طرح جدید آمریکا در عراق

علی تتماج

در حالی که ایالات متحده در عراق گرفتار آمده است سران کاخ سفید برای خروج از بن‌بست مذکور فعالیت می‌کنند. در کنار عملیات‌ها و طرح‌هایی که اکنون در عراق اجرا می‌گردد، (تاکنون ناکام‌ بوده‌اند)، مقامات ارشد آمریکایی در عراق نظیر دیوید پترانوس (فرمانده ارشد آمریکایی در عراق) و کراکر (سفیر آمریکا) طرحی را برای خروج از بحران ارائه کرده‌اند تا مبنای استراتژی آینده آمریکا در عراق قرار گیرد. براساس اهداف و مواضع اتخاذ شده از سوی سران آمریکا و بندهای طرح مذکور، اهداف آینده آمریکا بر چند محور استوار گردیده است.

1- برخلاف آنکه دموکرات‌ها خواستار خروجی از عراق بودند، در طرح مذکور افزایش نیروها برای بلندمدت جهت انجام عملیات‌های گسترده در دستور کار قرار دارد. آنها برای این عقیده‌اند که با تشدید حملات فراگیر در بغداد و شهرهای بحران‌زده در کنار مصالحه با سران قبایل می‌توان امنیت را بر قرار ساخت. (در این راستا بوش تابستان امسال را تابستان سخت و خونین عنوان کرده که بیانگر استراتژی جنگ تمام عیار است.)

2- ایالات متحده در حالی وارد عراق گردید که حذف دیدگاه‌های اسلامی و تشکیل دولتی لائیک را در دستور کار قرار داده بود. به رغم تمام تلاش‌های صورت گرفته و با خواست مردم، دولتی دینی در عراق امور را در دست گرفت تا مهمترین شکست آمریکایی رغم‌ زده شود. آمریکایی‌ها که طرح‌های خود را شکست خورده می‌بیند اکنون برآنند تا به بهانه‌های امنیتی در دستگاه‌های دولتی و پارلمان تغییراتی را ایجاد نمایند. (جرج بوش در نطق خود در کنگره تاکید دارد که هدف ما در سال 2007 برکناری دولت شیعی مالکی است که مانند دولت سنی صدام به جنایت و ناکارآمدی متهم می‌باشد.) طرح جدید آمریکا این امر با چند محور صورت می‌گیرد اولا ایجاد شرایط برای تغییر قانون اساسی با اعمال فشار بر پارلمان ثانیا تاکید بر حضور بعثی‌ها و افزایش نقش اهل سنت در دستگاه‌های اداری و امنیتی (در ارتش و امور امنیتی از بعثی‌ها استفاده می‌شود.) ثالثا تشدید ناکامی‌ها برای دولت مالکی و به نمایش گذاردن ناتوانایی‌هایش برای برکناری و یا تخریب چهره مردمی آن که راه را برای اداره اشغالگری و مداخله در امور داخلی عراق هموار می‌سازد. در طرح آنها در نهایت دولتی لائیک بدون گرایشات دینی در نظر گرفته شده است که با تشدید بحران‌های امنیتی، مردم خواستار آن می‌شوند.

3- ترور رهبران دینی و مذهبی و آن دسته از افرادی که به مخالفت با اشغالگری می‌پردازند در طرح مذکور تدوین شده است. ناظران سیاسی بر این عقیده‌اند که یورش‌های گسترده اشغالگران به شهرک صدر، مناطق سنی‌نشین که علیه آمریکا فعالیت می‌کنند، در این چارچوب اجرا می‌شود که صدها غیرنظامی را قربانی ساخته است.

4- رویکرد به گزارش و مواضع کمیته تحقیق بیکر- هامیلتون (هر چند در ظاهر) از دیگر راهکارهای طراحی شده برای عراق است. در این راستا مقامات آمریکا باب گفتگو با تهران و سوریه را در کنار رایزنی با سران قبایل عراقی در دستور کار قرار داده‌اند. البته آنها با جنگ تبلیغاتی بر آنند تا این گفتگوها را نه بر اساس نیاز و واقعیات حاکم بر منطقه بلکه اقدامی در جهت مبارزه با ناامنی نشان دهند تا از رسوایی ناکامی در عراق جلوگیری نمایند. (آنها در حالی که نیازمند طرح‌های ایران برای حل بحران عراق می‌باشند گفتگوهای بغداد را به صحنه تقابل با محور شرارت عنوان می‌کنند که گامی برای سرپوش نهادن بر شکست‌های کنونی در عراق می‌باشد.)

بر اساس آنچه ذکر شد در طرح جدید آمریکا استمرار کشتار غیرنظامیان به بهانه‌های امنیتی، مصالحه با گروه‌های معارض و اعطای وعده‌های حکومتی (بویژه بعثی‌ها) تحت فشار قرار دادن دولت مالکی برای کناره‌گیری و یا پذیرش اصلاحات آمریکایی، حذف رهبران قبایل گروه‌هایی که به مخالفت با اشغالگران می‌پردازند (مانند صدر) گفتگو با بازیگران منطقه‌ای در حالی که طرحشان برای مذاکره و همراهی با اعراب به شکست انجامید و ... در چارچوب این طرح تدوین شده است.

با تمام تفاسیر بحران شدید در ارتش اشغالگران، تاکید مردم عراق بر حفظ دولت مالکی و خروج اشغالگران، اعترافات شدید مردم ایالات متحده به آمار بالای تلفات انسانی و روند اشغالگری چالش‌هایی هستند که سبب می‌گردند تا طرح‌های جدید آمریکا در عراق با ناکامی مواجه گردد. هر چند که اکنون دموکرات‌ و جمهوریخواه با کنار نهادن اختلافات، راهی برای فرار از بحران عراق در پیش گرفته‌اند اما روند تحولات در آینده نیز آنها را با ناکامی مواجه می‌سازد تا همچنان یک سناریو برای ایالات متحده بیشتر باقی نماند و آن خروج از عراق باشد.