین است. امام جمعه تهران هم مقام معظم رهبری است. پس هر مسلمانی که می‌خواهد نماز جمعه بخواند چه شیعه و سنی باید پشت سر ایشان نماز بخواند.

لذا اگر ما واقعاً به دنبال وحدت هستیم باید به یکدیگر اعتماد کنیم.