علی فلاحیان: اصلاحات تمام شد

احسان بداغی: روزگاری برای خود برو بیایی داشت، اما از آن روزها خیلی وقت است که گذشته و حالا چیزی جز گوشه‌نشینی در فضای سیاسی نصیب او نیست؛ وزیر اطلاعات دولت سازندگی که بعد از روی کار آمدن دولت اصلاحات دیگر هیچ‌وقت شاهین اقبال روی شانه‏هایش ننشست. چه آنگاه که سودای ریاست جمهوری داشت و چه وقتی که درصدد تاسیس حزب محافظه‌کار «جبهه اصولگرایان مترقی» برآمد. گرچه این روزها علی فلاحیان عضویت مجلس خبرگان رهبری را در اختیار دارد، اما آنجا هم چندان عضو پرکار و برجسته‏ای نیست.
هشت سال حضورش در مقام وزارت اطلاعات او را به یکی از مهره‏های اصلی نظام در سال‏های 68 تا 76 تبدیل کرده بود، اما همین که سایه هاشمی رفسنجانی از سرش کنار رفت، دوران افول‏اش نیز شروع شد. تقابل جدی او در سال‏های 77 تا 79 با عده‏ای از اصلاح طلبان بیش از هر چیز دیگری به غروب آفتاب بختش در سپهر سیاسی ایران کمک کرد. تقابلی که هیچ‌گاه تلافی نشد. شاید همان خاطرات نه چندان دلچسب او از سال‏های مدیریت اصلاح طلبان است که باعث شده اکنون اصلاحات را تمام شده ارزیابی کند. این حرفی است که بسیاری از رقبای اصلاح طلبان در این ماه‏ها و سال‏ها می‏زنند و البته در اثبات آن همچنان ناتوان مانده‏اند.
علی فلاحیان در یکی از معدود دفعاتی که طی سال‏های اخیر، اهالی رسانه به سراغ‏اش رفته‏اند فرصت را غنیمت شمرده و با این ارزیابی که اصلاح طلبان در جریانات سال 88 «عملکرد بدی داشته‏اند»، رای خود را به این شکل صادر کرده که آنها «قطعاً نباید در انتخابات شرکت کنند». این نکته هم البته باید به عنوان موضع اصیل سیاسی یک وزیر و کاندیدای سابق ریاست جمهوری ارزیابی شود، چه آنکه باز هم چون دیگر اظهارنظر او در مورد اصلاح طلبان، موضعی است که بارها توسط چهره‏های اصولگرا به تفصیل بیان شده و در مقابل هم بارها توسط اصلاح طلبان به نقد جدی گذاشته شده است. باقی اظهار نظرهای علی فلاحیان در خصوص انتخابات ریاست جمهوری سال آینده به دو جمله کوتاه خلاصه می‏شود، یکی اینکه «در انتخابات آتی برنامه‌های نامزدها باید محور باشد نه افراد» و دیگری هم اینکه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست جمهوری کاندیدا نمی‏شود و «باید جوان‌ها در انتخابات92 نامزد شوند».
مجالی دیگر پس از 6 سال گوشه‌نشینی
انتخابات سال 80 جایی بود که علی فلاحیان فکر می‏کرد می‏تواند به محل احیای دوباره‏اش پس از 4سال دوری از پست وزارت تبدیل شود، اما نتیجه نهایی روندی کاملا برعکس پیش پای وی نهاد؛ 6سال کم‌تحرک. 6سالی که وزیر اطلاعات هاشمی رفسنجانی نه پیشنهاد جدی برای کاندیداتوری در انتخاباتی را داشت و نه حلقه‏ نزدیکانی که بتوانند او را به میدان سیاست بازگردانند. چهره سیاسی ایران در طول سال‏های 80 تا 86، زمین تا آسمان فرق کرد. موعد انتخابات مجلس هشتم که رسید دیگر اصلاح طلبان آن اصلاح طلبان سال‏های قبل از 84 نبودند. در این شرایط بود که علی فلاحیان احساس کرد آن مجال طلایی را برای بازگشتی دوباره به عرصه سیاست یافته است. یاران موافق بر اسب چموش قدرت سوار بودند و یکه‌تاز میدان. به حاشیه رانده شدن اصلاح طلبان هم خلأیی ایجاد کرده بود که لاجرم می‏بایست پر شود.
آخرین تلاش، آخرین ناکامی
از هر گوشه پهنه سیاست ایران ائتلافی و حزبی سر بر می‏آورد تا نام اصولگرایی را پررنگ‏تر در جامعه فریاد زند. در این شرایط بود که علی فلاحیان هم عرصه را مناسب یافت و دست به کار تاسیس حزب شد. زمستان سال 86 بود که وی از قصدش برای تاسیس حزب محافظه‌کار «جبهه اصولگرایان مترقی» پرده برداشت. حزبی که قرار بود با قدرت تمام در انتخابات 24اسفند شرکت کند. خودش تا دو ماه مانده به موعد برگزاری انتخابات می‏گفت 80نفر کاندیدا برای این رقابت سیاسی دارد. چندی بعد هم گفت که قرار است این حزب «پهنای باند اصولگرایی را افزایش دهد».
حالا علی فلاحیان احساس می‏کرد که می‏تواند در فضای سیاسی ایران جایی برای خود باز کند. خبرهای حزب تازه تاسیس او یکی پس از دیگری می‏رسید و آنقدر این اخبار سنگین شد تا بالاخره وزیر اطلاعات دولت هاشمی رفسنجانی را به این نتیجه رساند که وقت خروج از زیر سایه آیت‌الله فرا رسیده است. از همین رو رسما در جلسه اعلام موجودیت این حزب اعلام کرد که تشکیلاتش «وابسته به هیچ دسته و شخصی از جمله هاشمی رفسنجایی نیست و مستقل عمل خواهد کرد» اما به یکباره خبری از راه رسید که علی فلاحیان را از تکاپو انداخت.
جایی که دبیر اجرایی جبهه متحد اصولگرایان، رسما اعلام کرد که راه نیافتن علی فلاحیان به لیست کاندیداهای جبهه متحد، عامل اصلی محرک او برای تشکیل حزب جدید بوده است.در آن زمان علیرغم آنکه تصور می‏شد علی فلاحیان به عنوان کاندیدای جبهه متحد در مشهد معرفی شود، اما این رحمانی فضلی بود که جایگزین وی در این لیست شد. همین مساله خود به سادگی نشان داد که جایگاه وزیر سابق اطلاعات در میان دوستان همسوی سیاسی‏اش نیز چگونه است.
در نهایت حزب «جبهه اصولگرایان مترقی» نیز راه به جایی نبرد تا علی فلاحیان یک انتخابات دیگر را هم با ناکامی تمام پشت سر بگذارد. ناکامی‌ای که به شکلی روشن باز هم حاصل ارزیابی نادرست او از معادلات سیاسی بود. اکنون علی فلاحیان در حالی سخن از اتمام اصلاحات می‏گوید که مدت‏ها از رسیدن او به پایان خط فعالیت سیاسی گذشته است. روندی که تنها 8 سال آن برای وی شیرین بود؛ شیرینی‌ای که البته تلخی بعد از آن برای این وزیر دولت سازندگی بس ماندگارتر شد.