از زمان آغاز ناآرامیها در سوریه مسؤولان این کشور بارها بر وجود افراد مسلح در جریان ناآرامیها و حمله آنان با سلاح به مردم و نیروهای سوری برای افزایش دامنه درگیری تاکید و حتی اسناد و گزارشهای تصویری نیز در این ارتباط منتشر میکردند. در روزهای اول بسیاری از بدخواهان و دشمنان سوریه چنین مطالبی را با وجود ارایه اسناد نمیپذیرفتند تا این که حضور افراد مسلح در این کشور که ابتدا از سلاحهای کمری و اکنون از سلاحهای انفرادی، نیمه سنگین و سنگین علیه نیروهای نظامی و امنیتی و مردمی سوری استفاده میکنند، گسترش یافت و با اشغال برخی مناطق و تجمع در آنها موجب اطمینان همگان به وجود چنین افرادی در سوریه شد.
اکنون این سؤال مطرح است که افراد مسلح چه کسانی و دارای چه مشخصاتی هستند؟ عقاید آنها چیست؟ حامیان مالی و تسلیحاتی این افراد چه کسانی هستند؟ و اینکه آنان چه الگویی را در چه مناطقی از سوریه برای رسیدن به هدف خود دنبال میکنند؟
افراد مسلحی که اکنون در سوریه دست به سلاح برده و هر روز سلاح و تجهیزات آنان در سایه حمایتهای طرفهای آنان پیشرفتهتر و گستردهتر میشود، از اتباع کشورهای مختلف جهان هستند؛ برخی در این ارتباط حتی به صورت مبالغهآمیز رقمی نزدیک به یکصد ملیت را مثال میزنند ولی تابعیت بیشتر افرادی که تاکنون در جریان ناآرامیهای سوریه دستگیر، کشته و یا زخمی و سپس شناسایی شدهاند به حدود بیش از 20 کشور جهان میرسد.
این افراد از کشورهای لیبی، الجزایر، تونس، مصر، فلسطین، اردن، ترکیه، عراق، پاکستان، بنگلادش، چچن، فرانسه، مالی، سومالی، موریتانی، لبنان، افغانستان، کویت، عربستان، مغرب و یمن هستند و تاکنون عده زیادی از آنها کشته، زخمی و یا دستگیر شدند؛ شمار زیادی از این افراد به صورت غیرقانونی و از طریق تونلهای حفر شده در مرز بین سوریه با لبنان و یا در پوشش گروههای مسلح و به دنبال حمله به نیروهای سوری در مرزهای این کشور با ترکیه، اردن، عراق و یا لبنان وارد سوریه شدهاند.
معارضان مسلح سوری
بر اساس اعلام برخی منابع خبری این افراد به علت این که خارجی هستند به طور معمول به زبان دیگری مانند انگلیسی، ترکی استانبولی، عربی و یا فرانسه سخن میگویند و مردم برخی مناطق اشغال شده از سوی آنان نیز به این امر اعتراف کردهاند که در برخی مواقع متوجه گفتوگوهای آنان با یکدیگر نمیشوند؛ حضور افراد مسلح سیاهپوست و یا با چهرهای از نژاد مشخص موجب شده است تا دوستان آنان پس از کشتهشدن این افراد برای جلوگیری از انتشار تصاویر حضور آنان اجساد این افراد را با استفاده از اسید سوزانده تا موجب شناسایی و استفاده رسانهای قرار نگیرند.
ارتش آزاد: تشکیل گروه شبهنظامی و مخالف به نام ارتش آزاد سوریه جهت عملیات نظامی علیه دولت سوریه است، این گروه اصلیترین گروه مبارز مسلح در مسائل سوریه به شمار میرود که توسط افسران و سربازان جدا شده از ارتش سوریه و با پشتیبانی ترکیه و نیز برخی کشورهای غربی و عرب حاشیه خلیج فارس تشکیل شده است و "ریاض الاسعد" و "حسین هرموش" از بنیانگذاران و عوامل اصلی این گروه تروریستی بودهاند.
شورای ملی سوریه: گروههای مخالف حکومت سوریه، جبههای به نام شورای ملی سوریه را در استانبول ترکیه علیه رژیم بشار اسد، رئیس جمهوری این کشور تشکیل دادهاند. شورای ملی سوریه گروههای مختلفی از میان تشکلهای گوناگون اپوزیسیون را دربرمیگیرد. برهان غلیون، رئیس سابق این شورا، میگوید: شورای ملی سوریه "نیروهای اپوزیسیون و طرفداران انقلاب مسالمت آمیز" را زیر یک چتر جمع میکند. اکنون "عبدالباسط سیدا" که از کردهای معارض است این شورا را رهبری میکند. ناهماهنگیهای داخلی در این شورا، به اختلافات شدید در میان اعضای آن دامن زده است.
شورای هماهنگی ملی: این شورا در سپتامبر 2011 میلادی و از میان گروههای سیاسی مخالف درون خود سوریه تشکیل شدهاست. منادی دگرگونی مسالمتآمیز است، با مداخله نظامی مخالفت میکند و علیالظاهر معتقد است اعضای حکومت فعلی میتوانند در دوران گذار نقش مثبتی ایفا کنند. بنا به گفته این اعضای کمیته، آنان نگران این هستند که سرنگونی حکومت موجب آشوب در کشور شود.
احزاب کُرد: گروههای کردی که به دنبال استیفای حقوق مدنی اقلیت کرد کشور بودند اما مقامات حکومتی خطر بالقوه بدلشدن آنان به یک نیروی سیاسی اثرگذار را با حبس رهبران و ساکت کردن طوایف کرد پاسخ دادند. گروههای حقوق بشری میگویند کردهای سوریه تحت "تبعیض سازمانیافته" قرار دارند و دهها هزار تن از آنان با گذشت سالها از تغییر قوانین تابعیت سوریه در 1960 میلادی هنوز تبعه کشوری به شمار نمیروند.
اخوانالمسلمون: گروهی که به دنبال تغییر بنیادی در حکومت هستند، در واقع این گروه ارتباط مستقیمی با سلفیها القاعده و تفاوت ماهوی و گفتمانی با اخوان المسلمون مصر و فلسطین دارند.
چهرههای مطرح در میان معارضان چه کسانی هستند؟
با نگاهی جستوجوگر در میان اعضای شورای ملی سوریه که تمامی مخالفان سوریه را در بر دارد و به مانند چتری بر روی تمامی گروههای مخالف حکومت بشار اسد قرار گرفته است، اشخاصی را میشود نام برد که آشنایی با سوابق آنها جالب به نظر میرسد.
"بسمه قضمانی" کیست؟
خانم قضمانی در سال 2005 مدیر برنامههای همکاری بینالمللی موسسه آمریکایی فورد در قاهره بوده است، سالی که در پی تنش در روابط سوریه و آمریکا در این سال که منجر به فراخوانی سفیر آمریکا از دمشق توسط دولت جرج بوش شد و از آن زمان به بعد دولت آمریکا، پولهای هنگفتی در اختیار اپوزیسیون دولت بشار اسد قرار داد.
در پی تشکیل پروژه "ابتکار اصلاحات عربی"(ARI) از سوی شورای روابط خارجی آمریکا که لابی بسیار قدرتمندی در آمریکا است، خانم بسمه به سمت مدیرت اجرایی این پروژه منصوب شد.
یکی دیگر از اعضای این شورا "جورج سوروس" سرمایهدار معروف است که گفته میشود در پس پرده اکثر تغییرات سیاسی در کشورهای جهان قرار دارد.
وی چندی پیش هم با درج مطلبی در سایت آمریکایی "هافینگتون پست" به لزوم مداخله نظامی در سوریه و کمک نظامی به مخالفان سوری پرداخت.
اسامه منجد
وی مشاور شورای موسوم به شورای ملی سوریه و موسس شبکه تلویزیونی مخالفان سوری به نام "برده" در لندن است؛ او در سال 2008 چند ماه بعد از شرکت در کنفرانس "سوریه در انتقال" به آمریکا برگشت و به همراه برخی از مخالفان دولتهای معارض آمریکا در جهان میهمان "جورج بوش" رئیس جمهور سابق آمریکا به صرف ناهار شد.از این زمان به بعد وزارت امور خارجه آمریکا "اسامه منجد" را بهعنوان مدیر روابط عمومی "جنبش عدالت و توسعه" در انگلیس میشناخت جنبشی که خواستار تغییرات در سوریه بود.
شایان ذکر است "جنبش عدالت و توسعه" که مدیریت روابط عمومی آن را "اسامه منجد" عهده دار بود براساس اسناد منتشر شده توسط "ویکی لیکس" پولهای هنگفتی از وزارت خارجه آمریکا دریافت کرده بود. همچنین شبکه تلویزیونی این جنبش "برده" در لندن نیز 6 میلیون دلار پول از وزارت خارجه آمریکا دریافت کرده است مطلبی که "اسامه منجد" آن را رد نکرده، اما مدعی شدما تعامل "مستقیم" با وزارت خارجه آمریکا نداریم.
رضوان زیاده و ارتباط با او سازمان سیا
یکی دیگر از اعضای شورای موسوم به شورای ملی سوریه است که حرف و حدیثهای زیادی از او شنیده میشود.او جزء افرادی است که به همراه "جیمز ولسی" رئیس سابق سیا (سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا)در ماه فوریه امسال با امضای نامهای از باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا خواستند تا در سوریه مداخله کند.
رضوان زیاده که مدیر روابط بینالملل شورای موسوم به شورای ملی سوریه به شمار میرود،دارای سوابق تاثیرگذاری است؛ او عضو ارشد اندیشکده واشنگتن در موسسه صلح آمریکا است که توسط دولت فدرال حمایت میشود و مدیران این موسسه ترکیبی از نیروهای وزارت دفاع آمریکا و شورای امنیت ملی آمریکا هستند که در حال حاضر رئیس آن "ریچارد سلومان" مشاور هنری کسینجر در شورای امنیت ملی است.
روزنامه انگلیسی "گاردین" رضوان زیاده را فردی بی رحم در بازارهای سهام و دارای ارتباطات قوی با اندیشکدههای مختلف در آمریکا معرفی کرده و مینویسد: نفوذ او فقط به آمریکا ختم نمیشود. او درسال 2009 در انگلیس هم به عضویت اندیشکده "چتم هاوس" در آمد وژوئن همان سال به عضویت پروژه "آینده سیاسی سوریه" در این اندیشکده درآمد.
حمزه فاخر و میخائیل ویس دو نفر از همکاران اسامه منجد
حمزه فاخر دستیار نویسنده مقاله انقلاب در خطر در موسسه هنری جکسون است که یکی از مؤسسات افراطی وابسته به نئومحافظهکاران به شمار میآید. میخائیل ویس خود یکی از مشتاقین برای وارد شدن غرب در فاز نظامی به سوریه، مدیر روابط عمومی و ارتباطات اندیشکده انگلیسی هنری جکسون است که افرادی مانند "جمیز وولسی" رئیس اسبق سیا در آن فعالیت میکنند.
نتیجهگیری
آنچه در این نوشتار به آن اشاره شد، معرفی مختصری از معارضان سوریه است که به صورت مستقیم تحت فرمان مقامات ارشد کاخ سفید، کنگره و اندیشکدههای آمریکایی در موضوع سوریه و ضد بشار اسد فعالیت میکنند.
افراد معرفی شده تنها گوشهای از کسانی بودند که توسط آمریکا و غرب، بعد از آموزشهای لازم وارد صحنه بازی شده اند تا اهداف سران غربی را در سوریه پیاده کنند و تنها به سقوط حکومت فعلی سوریه و تغییرات بنیادی در قانون اساسی آن کشور رضایت میدهند و به چیزی کم تر از آن قانع نمیشوند.