* براساس آمارها و شواهدی که وجود دارد در آغاز سال جدید هجری شمسی فلسطین بار دیگر در زیر آماج حملات رژیم صهیونیستی قرار گرفته است، با توجه به اینکه احساس میشد نشستهای اخیر، زمینه آرامش را برای فلسطین در پی داشته باشد، اما چنین نتیجهای حاصل نگردید لذا دور جدید هجوم اسرائیل به فلسطین را در این شرایط چگونه ارزیابی میکنید؟
** بهرغم وضعیت آرامی که گروههای فلسطینی اعلام کردند شاهد حملاتی از جانب رژیم صهیونیستی بودیم که در راستای استراتژی اسرائیلی در تعامل با فلسطینیها انجام پذیرفت این راهبرد مبتنی بر عدم اعطای هرگونه مجالی به فلسطینیها جهت بازسازی نظامی خود و بالطبع وارد آوردن ضربات مستمر به مقاومت با هدف تضعیف آن و شکستن روحیه ملت فلسطین بوده است تا در نهایت مسوولان و مذاکرهکنندگان فلسطینی را به سمت پذیرش دیکتهها و قبول هرگونه سازش مورد نظر اسرائیل سوق دهند. اما در بعد دوم، اسرائیل میکوشد تا با اعمال فشار بر دولت و فلسطینیها، آنها را وادار به پذیرش شرایط کمیته چهارجانبه کند و تلاش میکند میان گروههای فلسطینی مانند فتح و حماس تفرقه ایجاد کرده و فلسطینیها را تحت فشار دائمی قرار دهد به گونهای که هم و غم فلسطینیها تنها رهایی از وضعیت نابسامان و اسفبار موجود باشد و به مسائل راهبردی مانند حق بازگشت آوارگان به قدس شریف، برچیدن شهرکهای صهیونیستی و برپایی دولت فلسطینی توجه نداشته باشند.
*شما به کمیته چهارجانبه اشاره کردید، اخبار حکایت از آن دارد که برخی کشورهای عربی میانهرو و در راس آن عربستان تلاش دارند تا بار دیگر طرح صلح اعراب را که مربوط به نشست سال 2002 میباشد احیا کنند، به موجب این طرح در مرحله اول عقبنشینی اسرائیل به مرزهای 1967 و در مرحله دوم بازگشت فلسطینیان به سرزمینهای خود مطرح است. سوال اینجاست که تلاش اتحادیه عرب و به عبارتی برخی کشورهای عربی برای پایان دادن به مناقشه خاورمیانه تا چه حد پذیرفتنی است؟
**بعد از تصویب طرح صلح سال 2002، حماس از طرف پارهای از کشورهای عربی تحت فشار قرار گرفت تا این طرح را بپذیرد اما موضع ما کاملاً شفاف و روشن بود. در همان زمان اعلام کردیم که این طرح به ویژه در بخش مربوط به عادیسازی روابط و مناسبات با رژیم صهیونیستی تا زمانی که دشمن به پشت مرزهای 1967 عقبنشینی نکند سخنی بیهوده است. حماس در آن زمان اعلام کرد که حاضر نیست رژیم صهیونیستی را به رسمیت بشناسد اما چنانچه دشمن صهیونیستی از اراضی 1967 خارج شود حماس با یک آتشبس بلندمدت موافقت خواهد کرد و به دشمن مهلتی طولانی میدهد.
* حال این طرح بار دیگر روی میز قرار گرفته آیا همچنان همان موضع قبلی را دارید؟
** امروز، پس از توافق مکه، تلاش برای احیای این طرح بار دیگر آغاز شده است. موضع ما همچنان همان است. ما تحت هر شرایطی اسرائیل را به رسمیت نمیشناسیم. مشکل طرح صلح جهان عرب، حماس نیست بلکه رژیم صهیونیستی است که حاضر به پذیرش این طرح نیست. به نظر ما رژیم صهیونیستی نه به دنبال صلح و نه به دنبال سازش و آرامش در منطقه است بلکه تنها به اتلاف وقت میپردازد تا بتواند وضعیت جدیدی را به وجود آورد تا در زمان مذاکره بتواند نظر و خواستههایش را بر فلسطینیها و اعراب تحمیل کند.
* بنابراین شما فکر نمیکنید این طرح به نتیجه برسد.
** بله، تا زمانی که اسرائیل آن را رد میکند و مدعی یا خواهان تعدیل در آن هست و تلاش دارد تا طرح را از محتوا تهی کند این طرح موفق نخواهد شد. از طرفی تجربه ملت فلسطین با این رژیم، تجربهای تلخ است. پس از گذشت 14 سال از موافقتنامه اسلو شاهدیم که این رژیم مجدداً دست به اشغال کرانه باختری زد و اگر از غزه عقبنشینی کرد به دلیل ضربات کوبنده نیروهای مقاومت بود و نه براساس موافقتنامه.
* توافق مکه را چگونه ارزیابی میکنید، برخی از تحلیلگران بر این باورند که این توافقنامه توپ را به زمین غربیها انداخته است؟
** ما این توافقنامه را گامی بسیار مهم و تحولی ارزنده در تاریخ مبارزات مردم فلسطین میدانیم. این توافقنامه بیش از هر چیز باعث جلوگیری از خونریزی شد و آتش فتنهای را که دشمن از طریق ایجاد اختلاف میان فتح و حماس برافروخته بود، خاموش کرد. از طرفی دیگر باعث شد آرمان فلسطین که به سمت نامشخصی در حرکت بود به مسیر اصلی خود بازگردد و این امر به تنهایی برای آحاد ملت فلسطین حائز اهمیت است. این توافقنامه همچنین در طول تاریخ تاسیس تشکیلات خودگردان در سال 1994، برای اولین بار منتج به تشکیل دولت وحدت ملی میگردید که دربرگیرنده اکثر گروههای فعال فلسطینی است ما امیدواریم دولت وحدت ملی با تلاش و اقتدار حلقه محاصره و تحریمی را که اسرائیل و آمریکا علیه ملت فلسطین به دلیل انتخابات اخیر صادر کردهاند در هم بشکند. این توافقنامه همچنین بر اصل مشارکت سیاسی و بازسازی «ساف» براساس مبانی و اصول جدید تاکید دارد. توافقنامهای که باعث شد فلسطینیان با زبان، دولت و برنامه سیاسی یکپارچه و واحدی با غربیها سخن بگویند. بیشک اینک توپ در زمین غرب و آمریکا قرار دارد و آنها باید این وضعیت را بپذیرند و حقوق دولت وحدت ملی را بدون هیچ تمایزی بین وزیران (اعم از حماس و فتح) بدهند و پیش از آنکه فرصت از دست برود برای پایان دادن به تحریم بشتابند چرا که محاصره و تحریم به معنای آن خواهد بود که حماس و ملت فلسطین به اتخاذ گزینههای دیگری روی خواهند آورد.
* این گزینهها چیست؟ برخی بر این باورند که توافقنامه مکه شکننده خواهد بود، نظرتان در این مورد چیست؟
** با توجه به اینکه براساس این توافق دولت وحدت ملی تشکیل شد و با عنایت به برنامه سیاسی معتدلی که دولت ارائه کرده است، انتظار میرفت که به تحریم ملت فلسطین پایان داده شود. لیکن چنانچه این محاصره طی چند ماه آینده تداوم یابد به مثابه آن خواهد بود که غرب و آمریکا خواهان هرگونه سازش یا ثبات در منطقه نیست و آنان ملت و حقوق حقه فلسطینیان را به بازی گرفتهاند که این اقدام بدون شک حماس را وادار به اعطای امتیازات فزاینده نظیر آنچه فتح در زمان تشکیلات خودگردان انجام داد، نخواهد کرد، بلکه ما را به پایداری و استقامت هر چه بیشتر و پایبندی به حقوق حقه ملت خواهد کشاند. به عبارت دیگر تداوم تحریمها به مثابه پایان کامل تشکیلات خودگردان و بازگشت به دوران قبل از 1993 خواهد بود.
* ابومازن به کشورهای اروپایی سفر میکند تا راهی برای حل بحران پیدا کند، فکر میکنید تا چه حد اروپا قادر به کمک در حل بحرانها و پایان دادن به تحریمها باشد. آیا اصلاً کمک اتحادیه اروپا به فلسطین و دولت وحدت ملی را ضروری میدانید؟
** اتحادیه اروپا اگر بخواهد میتواند مشکل تحریم را حل کند اما اگر کشورهای اروپایی بخواهند همچنان ضعیف، مردد و پیرو دولت آمریکا باشند و برخوردی دوگانه با فلسطینیها داشته باشند بدیهی است که در حل این مشکل عاجز خواهند بود. تا این لحظه موضع کشورهای اروپایی متفاوت بوده است. در برخی موارد موضع خوب و مناسبی در قبال دولت وحدت ملی اتخاذ کردهاند و برای تعامل با آن بدون هیچ تمایزی اعلام آمادگی کردهاند که نروژ از این نمونه است اما کشورهای اروپایی دیگری نظیر آلمان، انگلیس و فرانسه هستند که همچنان مردد هستند و یک گام به جلو و یک گام به عقب میروند و براساس ملاحظاتی که دارند برخی مواقع موضع مثبت و در پارهای موارد مواضع منفی میگیرند. ما انتظار داریم اتحادیه اروپا مواضع خود را مشخص کند و قصد خود را در تعامل با دولت وحدت ملی اعلام کند و تلاش کند با همکاری کشورهای عربی و اسلامی به تحریم علیه ملت فلسطین پایان داده شود. در عین حال بایستی به رژیم صهیونیستی فشار آورند تا صدها میلیون دلاری را که از محل مالیاتهای پرداختی ملت فلسطین نزد این رژیم بلوکه شده، آزاد کنند.
* مشکل آمریکا و اروپا با حماس چیست؟
** با ارزیابی و شناختی که از موقعیت و شرایط منطقهای و بینالمللی داریم معتقدیم که ثابتقدم به سمت تحقق اهداف خود پیش میرویم و دشمن اسرائیلی و همپیمانان آمریکایی او سردرگم و در باتلاق شکست و فساد گرفتار آمدهاند و مسیر قهقرایی را طی میکنند. مشکل اساسی ما با اتحادیه اروپا، پیروی آنها از سیاست آمریکا و جانبداری از مواضع اسرائیل است. ما از غرب انتظار داریم که مسیر خود را تصحیح و در مناسباتش جانب اعتدال را رعایت کند و از حق ملت فلسطین برای نیل به آزادی و استقلال و برپایی دولت فلسطین به پایتختی قدس پشتیبانی کند. همچنین انتظار داریم موضع اروپا با موضع آمریکا کاملاً متمایز گردد چرا که این تداوم پیروی از آمریکا به مثابه استمرار بیثباتی و بیامنیتی در کل منطقه خواهد بود.
* رابطه فتح و حماس در حال حاضر چگونه است؟
** خوشبختانه روابط فیمابین خوب است و توافق مکه توانست تحول شگرفی را در این روابط ایجاد کند و تا حدود بسیار زیادی به صحنههای اسفباری که بین دو جنبش شاهد بودیم و مقداری قربانی نیز از طرفین گرفت، پایان دهد. امیدواریم با تلاش هر دو جنبش این حرکت و این مناسبات در راستای خدمت به ملت فلسطین رشد و توسعه بیشتری پیدا کند. البته این بدین معنا نیست که هیچ مانع و مشکلی در بین نباشد و یا پیش نیاید. به نظر ما اساس مشکلات همچنان پا برجاست و دشمن صهیونیستی و مزدوران این رژیم در تلاشند تا میان ملت فلسطین فتنهانگیزی کنند.
* قرار است در 18 آوریل نشست کشورهای عربی برای فعال کردن روند صلح با اسرائیل برگزار شود، نظرتان در مورد این نشست چیست؟
** این نشست به منظور بررسی و ارزیابی طرح صلح کشورهای عربی است که ابتدا در اجلاس بیروت در سال 2002 مطرح شد و اخیراً نیز در اجلاس سران عرب در ریاض تصویب شد. این نشست با هدف تهیه مقدمات اجرایی شدن طرح صلح اعراب است. موضع ما در مورد آن کاملاً روشن است، مشکل، در طرف فلسطینی یا عربی نیست بلکه اساس مشکل رژیم صهیونیستی است که نه تنها با این طرح بلکه با هر طرحی برای حل و فصل مساله مخالف است و یا آنکه تمامی مفاد طرحها را نمیپذیرد. آنچه مشخص است رژیم صهیونیستی این طرح را نخواهد پذیرفت چرا که اساساً با برپایی دولت فلسطینی در محدوده مرزهای 1967 و با حق بازگشت آوارگان فلسطینی مخالف است و آن را نخواهد پذیرفت و خواستار تغییراتی در زمینه حق بازگشت آوارگان میباشد، لذا در خصوص پذیرش این طرح، فشار کشورهای عربی باید متوجه رژیم صهیونیستی باشد.
* چشمانداز آینده سیاسی فلسطین را چگونه میبینید؟
** از نظر راهبردی، آینده از آن ملت فلسطین و مقاومت است. مقاومت هر روز بیش از روز قبل جای پای خود را در عرصه فلسطین مستحکم میکند و به سمت تشکیل رهبری یکپارچه و واحد برای ملت فلسطین در داخل و خارج پیش میرود اما در زمینه تاکتیکهای مرحلهای، موانع و چالشهای بسیاری فراروی ملت فلسطین و نیروهای مجاهد قرار دارد ولی به رغم همه این موانع، آینده را روشن میبینیم و به خوبی میدانیم که اینک پای خود را کجا قرار دهیم و به کدام سمت حرکت کنیم.