«همانطور که پیشبینی شده بود طرح امنیتی بغداد با شکست سختی مواجه شده است و بغداد امروز در وضعیتی قرار گرفته است که بیش از پیش نیازمند برقراری امنیت و حمایت است و تلفات مادی و اقتصادی به خصوص میزان بودجهای که به جنگ عراق اختصاص داده میشود به طور سرسامآوری افزایش یافته است. منطقه الخضراء (سبز) یعنی محل اصلی استقرار نیروهای آمریکایی به منطقه الحمراء (سرخ) تبدیل شده است و بحرانهای امنیتی عمق اماکن محافظت شده از سوی ارتش آمریکا چون پارلمان عراق را نیز هدف قرار داده است. وضعیت آمریکا در عراق بیش از پیش سختتر شده است و این کشور امروز به هر چیز ممکنی برای خروج از این بحران متوسل میشود.»
به گزارش ایسنا عونیالقلمچی، تحلیلگر روزنامه الاهرام مصر با ارایه تحلیلی تحت عنوان «عراق در تیررس بحرانهای امنیتی» مینویسد: «طرح امنیتی بغداد نه تنها منجر به تأمین امنیت لازم در این شهر و مناطق اطراف آن نشد بلکه منجر به از هم پاشیدگی و گسستگی ائتلافهای حزبی و مردمی موجود در عراق شد. حزب صدر از حکومت خارج شد و اختلافات جزیی میان احزاب درونی حکومت عراق به اوج خود رسیده است و بالاخره حزب طارقالهاشمی، بزرگترین حزب اهل تسنن عراق در پارلمان این کشور نیز زنگ خطر خود برای عقبنشینی از حکومت و پارلمان عراق به صدا درآورده است. به رغم آنکه در آغاز طرح امنیتی بغداد فعالیت جوخههای مرگ کاهش یافت اما چیزی نگذشت که فعالیت اینگونه گروهها به اوج خود رسید و هیچ کسی حتی سربازان آمریکایی از تیررس تک تیراندازان جوخههای مرگ در سراسر عراق در امان نماندند.»
در ادامه این تحلیل آمده است: «دولت بوش از یک طرف با گسترش بحران در داخل عراق مواجه است و از طرف دیگر با گسترش بحران در داخل آمریکا و صفآرایی دموکراتها و بعضاً شخصیتهای جمهوریخواه مطرح علیه سیاستگذاریهای خارجی رو در رو است. اهرم فشار در زمینه تعیین جدول زمانی مشخص برای خروج نیروهای آمریکایی از عراق در آمریکا روز به روز بیشتر میشود. دولت بوش میان این همه بحران و فشار مانده است که دست به کدامین سو دراز کند تا بلکه از این باتلاق و بحران جان سالم به در برد. آیا رسوایی بدتر از اینکه لیست بلندبالایی از اتهامات وارده به دولت بوش از سوی کنگره آمریکا ارایه شود و این دولت به دروغ و تبانی با سازمانهای درونی خود برای به راه انداختن جنگی غیر مشروع علیه عراق متهم شود؟ رسوایی بدتر از آنکه مجلس نمایندگان این کشور به اجماع تعیین جدول زمانی مشخص برای خروج نیروهای آمریکا را به تصویب رساند و بوش بیاعتنا به خواست اکثریت چون گانگستری در شهر گانگسترها بیاعتنا به قانون، قانون خود را اجرا کند؟»
قلمچی در تحلیل خود مینویسد: «این که دولت بوش در حال حاضر از سوی احزاب جمهوریخواه و دموکرات آمریکایی تحت فشار بسر میبرد هیچ جای بحث و شبهه نیست. این دولت به رغم آنکه طرح نمایندگان مجلس آمریکا را با سلاح وتویی که در اختیار دارد وتو کرده است اما آیا میتواند به این سیاست خود ادامه دهد و خواست تمامی جامعه جهانی را وتو کند؟ کاخ سفید برای سرپوش گذاشتن به بحرانهای امنیتی خود در عراق تلاشهای دیپلماتیک خود را گسترش داده است. گرچه کنفرانس بغداد موازی با خواست و هدف دولت آمریکا پیش نرفت و نتوانست حمایت منطقهای لازم از کاخ سفید را مهیا سازد اما کنفرانس شرمالشیخ بلافاصله پس از کنفرانس بغداد تشکیل شد تا بلکه شکاف موجود میان کشورهای منطقه در حمایت از طرحهای آمریکا در عراق را کمتر کند. به رغم آنکه بسیاری معتقد بودند نشست شرمالشیخ توانست هدف اصلی آمریکا یعنی کسب حمایتهای منطقهای به خصوص از سوی کشورهای عربی و عدم مطرح شدن موضوع خروج نیروهای آمرکایی از عراق را محقق کند اما این نشست نتوانست بر گسترش هزینهها و تلفات سربازان آمریکایی در عراق سرپوش گذارد به طوری که تونی اسنو، سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد کاخ سفید افزایش تلفات سربازان آمریکایی در عراق را طی روزها و ماههای آینده پیشبینی میکند. اسنو در گفتوگو با خبرنگاران اعلام داشت: تا مانی که اهداف استراتژی بوش محقق شود و طرح امنیتی بغداد نتایج ملموسی از خود بر جای گذارد ما گسترش دامنه هزینهها در عراق را پیشبینی میکنیم.»
در این تحلیل همچنین آمده است: «بحرانهای امنیتی در عراق از یک سو و بحرانهای سیاسی دولت نوری مالکی در این کشور از سوی دیگر وضعیت را برای سربازان آمریکایی غیر قابل تحمل کرده است. کاخ سفید در شرایط کنونی نمیتواند کنارهگیری، استیضاح یا استعفای دولت کنونی در عراق را بپذیرد زیرا بر سر کار آمدن دولتی جدید در عراق که دولت آمریکا به خوبی از گرایشهای درونیاش مطلع نیست میتواند بحرانهای جدیدی برای این کشور در عراق بوجود آورد که این بحرانها در کنار بحرانهای دیگر مطمئناً دولت بوش را از پای در خواهد آورد. آمریکا که تا دیروز برای گفتوگو با سوریه و ایران پیش شرط تعیین میکرد امروز برای انجام این گفتگوها و دریافت کمک از سوی این دو بازیگر استراتژیک مهم در عراق حاضر است تن به پیش شرطهای آنها دهد.»
تحلیلگر الاهرام مصر در پایان این تحلیل مینویسد: «تحلیلهای روزنامهها و رسانههای مطرح منطقه و کشورهای غربی درباره بحران آمریکا در عراق دیگر از حالت جدی به حالتی طنز تبدیل شده است و همه دولت بوش را به یک دولت کاریزماتیک طنز سیاسی تشبیه میکنند، دولتی که قادر به تشخیص حد فاصل موجود میان واقعیت با خیال نیست و به پایان شعور سیاسی خود رسیده است. عدم وجود این شعور سیاسی و نیز عدم وجود قدرت تشخیص از سوی این دولت به حدی رسیده است که چشم بسته سربازان آمریکا را به کام مرگ میفرستد و مدعی میشود که این سربازان بهای برقراری دموکراسی و آزادی در عراق را میپردازند در حالی که این دولت خود حاضر نیست به دموکراسی و رأی اکثریت مردم آمریکا تن دهد. به راستی که کاخ سفید در وضعیت بسیار تأسفباری قرار گرفته است وضعیتی که به اعتقاد بسیاری تاریخ دموکراسی آمریکا و موقعیت جهانی این کشور را به خطر جدی انداخته است.»
در همین راستا و به همین دلیل «دیک چنی» معاون رییسجمهوری آمریکا و مهمترین طراح دکترین جنگ جهانی علیه تروریسم هفته گذشته بطور غیر منتظره وارد بغداد شد.
چنی در بدو ورود به بغداد با «رایان کروکر» سفیر آمریکا و «دیوید پاترویس» فرمانده آمریکایی نیروهای چند ملیتی در عراق دیدار کرد که جزییات این دیدار برای خبرنگاران فاش نشده است. واشنگتن امیدوار است که مجلس عراق در طول تابستان امسال بتواند قوانین مهمی مانند نفت و گاز و قانون جدید در خصوص حزب بعث و دیگر قوانینی که کاخ سفید تصور میکند امنیت را برای عراق به ارمغان میآورد و کشورهای عرب و گروههای مسلح عراقی را تشویق به همکاری میکند، تصویب کند.
پیرامون اهداف این سفر تفسیر و تحلیلهای مختلفی تاکنون ارایه شده که اغلب آنها با توجه به شخصیت چنی، این سفر را مهم ارزیابی کردند.
صاحبنظران نیز در پس هدف اعلام شده ظاهری از سفر چنی به منطقه، اهداف اعلام نشدهای قایل هستند که مطابق معمول بار ارزشی حاشیه آن بیشتر از متن است.
سخنگوی دولت عراق در گفتوگو با تلویزیون دولتی این کشور گفته است که برخی کشورهای عربی با عوامل خشونتها و ناآرامیها در عراق مرتبط هستند و آمریکا در جریان سفر چنی این کشورها را تحت فشار خواهد گذاشت تا مانع ادامه فعالیت این گروهها شود.
«علی الدباغ» افزود که آمریکا میداند که گروههای مسلح داخل عراق از این کشورهای عرب حرف شنویی میکنند و برخی از سران این گروهها در کشورها اقامت دارند.
وی سفر چنی را از این لحاظ برای عراق مهم ارزیابی کرد و گفت: سفر چنی باعث فعال شدن مصوبات اجلاس شرمالشیخ برای ایجاد ثبات و امنیت در عراق و دست برداشتن از حمایت گروههای مسلح میشود.
وی در خصوص فشارهای آمریکا بر دولت عراق افزود: فشار به آن معنایی که در رسانهها گفته میشود وجود ندارد هر چند که آمریکا برنامه ویژه خود را در عراق دارد که الزاماً با برنامه دولت عراق همخوانی ندارد.
الدباغ گفت که دولت آمریکا با توجه به فشارهای داخلی که بر آن است انتظاراتی از دولت عراق دارد و عملکرد این دولت را کند میداند اما ما به عنوان دولت عراق و نماینده ملت نیز برنامهای داریم و بر وفق آن حرکت میکنیم.
با وجود تفسیرهای گوناگونی که پیرامون سفر چنی به منطقه ارایه شده تفسیر کارشناس سابق وزارت امور خارجه آمریکا در امور خاورمیانه نیز حایز اهمیت است.
«ارون دیوید میلر» گفته است که به نظر میرسد تأثیرات سفر فعلی چنی به منطقه در مقایسه با سالهای قبل، اهمیت گذشته را ندارد.
وی تأکید کرده است که تمامی سفرهای یکسال و نیم گذشته چنی به منطقه نشان داده است که چندان دستاورد ملموسی برای آمریکا نداشته است.