در مسیر اعتدال
یاسین سیفالاسلام
آیتالله مهدویکنی؛ سیاستمدار روحانی که حالا هم رئیس مجلس خبرگان است و هم دبیرکل جامعه روحانیت مبارز. شخصیتی موثر که روزگاری جزو پنج روحانی اصلی تشکیلدهنده هسته اصلی شورای انقلاب بود. او حالا در آستانه انتخابات مجلس نهم در صدر اصولگرایان قرار گرفته تا آنطور که خودش روایت میکند آنها را با همه سلایقشان به ائتلاف برساند تا همچنان قوه مقننه در اختیار اصولگرایان باقی بماند.
این نوشتار کوتاه درباره فردی است که هر جا بهتر از او نبوده، حضور یافته و هر وقت که فرصتی برای فاصله گرفتن از قدرت فراهم شده، با اشتیاق از آن استفاده کرده است و تاریخ معاصر ایران از او یادگاریهای فراوانی دارد.
محمدرضا مهدویکنی، همانگونه که از نامش بر میآید، در روستای کن که این روزها بخشی از تهران به حساب میآید در 14 مرداد 1310 متولد شد و تا سال 1327 که برای ادامه تحصیل به قم مهاجرت کرد، در همان منطقه زندگی میکرد. وی که در سن 17 سالگی وارد حوزه علمیه قم شده بود، توانست در طول حضور خود در این شهر از محضر استادانی چون آیتاللهالعظمی بروجردی، امام خمینی(ره) و آیتاللهالعظمی گلپایگانی کسب علم کند تا هنگامی که در 1340 به تهران بازمیگردد، به عالمی مطلع و مسلط به فقه و اصول و دیگر علوم حوزوی و در عین حال به مبارزی سیاسی با بینشی اسلامی تبدیل شده باشد. وی در 1342 امامت جماعت مسجد جدیدالتاسیس جلیلی در میان فردوسی را پذیرفت و از همانجا مبارزات خود علیه نظام شاهنشاهی را ادامه داد.
آیتالله مهدویکنی از همان ابتدا در کنار شهید مطهری و شهید بهشتی در جلساتی مشارکت میکرد که در آنها مباحثی مانند اقتصاد اسلامی و حکومت اسلامی مورد بحث و بررسی بوده که در نهایت منجر به تاسیس هستههایی مثل جامعه روحانیت مبارز تهران شده است. بنابراین آیتالله مهدویکنی چه قبل از انقلاب و چه پس از آن از چهرههای متنفذ و محوری در جامعه روحانیت مبارز بوده است. آیتالله مهدویکنی سالهاست که پس از انقلاب دبیرکلی این تشکل را برعهده دارد و توانسته در طول سالیان گذشته جایگاه جامعه روحانیت را در معادلات سیاسی کشور حفظ کند.
تجربه حضور آیتالله مهدویکنی در دولت و مسائل اجرایی کشور، به سالهای اولیه انقلاب بازمیگردد و در دولت شهید رجایی به عنوان وزیر دادگستری منصوب میشود و با توجه به جایگاهی که در میان علما و صاحبنظران حوزههای فقهی دارد، به رتق و فتق امور وزارتخانه میپردازد. وی پس از فرار بنیصدر و نخستوزیری شهید باهنر، پست وزارت کشور را که در آن شرایط حساس مسئولیتی خاص محسوب میشد، برعهده میگیرد. حضور وی به عنوان وزیر خیلی طولانی نیست و پس از انفجار دفتر نخستوزیری، آیتالله مهدویکنی با توجه به شرایط کشور، به عنوان نخستوزیر موقت از سوی امام معرفی میشود و تا برگزاری انتخابات و تشکیل دولت جدید در این پست باقی میماند.
اصرار آن روز مجلس باعث میشود میرحسین موسوی که تا پیش از آن وزیر امور خارجه بود، به نخستوزیری برسد و این شاید یکی از دلایل عمدهای است که کنارهگیری آیتالله مهدویکنی را از دولت به دنبال دارد. او از سالهای اول انقلاب از جمله مهمترین منتقدان موسوی در دهه 60 محسوب میشود. خود آیتالله مهدویکنی در اینباره میگوید: «بعضیها میگفتند که حالا موقع جنگ است و دولت باید همه چیز را قبضه کند و از اینجا بود که کوپن و از این چیزها به وجود آمد. بالاخره در جنگ همه میپذیرفتند که اگر ما بخواهیم مواد غذایی به همه برسد دولت باید دخالت کند. این را همه قبول داشتند اما برداشت ما این بود که آقای موسوی میخواهد کلا دولت در تمام امور اقتصادی حضور داشته باشد و ما این را قبول نداشتیم.»
وی در طول سالهای جنگ تحمیلی، علاوه بر دبیرکلی جامعه روحانیت مبارز، مسئولیتهایی همچون، عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی و مسئولیت ستاد کمکرسانی به مردم مناطق بمباران شده را نیز بر عهده داشته است. همچنین عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی با حکم امام خمینی(ره) نیز در زمره مسئولیتهایی است که او در دهه 60 بر عهده گرفته است. در انتخابات ریاست جمهوری 1376 یک بار دیگر فضای سیاسی شاهد حضور چشمگیر آیتالله مهدویکنی است. جامعه روحانیت نامزد انتخاباتی خود را معرفی کرده و او کسی جز حجتالاسلام علیاکبر ناطقنوری نیست. آیتالله مهدویکنی به رغم تمامی هجمهها و جوسازیهای آن روزگار، از موضع جامعه روحانیت دفاع میکند و به حمایت از کاندیداتوری ناطقنوری میپردازد.
وی با حضور در فیلم تبلغیاتی ناطقنوری، او را برای جایگاه ریاستجمهوری به عنوان اصلح معرفی میکند. جایگاه ویژه آیتالله مهدویکنی باعث شده است تا حضور هر باره او در عرصه سیاسی کشور، چونان تاثیرگذار تحلیل شود که با واکنش شدید مخالفان مواجه گردد. وی در جریان فتنه 1388 برخلاف برخی چهرههای ظاهرالصلاح وارد میدان شد و به شدت از نظام جمهوری اسلامی و مقام معظم رهبری به دفاع و پشتیبانی پرداخت. چندی بعد تهمتها و هجمهها بار دیگر در جریان کاندیداتوری وی برای ریاستمجلس خبرگان تکرار شود. آیتالله مهدویکنی نهایتا و با اصرار نمایندگان مجلس خبرگان رهبری در سال 1389 به عنوان رئیس این مجلس انتخاب شد؛ مسئولیتی که تاکنون نیز ادامه یافته است.
آیتالله مهدویکنی در طول سالیان گذشته همواره سیاستورزی معتدل بوده و اکنون با همین رویکرد در پی ائتلاف اصولگرایان است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
