سفیر سوییس در تهران طرح موسوم به «پیشنهاد سوییس» که برای حل مساله هستهای ایران پیشنهاد شده است را چیزی کمتر از یک پیشنهاد خواند که در قالب برگهای به ایران ارایه شده است.
وی همچنین درباره احتمال برگزاری نشست علی لاریجانی با خاویر سولانا به خبرنگار ایسنا گفت که قلمرو سوییس که برن و زوریخ را شامل میشود، همواره وقتی دو طرف یک مشاجره به دنبال کشوری سوم به عنوان یک مکان هستند در دسترس قرار دارد.
وی که به علت عهدهدار بودن مسوولیت حفاظت از منافع آمریکا حتی از اظهارنظرهای شخصی بیم دارد و افتخار میکند که تیترهای جنجالی در اختیار رسانهها قرار نخواهد داد و فقط مسوولیت تیترهای کسلکننده را به عهده دارد، سلاحهای هستهای آمریکا را یک واقعیت تاریخی غیرقابل برگشت میداند!
«فیلیپ ولتی» در طول گفتوگو با ایسنا بارها بر مسوولیتش به عنوان «حافظ منافع آمریکا» تاکید کرد و آن را دلیل عدم پاسخگویی روشن به سوالات مربوطه دانست و با این حال گفت که مسوولیتش تحت این عنوان جدا از مساله هستهای ایران است.
فیلیپ ولتی، سفیر سوئیس و حافظ منافع آمریکا در تهران، در گفتوگو با خبرنگار ایسنا که در محل سفارت سوییس انجام شد، ضمن تاکید بر حقوق کشورهای عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای برای در اختیارگیری فنآوری صلحآمیز هستهای (ان.پی.تی) معتقد است جنجالها بر سر برنامه هستهای ایران ناشی از نوعی بیاعتمادی است.
ولتی در پاسخ به این سوال که آیا میپذیرد ایران براساس ان.پی.تی مجاز به بهرهمندی از فنآوری هستهای است و آنچه طلب میکند جزو حقوقش براساس این معاهده است؟ تاکید کرد: «این امر هرگز از جانب سوییس زیر سوال نرفته و سوییس هرگز حق هیچ عضو ان.پی.تی را زیر سوال نبرده است.»
با وجود تاکید دایمی ایران بر صلحآمیز بودن اهدافش در دنبال کردن فنآوری هستهای و تلاش تهران برای برآوردن نیازهایش در بخش انرژی از طریق این فنآوری، ولتی در پاسخ به این سوال که دلیل این اندازه مخالفت با برنامه هستهای ایران چیست؟ با اشاره به جنجالهای بینالمللی بر سر حق قانونی ایران گفت: «آن طور که از این بحثها میفهمم موضوع خیلی به حق و حقوق مربوط نمیشود، بلکه به یک بیاعتمادی مربوط است.»
وی که در طول این گفتوگو مدام تاکید میکرد هیچگونه اظهارنظر شخصی درباره مسایل نخواهد کرد، افزود: «من عقیده خود را در اینباره نمیگویم و آنچه میگویم تحلیل این بیاعتمادیها است که به این سوال مربوط میشوند که آیا برنامه هستهای ایران فقط غیرنظامی است یا این که طرحهای نظامی را نیز شامل میشود؟»
این دیپلمات 58 ساله سوییسی که از 30 سالگی وارد عرصه فعالیت دیپلماتیک شده است ادامه داد: «آنچه اکنون در سطح بینالمللی دربارهاش بحث میشود به این مربوط میشود که ایران چه نوع تضمینهایی را میتواند ارایه کند مبنی بر این که هیچ طرح نظامی در دست ندارد. این مباحثهای است که به حقوق مربوط نمیشود و به تضمینها مربوط است.»
سفیر سوییس در پاسخ به این جمله خبرنگار ایسنا که دولت ایران برای ارایه تضمینهایی مبنی بر غیرنظامی بودن اهدافش اعلام آمادگی کرده است، گفت: «بله اما دولتهای ان.پی.تی نمیخواهند بشنوند که چنین چیزی در تهران وجود ندارد بلکه میخواهند تضمینهایی را دال بر این که برنامه نظامی وجود ندارد شاهد باشند!»
وی در این باره که آنها میتوانند در طول مذاکرات چنین تضمینهایی را به دست آورند و ایران در راستای اعتمادسازی در گذشته فعالیتهای غنیسازی را به طور داوطلبانه تعلیق کرده است، گفت: «به سوال بسیار بحثبرانگیزی نزدیک شدیم و من نمیتوانم در این مباحثه شرکت کنم، اما فقط موضع سوییس را یادآور میشوم که میگوید: ما هرگز حقوق ایران را زیر سوال نمیبریم.»
ولتی که از مرداد 1383 ماموریتش در تهران را آغاز کرده است، در پاسخ به این که در خصوص مساله هستهای ایران به نیتخوانی توسل شده است که قابل استناد نیست، گفت: «اما آنها میگویند عدماعتماد مبنی بر نیات احتمالی یا فرضیات نیست؛ بلکه مبتنی بر پرسشهای بیپاسخ در رابطه با گذشته است.»
ولتی در ادامه با ذکر این که «افراد بسیاری در اینجا، در دولت یا رسانهها همواره با این سوال به عنوان اولین سوال پیش میآیند که آیا شما حق ما را به رسمیت میشناسید؟» اظهار کرد: «بله، ما این حق را به رسمیت میشناسیم ما درباره حق صحبت نمیکنیم، بلکه درباره بیاعتمادی صحبت میکنیم.»
وی در خصوص این که برنامه هستهای ایران با ارجاع غیرقانونی از آژانس بینالمللی انرژی اتمی به شورای امنیت سازمان ملل رفت و به یک مساله سیاسی تبدیل شد، با تایید ضمنی این موضوع گفت: «بله همه چیز در میان دولتها سیاسی است.»
ولتی با تاکید بر این که «درباره چه اندازه غیرعادلانه بودن بیاعتمادی نسبت به ایران مصاحبه نمیکنم» افزود: «من نماینده دولتی هستم که عضو ان.پی.تی است و تمامی الزامات آن را پذیرفته و به آن عمل میکند و علاقه دارد دولتهای دیگر نیز این کار را انجام دهند.»
وی درباره این سوال که اما ان.پی.تی برای دارندگان سلاحهای هستهای نظیر آمریکا نیز الزاماتی را در خصوص خلع سلاح قایل است، گفت: «من قصد ندارم درباره رویکرد دیگر دولتها درباره ان.پی.تی اظهارنظر کنم. قطعا همه میدانند ان.پی.تی حقوق و الزاماتی پیچیده دارد و نیز انتظار دارد آنهایی که سلاح دارند خلع سلاح شوند. این منطق ان.پی.تی است.»
سفیر سوییس بار دیگر با تاکید بر اینکه «در این باره بحث نمیکنم» افزود: «این به سالها و دههها زمان نیاز دارد آنها این (سلاح هستهای) را دارند و این یک واقعیت است.»
این در حالی است که تهران برای دنبال کردن حقوق مشروع و صلحآمیزش با پرسشها و اتهاماتی غیرمستند از جانب همین دارندگان سلاحهای هستهای روبروست که تهران را به تلاش برای دستیابی به آنچه خود مالکش هستند، متهم میکند.
آمریکا که سردستگی مخالفین حقوق مشروع هستهای ایران را برعهده دارد و برای اعمال فشار بر ایران از هیچ تلاشی فروگذار نیست تنها کشوری است که از بمب اتم علیه مردم بیگناه در هیروشیما و ناکازاکی استفاده کرده است.
حافظ منافع واشنگتن در تهران با تلاش برای دوری از بحث درباره الزامات دارندگان سلاحهای هستهای ادامه داد: «آنها قرار است خلع سلاح شوند. تا حدی این کار را انجام میدهند، اما کافی نیست و من قصد ندارم در اینباره صحبت کنم. دولت سوییس در آژانس بینالمللی انرژی اتمی همواره به کشورهایی که برنامههای هستهای دارند الزاماتشان تحت ان.پی.تی را یادآوری میکند.»
وی تسلیحات هستهای آمریکا را «یک واقعیت تاریخی!» خواند و گفت: «نمیتوان تاریخ را برگرداند.»
این دیپلمات سوییسی در پاسخ به این سوال که مساله فنی ایران تحت فشارهای آمریکا از وین به نیویورک منتقل شد و اینکه آیا همه فشارهای وارد بر ایران به خاطر مشکل واشنگتن در روابطش با تهران نیست؟ بار دیگر گفت: «قصد ندارم درباره سیاستهای آمریکا صحبت کنم؛ من سیاستمدار نیستم و به دلیل حفاظت از منافع آمریکا قصد ندارم چیزی را بگویم که شما آنرا انتقاد نسبت به دولت آمریکا در نظر بگیرید.»
حافظ منافع آمریکا در تهران ادامه داد: «از نظر من موضع دولت آمریکا احتمالا با این مساله ارتباطی دارد. مطمئنا روابط مشکل است؛ زیرا از سال 1979 قطع شده و از سر گرفته نشده این یک واقعیت تاریخی و البته یکی از پیشزمینههای این بیاعتمادی است.»
وی در پاسخ به این سوال که آیا میپذیرید اگر روابط واشنگتن با تهران عادی بود و ایران از سطح کنونی فنآوری هستهای برخوردار بود با چنین فشارهائی روبرو نمیشد؟ گفت: «به احتمال خیلی زیاد.»
ولتی درباره این که بنابراین آمریکا به دلیل رابطهاش پیشرفت و بهرهمندی از فنآوری هستهای ایران را به گروگان گرفته است؟ گفت: «این (برداشت) احتمالا غلط نیست، اما توضیح کاملی نیز نیست!»
وی با ذکر اینکه این «قطعا یکی از عوامل است» افزود: «این گمان خوبی است که بگویید اگر روابط عادی با آمریکا داشتیم احتمالا مشاجره هستهای نداشتیم. این حدس خوبی است.»
سخنان حافظ منافع آمریکا در حالی عنوان میشود که مقامات آمریکایی بارها مدعی شدهاند که مساله هستهای مسالهای میان آمریکا و ایران نیست، بلکه مساله جامعه بینالمللی در برابر ایران است و آنچه طلب میشود خواستهای بینالمللی از ایران است.