شیوه‏‌های اجرایی سیاست کشف حجاب

‏1 ـ شروع کشف حجاب از خاندان سلطنت و درباریان
نخستین شیوه‏ای که مجریان این سیاست به کار بستند، بی‏حجاب نمودن نوامیس خود در جامعه برای تعمیم فرهنگ تشبّه به غرب بود. رضا شاه می‏گوید: شرکت همسر و دختران من در جشن افتتاح دانشسرای مقدماتی باید سرمشقی برای همه زنان و دختران ایرانی مخصوصاً خانم‌های شما و وزرای مملکت باشد.
2 ـ ارعاب و تهدید
خشونت، ارعاب و تهدید مؤثرترین شیوه‏ای بود که هیئت حاکمه در اجرای سیاست «کشف حجاب» به کار بست و مطبوعات و مجلات از جمله مهمترین ابزار تبلیغات رژیم بود که تلاش گسترده‏ای در ترویج فرهنگ بی‏بند و باری و تبلیغات سوء علیه حجاب زن مسلمان داشتند. تبلیغات گسترده و دامنه‏دار علیه پوشش زن مسلمان ایرانی از شیوه‏های دستگاه حاکم در ترویج فرهنگ برهنگی و بی‏بند و باری بود.در کتاب خاطرات صدر الاشرف آمده است: «در اتوبوس زن با حجاب را راه نمی‏دادند و در معابر پاسبان‌ها از اهانت و کتک زدن به زن‌های چادری فروگذار نمی‏کردند... حتی اتاق زن‌ها و صندوق لباس آنها را تفتیش کرده و اگر چادری از هر قبیل می‏دیدند پاره می‏کردند یا به غنیمت می‏بردند.»
اقدامات خشونت باری که طی بخشنامه‏هایی از جانب دولت به مأمورین دولتی ابلاغ گردید از این قرار بود. رجوع شود به واقعه «کشف حجاب» بخش اسناد و مدارک:
1 ـ محصلین دختر و معلمان زن باید بدون حجاب در کلاس درس حضور یابند.
2 ـ کلیه کارگزاران حکومتی در هر منطقه‏ای موظف شدند همراه با همسران بدون حجاب در مراسم و جشن‏ها حاضر شوند.
3 ـ افسران ارتش، حق راه رفتن با زنان با حجاب را ندارند.
4 ـ استانداران و فرمانداران و بخشداران موظف به انعقاد مراسم متعدد و دعوت از روحانیون و تجار و افراد صاحب نفوذ به آن مراسم همراه با زنان بدون حجاب خود گردیدند.
5 ـ به نیروی شهربانی دستور داده شد که با توسل به قوه قهریه حجاب را از سر زنان بردارند.
6 ـ کلیه وسایل مسافرتی از قبیل قطار و وسایل درون شهری مثل ماشین‏ها و در شکه‏ها باید از سوار نمودن زنان با حجاب خودداری نمایند.
7 ـ مأمورین موظف به جلوگیری از حضور زنان با حجاب در اماکن زیارتی و مساجد شدند.
8 ـ از حضور زنان با حجاب در پارک‏ها، سینماها، هتل‏ها و سایر اماکن عمومی جلوگیری شود.
3 ـ تبلیغات سوء علیه حجاب
معرفی حجاب به عنوان خلاف قانون طبیعت، خلاف تمدن بشری، مانع ترقی و پیشرفت کشور، قفس سیاه، تضییع آزادی و حقوق زن و... از شگردهای تبلیغاتی مروّجان این سیاست می‏باشد. رضا شاه در گفتگوی خود با محمود جم می‏گوید: «اصلاً چادر و چاقچور که دشمن ترقی و پیشرفت مردم ماست، درست حکم یک دمل را پیدا کرده که باید با احتیاط به آن نیشتر زد و از بِینش برد. من مدتی است به این فکر هستم که زن ایرانی در این قفس سیاه دست و پایش بسته است.»
مطبوعات و مجلات از جمله مهم‌ترین ابزار تبلیغاتی رژیم در ترویج فرهنگ بی‏بند و باری و بی‏حجابی بود. نشر مقالاتی در رابطه با منافع بی‏حجابی، اشاعه پاره‏ای از سرودهای شاعران در مذمت حجاب، گزارش از مراسم و ضیافت‌های درباری که مردان و زنان به طور مشترک در آنها حضور داشتند، معرفی و چاپ عکس‌هایی از زنان بی‏حجاب از جمله فعالیت‌های نشریات آن زمان بود.
در قسمتی از سرمقاله روزنامه ایران 18 دی 1314 یعنی یک روز بعد از شروع رسمی کشف حجاب آمده است:
... از این به بعد زن ایرانی نیز وارد مرحله سعی و عمل می‏شود. با مردان خود اشتراک مساعی و مجاهدت می‏نماید. در این روز میمون و مبارک نیمه دیگر از جمعیت ایران، زندگانی نوین را از سر گرفتند و می‏توان گفت ارزش معنوی نفوس ایران مضاعف گشت.
تبلیغات سوء به گونه‏ای بود که حتی بعضی از شعراء متعهد و مسلمان به سرودن اشعاری پیرامون کشف حجاب پرداختند.
نتیجه اجرای سیاست کشف حجاب
به هر حال اعمال خشونت و فشار از سوی مأمورین دولتی و مقاومت اجتماعی مردم به رهبری علمای اسلام، در اجرای سیاست کشف حجاب، تا شهریور 1320 زمان سقوط حکومت رضا شاه ادامه داشت. سیدحسام الدین فالی، آیت الله حاج آقا حسین قمی، آقازاده، شیخ بهلول، نواب احتشام رضوی از جمله روحانیون متعهدی بودند که رهبری قیامهای مردمی را در شیراز و مشهد برعهده داشتند و در این رابطه دستگیر و شکنجه شدند. با استقرار حکومت محمدرضا شاه، وی به دلیل مقاومت شدید مردم و نگرفتن نتیجه مطلوب از شیوه خشونت و زور، آن را کنار گذاشت و سیاست جدیدی را پیش گرفت. گویا عاقلانه آن بود که استفاده از اعمال قدرت در روند اصلاحات وضع اجتماعی زنان جای خود را به اقدامات اصلاحی با رویه دموکراسی دهد تا نتیجه عالی‌تری عاید کشور گردد!‏